I ZSK 4/24
Izba Odpowiedzialności Zawodowej2024-10-30
Skład orzekający: Wiesław Kozielewicz, Krzysztof Staryk, Michała Lasoty
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku, gdy zarzucane sędziemu przewinienie dyscyplinarne pokrywa się z zarzutem popełnienia przestępstwa, postępowanie dyscyplinarne powinno zostać zawieszone do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że w sytuacji, gdy zarzucane sędziemu przewinienie dyscyplinarne ma cechy przestępstwa, a postępowanie karne w tej sprawie jest w toku, postępowanie dyscyplinarne powinno zostać zawieszone. Uzasadniono to koniecznością oczekiwania na prawomocne rozstrzygnięcie sądu karnego, który jako jedyny jest uprawniony do definitywnego ustalenia, czy zarzucany czyn wyczerpuje znamiona przestępstwa. Zawieszenie postępowania dyscyplinarnego jest uzasadnione względami ekonomii procesowej i koniecznością uniknięcia sprzecznych rozstrzygnięć.Stan faktyczny
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego wniósł o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej sędziego P. M., zarzucając mu uchybienie godności urzędu sędziego poprzez prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości i spowodowanie kolizji drogowej. Czyn ten stanowił jednocześnie przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. Postępowanie karne w tej sprawie zostało zainicjowane, a następnie zawieszone z uwagi na nieprawomocną uchwałę zezwalającą na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej. Wobec tożsamości zarzutów w postępowaniu karnym i dyscyplinarnym, Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o zawieszenie postępowania dyscyplinarnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił zawiesić postępowanie o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej sędziego P. M. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego.Pełny tekst orzeczenia
I ZSK 4/24 POSTANOWIENIE Dnia 30 października 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący) SSN Krzysztof Staryk (sprawozdawca) Ławnik SN Jarosław Gałkiewicz Protokolant starszy inspektor sądowy Łukasz Kaczmarek z udziałem SSA Michała Lasoty - Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych, na rozprawie w dniu 30 października 2024 r. w kwestii wniosku Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w X. - sygn. […] z dnia 8 maja 2024 r., o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej P. M. - sędziego Sądu Okręgowego w Y. postanowił na podstawie art. 22 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. zawiesić postępowanie o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej P. M. - sędziego Sądu Okręgowego w Y., do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego, co do czynu odpowiadającego czynowi zarzucanemu we wniosku o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej. Jarosław Gałkiewicz Wiesław Kozielewicz Krzysztof Staryk UZASADNIENIE
I ZSK 4/24 2 Obwinionemu sędziemu Sądu Okręgowego w Y. P. M. zarzucono dopuszczenie się uchybienia godności urzędu sędziego w rozumieniu art. 107 § 1 pkt 5 u.s.p. polegającego na tym, że: w dniu 7 maja 2022 r. w Y. znajdując się w stanie nietrzeźwości wynoszącym odpowiednio w kolejnych badaniach alkomatem 1,18 mg/1 i 1,15 mg/1 zawartości alkoholu etylowego prowadził w ruchu lądowym pojazd mechaniczny marki […] o numerze rejestracyjnym […] (który to czyn stanowi przestępstwo z art. 178a § 1 kk) i wyjeżdżając z ulicy podporządkowanej […] (droga oznaczona znakiem A-7), nie ustępując pierwszeństwa prawidłowo poruszającemu się ulicą […] (droga oznaczona znakiem D-l) od ulicy […] w kierunku ulicy […] samochodem marki […] o numerze rejestracyjnym […] P. G. doprowadził do kolizji drogowej ( który to czyn stanowi wykroczenie z art. 86 par 1 kw). Prokuratura Krajowa Wydział Spraw Wewnętrznych w Warszawie w dniu 9 maja 2022 r. postawiła sędziemu Sądu Okręgowemu w Y. P. M. zarzut popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 kk i przesłuchała go w charakterze podejrzanego, a także zastosowała środki zapobiegawcze w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym, zawieszenia w wykonywaniu obowiązków służbowych w zawodzie sędziego i zakazu opuszczania kraju. Uchwałą z dnia 7 grudnia 2022 r. sygn. akt II ZIZ 22/22 Sąd Najwyższy zezwolił na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Okręgowego w Y. P. M. za czyn polegający na tym, że w dniu 7 maja 2022 r. w Y. znajdując się w stanie nietrzeźwości wynoszącym odpowiednio w kolejnych badaniach alkomatem 1,18 mg/1 i 1,15 mg/1 zawartości alkoholu etylowego prowadził w ruchu lądowym pojazd mechaniczny marki […] o
I ZSK 4/24 3 numerze rejestracyjnym […], tj. o czyn z art. 178a § 1 kk (dowód: 67-74). Powyższa uchwała została zaskarżona przez obrońcę obwinionego zażaleniem z dnia 5 stycznia 2023 r. i zarejestrowana w repertorium Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego pod sygn. II ZIZ 1/23. W chwili obecnej sprawa oczekuje na wyznaczenie terminu posiedzenia. Powyższe spowodowało, że prowadzone Prokuraturę Krajową Wydział Spraw Wewnętrznych w Warszawie postępowanie przygotowawcze o sygn. […] w sprawie zostało zawieszone postanowieniem z dnia 29 grudnia 2023 r. z uwagi na nieprawomocną uchwałę w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Okręgowego w Y. P. M. Wobec zbieżności zarzutu popełnienia przez sędziego Sądu Okręgowego w Y. P. M. zarzutu dyscyplinarnego z zarzutem toczącego się śledztwa popełnia przestępstwa w sprawie karnej, zachodzi tożsamość podmiotowo-przedmiotowa czynu. Uprawnione jest zatem stwierdzenie, że oba te postępowania mogą być prowadzone równolegle. To z kolei spowoduje jednoczesne dublowanie się postępowania dowodowego w sprawie karnej i dyscyplinarnej. Tymczasem, zgodnie z treścią uchwały 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 28 września 2006 r. sygn. I KZP 8/06 postępowanie dyscyplinarne toczy się niezależnie od postępowania karnego, także w wypadku jednoczesności i podmiotowo-przedmiotowej tożsamości tych postępowań. W takiej sytuacji postępowanie dyscyplinarne należy jednak zawiesić do czasu ukończenia postępowania karnego, gdy przemawia za tym wzgląd na ekonomię procesową lub konieczność zastosowania instytucji określonej w art. 108 § 4 prawa o ustroju sądów powszechnych”. Innymi słowy, możliwość przypisania popełnienia osobie obwinionej przestępstwa jest domeną sądu powszechnego
I ZSK 4/24 4 w postępowaniu karnym. W toku postępowania przed takim sądem ostatecznie dochodzi do ustalenia, czy zarzucany czyn może zostać osobie obwinionej przypisany. Oznacza to, że w sytuacji, gdy popełnienie przestępstwa stanowi przesłankę pozytywną lub negatywną do wydania przez organ określonego rozstrzygnięcia, to bez prawomocnego wyroku sądu karnego organ ten nie może samodzielnie ustalić tego faktu. Takie stanowisko nie uchybia konsekwencjom wynikającym z art. 8 § 1 i 2 k.p.k., stosowanego zarówno na gruncie postępowania karnego, jak i postępowania dyscyplinarnego sędziów. W postępowaniu karnym regulacje te wprost określają zasadę samodzielności jurysdykcyjnej sądu karnego, zaś w postępowaniu dyscyplinarnym sędziów mają zastosowanie odpowiednio, z mocy art. 128 u.s.p. Powołany wyżej przepis stanowi, że sąd dyscyplinarny rozstrzyga samodzielnie zagadnienia faktyczne i prawne zaistniałe w postępowaniu dyscyplinarnym prokuratorów i nie jest związany rozstrzygnięciem innego sądu lub organu, z wyjątkiem rozstrzygnięć kształtujących prawo lub stosunek prawny, a do takich należy skazujący wyrok sądu karnego. Mając powyższe na uwadze należy przyjąć, że w postępowaniu dyscyplinarnym ustalenie czy przewinienie dyscyplinarne zawiera znamiona przestępstwa musi być oparte na prawomocnym wyroku skazującym za przestępstwo, którego znamiona są zawarte w zarzucanym przewinieniu dyscyplinarnym. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że konstrukcja czynu zarzuconemu P. M. wniosku o rozpoznaje sprawy dyscyplinarnej powoduje, iż zachodzi konieczność uprzedniego rozstrzygnięcia przez sąd powszechny czy zachowanie ww. wyczerpuje
I ZSK 4/24 5 znamiona przestępstwa, który to czyn tożsamy jest z deliktem dyscyplinarnym będącym przedmiotem niniejszego postepowania dyscyplinarnego, co będzie determinowało kwestię karalności deliktu dyscyplinarnego. W takiej sytuacji zasadnym jest stwierdzenie, że w niniejszej sprawie podstawą do zawieszenia postępowania wobec P. M., zawierającą się w niedookreślonym katalogu przyczyn z art 22 § 1 k.p.k., jest toczące się przed Prokuraturą Krajową Wydziałem Spraw Wewnętrznych postępowanie przygotowawcze o tożsamy czyn. Z tych przyczyn orzeczono o zwieszeniu postępowania dyscyplinarnego w tej sprawie. [M. T.] r.g.
Powiązane orzeczenia
- I ZSK 15/23 2024-12-04Czy postępowanie dyscyplinarne wobec sędziego powinno zostać zawieszone do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego dotyczącego tego samego czynu?
- SNO 39/09 2009-05-26Czy w przypadku, gdy przewinienie dyscyplinarne sędziego zawiera znamiona przestępstwa, postępowanie dyscyplinarne powinno zostać zawieszone do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego?
- SNO 89/09 2009-12-16Czy w przypadku, gdy jeden z zarzucanych sędziemu przewinień dyscyplinarnych pokrywa się z zarzutem popełnienia przestępstwa, a pozostałe dotyczą wykroczeń, postępowanie dyscyplinarne powinno zostać zawieszone w całości?
- SNO 73/03 2003-11-27Czy postępowanie dyscyplinarne wobec sędziego może być kontynuowane, jeśli przedmiotem zarzutu jest czyn o znamionach przestępstwa, a postępowanie karne w tej samej sprawie nie zostało jeszcze prawomocnie zakończone?
- I ZSK 13/22 2023-05-24Czy postępowanie dyscyplinarne wobec sędziego powinno zostać zawieszone do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego prowadzonego przeciwko niemu o czyn, który może wypełniać znamiona zarówno przestępstwa, jak…
Powołane przepisy
art. 22 § 1 KPKart. 128art. 107 § 1 pkt 5art. 178a § 1 kkart. 86art. 108 § 4art. 8 § 1art 22 § 1 KPK§ 1§ 1 pkt 5§ 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy