I ZO 62/24

Izba Odpowiedzialności Zawodowej2024-04-25

Skład orzekający: Paweł Wojciechowski, Marii Szczepaniec, Maria Szczepaniec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego, jeśli utrzymuje on bliskie relacje koleżeńskie z jedną ze stron postępowania, która jest jednocześnie jego bezpośrednim przełożonym?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek o wyłączenie sędziego od udziału w sprawie, stwierdzając, że bliskie relacje koleżeńskie z jedną ze stron, która jest jednocześnie bezpośrednim przełożonym sędziego, mogą wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Nawet stosunki wyłącznie służbowe, ze względu na osobistą znajomość i charakter kontaktów, mogą prowadzić do takiej wątpliwości w odbiorze zewnętrznym.
Stan faktyczny
Sędzia SN Maria Szczepaniec złożyła zawiadomienie o podstawie wyłączenia jej od udziału w sprawie, wskazując na bliskie relacje koleżeńskie z sędzią SN X. Y., która była stroną postępowania. Dodatkowo, sędzia X. Y. była bezpośrednim przełożonym sędzi Szczepaniec jako Prezes Sądu Najwyższego – Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych. Sędzia Szczepaniec uznała, że te okoliczności mogą wywołać wątpliwości co do jej bezstronności.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił uwzględnić wniosek SSN Marii Szczepaniec o wyłączenie jej od udziału w sprawie o sygn. akt I ZPU 5/24.

Pełny tekst orzeczenia

I ZO 62/24 POSTANOWIENIE Dnia 25 kwietnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wojciechowski po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 25 kwietnia 2024 r., bez udziału stron zawiadomienia o podstawie wyłączenia SSN Marii Szczepaniec z dnia 28 marca 2024 r. od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZPU 5/24 postanowił: uwzględnić wniosek SSN Marii Szczepaniec o wyłączenie jej od udziału w sprawie o sygn. akt I ZPU 5/24. UZASADNIENIE Zarządzeniem z dnia 24 stycznia 2022 r., sygn. akt I ZPU 5/24, Prezes Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Odpowiedzialności Zawodowej wyznaczył do rozpoznania pozwu SSN X. Y. z dnia 24 stycznia 2024 r. o zasądzenie wynagrodzenia sędzię SN Marię Szczepaniec. Pismem z dnia 28 marca 2024 r. SSN Maria Szczepaniec złożyła zawiadomienie o podstawie wyłączenia jej od rozpoznania sprawy o sygn. akt I ZPU 5/24, na podstawie art. 51 k.p.c., tj., że istnieją wobec Niej okoliczności tego rodzaju, które mogą wywołać uzasadnione wątpliwości co do Jej bezstronności. W zawiadomieniu podniosła, że sędzię SN X. Y. zna od kilku lat i pozostaje z nią w bliskich relacjach koleżeńskich, a ponadto sędzia SN X. Y., jako Prezes Sądu Najwyższego – Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, jest jej bezpośrednim przełożonym. Powyższe okoliczności, zdaniem sędzi SN Marii I ZO 62/24 2 Szczepaniec, w odbiorze społecznym – niezależnie od treści rozstrzygnięcia – mogą wywołać wątpliwości co do jej bezstronności w przedmiotowej sprawie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Istnieją rzeczywiste podstawy do stwierdzenia, że zachodzą okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego SN Marii Szczepaniec w sprawie rozpoznania pozwu SSN X. Y. z dnia 24 stycznia 2024 r. o zasądzenie wynagrodzenia. Okoliczności, które w oświadczeniu podniosła sędzia SN Maria Szczepaniec, mogłyby statuować poważną, obiektywnie istniejącą wątpliwość, co do bezstronności wymienionego sędziego. Tworzy ją bowiem sam fakt utrzymywania bliskich kontaktów na polu osobistym. Wystąpienie wskazanej okoliczności skutkuje wywołaniem u każdego postronnego obserwatora przeświadczenia, że nie sposób odrzucić przypuszczenia, że SSN Maria Szczepaniec mogłaby okazać się stronnicza. Wykracza to więc ponad subiektywną ocenę wnioskującego. Zaznaczenia w tym miejscu wymaga, iż relacje zawodowe zasadniczo nie stanowią podstawy do wyłączenia sędziego, jednakże „nawet stosunki wyłącznie służbowe mogą ze względu na osobistą znajomość oraz osobisty charakter kontaktów zostać uznane za stosunki tego rodzaju, że wywołają w odbiorze zewnętrznym uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów” (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 2015 r., sygn. akt II UO 1/15, Lex nr 1806479). Powyższą ocenę wspiera nadto fakt, iż obawa istnienia wewnętrznej stronniczości została sformułowana przez składającą zawiadomienie sędzię SN Marię Szczepaniec. Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji. [M. T.] [ms] I ZO 62/24 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 51 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy