I ZO 31/24

Izba Odpowiedzialności Zawodowej2025-04-10

Skład orzekający: Paweł Wojciechowski, Marka Motuka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego, który nie zawiera konkretnych zarzutów i uzasadnienia odnoszących się do sędziego, może zostać pozostawiony bez rozpoznania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o wyłączenie sędziego, który nie spełnia wymogów konstrukcyjnych, takich jak brak konkretnych zarzutów, ich uzasadnienia lub uprawdopodobnienia, jest niedopuszczalny z mocy ustawy i podlega pozostawieniu bez rozpoznania. Podstawą do pozostawienia wniosku bez rozpoznania jest sytuacja, gdy nie podaje on okoliczności faktycznych i ich oceny prawnej, uzasadnienia lub uprawdopodobnienia zawartych w nim twierdzeń, lub ma charakter abstrakcyjny.
Stan faktyczny
Obrońca obwinionego złożył wniosek o wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy, powołując się na treść postanowienia innego składu Sądu Najwyższego i jego uzasadnienie. Wnioskujący nie przedstawił jednak żadnych konkretnych okoliczności odnoszących się do sędziego, którego dotyczył wniosek, a które mogłyby budzić wątpliwości co do jego bezstronności lub niezawisłości.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić wniosek o wyłączenie sędziego bez rozpoznania, uznając go za niedopuszczalny z mocy ustawy.

Pełny tekst orzeczenia

I ZO 31/24 POSTANOWIENIE Dnia 10 kwietnia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wojciechowski po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 10 kwietnia 2025 r. wniosku obrońcy obwinionego SSN w stanie spoczynku X. Y. – adw. P. D. z dnia 7 lutego 2024 r. o wyłączenie SSN Marka Motuka od rozpoznania sprawy o sygn. akt I ZI 90/23 na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. a contrario w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. postanowił: wniosek pozostawić bez rozpoznania. UZASADNIENIE Pismem z dnia 7 lutego 2024 r. obrońca obwinionego SSN w stanie spoczynku X. Y. – adw. P. D. złożył wniosek o wyłączenie SSN Marka Motuka od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZI 90/23 z uwagi na treść postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 3 listopada 2021 r., sygn. akt IV KO 86/21 oraz treść uzasadnienia tegoż postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek należało pozostawić bez rozpoznania, albowiem jest on niedopuszczalny z mocy ustawy. Zgodnie z art. 42 § 1 k.p.k. wyłączenie sędziego następuje na żądanie sędziego, z urzędu albo na wniosek strony. Rozpatrzenie wniosku o wyłączenie sędziego obejmującego zarzut braku niezawisłości sędziego wymaga przede I ZO 31/24 2 wszystkim wzięcia pod uwagę treści art. 41 § 1 k.p.k. i art. 42 § 1 k.p.k. które przewidują wyłączenie sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Każdy wniosek o wyłączenie sędziego musi spełniać wymogi konstrukcyjne, które pozwalają na jego merytoryczne rozpoznanie. Dotyczy to w szczególności wymagania, aby oprócz postawienia wniosku o wyłączenie sędziego od rozpoznania konkretnej sprawy, sformułowano stosowne zarzuty, ich uzasadnienie i – w miarę możliwości – wykazano lub chociażby uprawdopodobniono okoliczności wskazujące na brak bezstronności lub niezawisłości sędziego, którego wniosek dotyczy (wniosek in concreto) (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 13 maja 2020 r., I NWW 7/20). Braki konstrukcyjne wniosku obejmujące brak zarzutów, brak ich uzasadnienia lub choćby uprawdopodobnienia przez podanie okoliczności faktycznych, na podstawie których można zweryfikować zasadność stawianych zarzutów (wniosek in abstracto), uniemożliwiają merytoryczne rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego. Podkreślić należy, że podstawą do pozostawienia wniosku bez rozpoznania, jest sytuacja, w której wniosek nie spełnia warunków konstrukcyjnych (nie podaje okoliczności faktycznych i ich oceny prawnej, uzasadnienia lub uprawdopodobnienia zawartych w nim twierdzeń) lub ma charakter abstrakcyjny, tj. nie odnosi się do konkretnej sprawy lub dotyczy kwestionowania samego statusu sędziego (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 8 maja 2020 r., I NWW 7/20, z 3 listopada 2022 r. I NWW 152/22). Treść wniosku została ograniczona do stwierdzenia, iż jest on wnoszony z uwagi na treść postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 3 listopada 2021r, sygn. akt IV KO 86/21 i jego uzasadnienia. Wnioskujący nie przytoczył natomiast żadnych konkretnych okoliczności odnoszących się do sędziego o wyłączenie którego wnioskuje, których ewentualne łączne wystąpienie pozwalałoby stwierdzić, istnienie wątpliwości co do niezawisłości tego sędziego lub co do niezależności sądu orzekającego z jego udziałem, co mogłoby prowadzić do zakwestionowania jego bezstronności. Należy podkreślić, że sam fakt wyłączenia sędziego od rozpoznania I ZO 31/24 3 określonej sprawy nie może być okolicznością uzasadniającą wyłączenie go od innej sprawy, bowiem stosownie do treści art. 41 § 1 k.p.k. bezstronność badana jest w konkretnej (danej) sprawie. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji. [M. T.] [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 41 § 1 KPKart. 42 § 1 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy