I ZO 6/23

Izba Odpowiedzialności Zawodowej2023-06-06

Skład orzekający: Paweł Wojciechowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przysługuje w postępowaniu dyscyplinarnym sędziów?
Ratio decidendi
Skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki nie przysługuje w postępowaniu dyscyplinarnym sędziów, ponieważ ustawa o skardze na przewlekłość postępowania nie wymienia tego rodzaju postępowań jako objętych prawem do złożenia takiej skargi. Brzmienie przepisu jest jednoznaczne i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych, co potwierdza jednolita linia orzecznicza Sądu Najwyższego.
Stan faktyczny
Sędzia Sądu Apelacyjnego złożył skargę na przewlekłość postępowania dyscyplinarnego prowadzonego przeciwko niemu. Skarżący wskazał, że od października 2020 roku nie były podejmowane żadne czynności procesowe w sprawie. Skarga została złożona za pośrednictwem Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego, który nie przekazał jej do Sądu Najwyższego, informując o pozostawieniu jej w aktach sprawy. Skarżący następnie wniósł skargę bezpośrednio do Sądu Najwyższego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił skargę bez rozpoznania jako niedopuszczalną.

Pełny tekst orzeczenia

I ZO 6/23 POSTANOWIENIE Dnia 6 czerwca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wojciechowski w sprawie ze skargi K.J. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu dyscyplinarnym prowadzonym przeciwko sędziemu Sądu Apelacyjnego w […] K.J. o sygn. RDSP […], po rozpoznaniu na posiedzeniu bez udziału stron w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej w dniu 6 czerwca 2023 r., pozostawia skargę bez rozpoznania. UZASADNIENIE W dniu 24 listopada 2022 r. Sędzia Sądu Apelacyjnego w […], K.J. reprezentowany przez radcę prawnego K. D. złożył, do Sądu Najwyższego - Izby Odpowiedzialności Zawodowej za pośrednictwem Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych, skargę na przewlekłość postępowania wnosząc o stwierdzenie przewlekłości postępowania dyscyplinarnego w sprawie prowadzonej przez Sędziego Przemysława W. Radzika - Zastępcę Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych przeciwko sędziemu Sądu Apelacyjnego w […] K.J. o sygn. RDSP […]. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że postanowieniem Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego z 7 sierpnia 2020 roku, sygn. RDSP […] wszczęto postępowanie dyscyplinarne przeciwko Skarżącemu i przedstawiono mu zarzut dyscyplinarny. Równocześnie Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego w dniu 7 sierpnia 2020 r. skierował pismo do Prokuratury Krajowej w celu rozważenia wszczęcia śledztwa w sprawie o czyn określony w art. 231 § 1 KK. Pismem z dnia I ZO 6/23 2 4 września 2020 r. skarżący zwrócił się z wnioskiem o odebranie wyjaśnień w drodze przesłuchania w trybie art. 114 § 5 ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku - Prawo o ustroju sądów powszechnych. Pismem z dnia 16 października 2020 r. Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego poinformował Skarżącego, że wniosek o odebranie wyjaśnień w trybie art. 114 § 5 ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku - Prawo o ustroju sądów powszechnych zostanie zrealizowany do końca 2020 roku. Od tamtego czasu nie są dokonywane jakiekolwiek czynności procesowe w sprawie. Prawomocnym postanowieniem z dnia 12 lipca 2021 roku w sprawie PK XIV Ds. […] Prokuratura Krajowa odmówiła wszczęcia śledztwa o czyn określony w art. 231 § 1 KK. Skarżący przedstawił argumentację na poparcie twierdzenia o dopuszczalności skargi na przewlekłość postępowania dyscyplinarnego oraz na poparcie twierdzenia o zasadności skargi na przewlekłość. Złożona za pośrednictwem Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych nie została przekazana do Sądu Najwyższego - Izby Odpowiedzialności Zawodowej, a Skarżący został poinformowany, że skarga została pozostawiona w aktach sprawy bez nadania jej dalszego biegu. Skarżący pismem z 9 stycznia 2023 r. skierowanym bezpośrednio do Sądu Najwyższego - Izby Odpowiedzialności Zawodowej wniósł o zwrócenie się do Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych o przesłanie do Sądu Najwyższego - Izby Odpowiedzialności Zawodowej skargi na przewlekłość postępowania dyscyplinarnego prowadzonego przeciwko sędziemu Sądu Apelacyjnego w […] K.J. o sygn. RDSP […] oraz o rozpoznanie skargi. Do wniosku załączona została skarga podpisana przez radcę prawnego K. D. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skargę jako niedopuszczalną, należało pozostawić bez rozpoznania. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora I ZO 6/23 3 i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2018, poz. 75, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość postępowania” lub „u.s.p.p.”) strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy doszło do przewlekłości postępowania, przez co naruszono jej prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Artykuł 3 u.s.p.p zawiera taksatywnie wymienione rodzaje postępowań, w których stronom lub innym uczestnikom postępowania przysługuje prawo do złożenia skargi na przewlekłość postępowania. W katalogu postępowań wymienionych w tym przepisie ustawodawca nie wymienia jednak postępowania dyscyplinarnego, co oznacza, że w tym postępowaniu taka skarga nie przysługuje. Brzmienie wymienionego przepisu jest jednoznaczne i nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych, co obrazuje jednolite stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone co do skarg na przewlekłość w postępowaniach dyscyplinarnych sędziów i osób wykonujących inne zawody prawnicze (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 11 maja 2005 r. KSP 1/05; z 16 czerwca 2005 r. KSP 3/05; z 30 marca 2009 r., KSP 2/09; z 16 maja 2019 r., I NSP 4/19; z 28 sierpnia 2019 r., I NSP 98/19). Wbrew twierdzeniom Skarżącego nie ma wpływu na tą ustaloną linię orzeczniczą wyrok TSUE z 15 lipca 2021 r., C-791/19. W wyroku tym, TSUE odniósł się bowiem w sposób jednoznaczny do kwestii rozpoznawania w rozsądnym terminie spraw dyscyplinarnych sędziów sądów powszechnych wyłącznie w odniesieniu do treści art. 112 § 5 zdanie drugie p.u.s.p., zgodnie z którym w sytuacjach, o których mowa w zdaniu pierwszym tego przepisu, w których funkcja Rzecznika Dyscyplinarnego Ministra Sprawiedliwości wygasa, czyli w przypadkach uprawomocnienia się orzeczenia o odmowie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego lub umorzeniu postępowania dyscyplinarnego albo uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie dyscyplinarne, takie orzeczenia nie stoją na przeszkodzie ponownemu powołaniu takiego rzecznika dyscyplinarnego przez Ministra Sprawiedliwości w tej samej sprawie (zob. wyrok TSUE z 15 lipca 2021 r., C-791/19 motywy 196-202). Rzecz jednak w tym, że to kwestionowane w wyroku TSUE zdanie zostało wykreślone z art. 112 § 5 p.u.s.p. I ZO 6/23 4 ustawą z 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1259). W związku niedopuszczalnością skargi na przewlekłość postępowania dyscyplinarnego, jak również mając na względzie, że Skarżący wraz z wnioskiem o zwrócenie się do Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych o przesłanie do Sądu Najwyższego - Izby Odpowiedzialności Zawodowej skargi na przewlekłość wniósł o rozpoznanie tej skargi, a jednocześnie wraz z ww. wnioskiem wniósł do Sądu Najwyższego prawidłowo podpisaną skargę, zbędnym było występowanie do Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych o przesłanie skargi do Sądu Najwyższego - Izby Odpowiedzialności Zawodowej. Z uwagi na powyższe, skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, stosownie do art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość, należało pozostawić bez rozpoznania.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 231 § 1 KK.art. 114 § 5art. 2 ust. 1art. 112 § 5art. 430 § 1 KPKart. 429 § 1 KPKart. 8 ust. 2§ 1§ 5

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy