I ZSK 3/24

I ZSK 3/24 POSTANOWIENIE Dnia 16 lutego 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wojciechowski w sprawie X. Y. – prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...], po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, na posiedzeniu w dniu 16 lutego 2026 r. z urzędu kwestii zawieszenia prokuratora w czynnościach na podstawie art. 253 § 1 k.p.k. w zw. z art. 171 pkt 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. – Prawo o prokuraturze – dalej powoływana jako: p.p. postanowił: uchylić postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2026 r., sygn. akt I ZSK 3/24, w przedmiocie przedłużenia zawieszenia w czynnościach X. Y. - prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] na dalszy okres jednego roku, tj. do dnia 21 lutego 2027 r. UZASADNIENIE Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego dla [...] okręgu regionalnego, pismem z dnia 29 stycznia 2025 r. skierowanym do Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego, zwrócił się w niniejszej sprawie o informację w przedmiocie decyzji w zakresie zawieszenia prokuratora X. Y. w czynnościach, podając, że okres zawieszenia mija z dniem 21 lutego 2026 r. Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 4 lutego 2026 r., na podstawie art. 150 § 4 p.p., przedłużył zawieszenie w czynnościach prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] – X. Y. na dalszy okres jednego roku, tj. do dnia 21 lutego 2027 r. I ZSK 3/24 2 W dniu 5 lutego 2026 r. do Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego wpłynęło pismo nadesłane z Prokuratury Okręgowej w [...] z prośbą o przesłanie oryginału postanowienia z dnia 4 lutego 2026 r., a nadto poinformowano, że uzasadnienie wymienionego postanowienia, nie zawiera żadnej informacji o tym, że Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym w dniu 13 października 2025 r. w sprawie o sygn. akt […] uchylił postanowienie Prokuratora Okręgowego w [...] z dnia 20 sierpnia 2025 r., sygn. akt […] o zawieszeniu prokuratora X. Y. do dnia 21 lutego 2026 r. W związku z powziętą informacją, Sąd Najwyższy zwrócił się do Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym o nadesłanie odpisu przedmiotowego postanowienia z dnia 13 października 2025 r. W dniu 6 lutego 2026 r. do Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego został nadesłany e-mail wraz z załączoną kopią ww. postanowienia, z którego wynika, że uwzględniono odwołanie X. Y. – prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] z dnia 22 sierpnia 2025 r. i uchylono postanowienie Prokuratora Okręgowego w [...] z dnia 20 sierpnia 2025 r., sygn. akt […] o zawieszeniu prokuratora X. Y. w czynnościach służbowych na okres 6 miesięcy; kosztami postępowania obciążono Skarb Państwa. W dniu 13 lutego 2026 r. do Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego został nadesłany odpis wskazanego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. W realiach niniejszej sprawy, pojawiły się nowe okoliczności, które uzasadniały uchylenie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2026 r. w przedmiocie przedłużenia zawieszenia w czynnościach prokuratora X. Y. Zapadła decyzja warunkowana jest zaistniałymi w sprawie zaszłościami faktycznymi. By do nich przejść zauważyć jednak trzeba zasadniczą wadę art. 150 p.p. w praktyce jego stosowania. Przepis ten w § 3 stanowi, że po skierowaniu wniosku o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej do sądu dyscyplinarnego, decyzje w przedmiocie przedłużenia zawieszenia prokuratora w czynnościach podejmuje sąd dyscyplinarny. Powyższy przepis prowadzi do jednoznacznej konstatacji, iż po wpłynięciu wniosku o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej „dysponentem” decyzji I ZSK 3/24 3 o dalszym zawieszeniu prokuratora w czynnościach jest sąd dyscyplinarny. Przy tym nie może być wątpliwości, że skoro decyzja ma zapadać po skierowaniu wniosku o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej, to właściwy do przedłużenia zawieszenia jest sąd właściwy do rozpoznania sprawy. Zasadnicze procesowe komplikacje pojawiają się w zakresie sądu właściwego do rozpoznania odwołania na pierwotną decyzję przełożonego dyscyplinarnego o zawieszeniu prokuratora w czynnościach. W jurydycznej praktyce utrwaliło się, iż taki środek odwoławczy rozpoznaje Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym. Dodatkowo art. 150 w § 8 stanowi, że przełożony dyscyplinarny może w każdym czasie uchylić zawieszenie prokuratora w czynnościach. Analiza przytoczonych jednostek redakcyjnych art. 150 p.p. oraz praktyki ich stosowania wskazuje, iż dochodzi do zmultiplikowania podmiotów mogących podjąć decyzję w przedmiocie dalszego zawieszenia prokuratora w czynnościach czy też rozpoznania środków odwoławczych w tymże przedmiocie, z tym jednak zastrzeżeniem, że przełożony dyscyplinarny może podjąć decyzję jednostronną, tj. o uchyleniu zawieszenia w czynnościach. Nie potrzeba jednak szerszych wyjaśnień, iż tak ukształtowany stan normatywny i praktyka jego stosowania, w skrajnych przypadkach może prowadzić do wydania w podobnym czasie dwóch wektorowo odmiennych decyzji. Taka właśnie sytuacja nastąpiła w niniejszej sprawie, wszak procedując w dniu 4 lutego 2026 r. Sąd Najwyższy nie posiadał wiedzy o pozytywnym rozpatrzeniu przez Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym odwołania prokuratora X. Y. i uchyleniu postanowienia Prokuratora Okręgowego w [...] z dnia 20 sierpnia 2025 r., sygn. akt […] o zawieszeniu prokuratora X. Y. w czynnościach służbowych na okres 6 miesięcy, tj. do dnia 21 lutego 2026 r., co spowodowało wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o zawieszeniu ww. w czynnościach. Informacja o decyzji wskazanego organu została dostarczona do Sądu Najwyższego w dniu 6 lutego 2026 r. Zarówno Sąd Najwyższy Izba Odpowiedzialności Zawodowej, w której zarejestrowana jest sprawa z wniosku o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej, sygn. akt I ZSK 3/24, jak i Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego dla [...] okręgu regionalnego, nie zostali poinformowani przez Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym o zapadłym rozstrzygnięciu w I ZSK 3/24 4 przedmiocie uchylenia postanowienia o zawieszeniu prokuratora X. Y. w czynnościach. Powyższe rozważania stały się konieczne dla wyeksponowania zasadności przyjętej w niniejszym postanowieniu decyzji. Skoro w aktualnym stanie sprawy wskutek decyzji Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym materialny byt straciło zawieszenie prokuratora X. Y. w czynnościach służbowych, to przyjęta przez Sąd Najwyższy decyzja o przedłużeniu zawieszenia prokuratora w czynnościach, stała się bezprzedmiotowa i konieczne stało się jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Tylko takie działanie doprowadzi także do harmonii obrotu prawnego. Istotnie, zawieszenie prokuratora X. Y. w czynnościach nie jest już stosowane. Prokurator X. Y. obecnie pozostaje więc w służbie (bez zawieszenia). Dostrzegając podobieństwo przedmiotowej instytucji ze stosowanymi środkami zapobiegawczymi na gruncie postępowania karnego, Sąd Najwyższy decyzję swą o uchyleniu postanowienia o przedłużeniu zawieszenia w czynnościach prokuratora X. Y., podjął kierując się treścią art. 253 § 1 k.p.k. zastosowanego w niniejszej sprawie w drodze odesłania za pomocą art. 171 pkt 1 k.p.k., bowiem należało uznać, że w związku z uchyleniem postanowienia Prokuratora Okręgowego w [...] z dnia 20 sierpnia 2025 r., sygn. akt […] o zawieszeniu prokuratora X. Y. w czynnościach służbowych, zaistniały układ procesowy uczynił przedłużenie zawieszenia prokuratora w czynnościach bezprzedmiotowym. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd Najwyższy postanowił, jak na wstępie. [M. T.] [r.g.] Paweł Wojciechowski