I ZW 20/23

I ZW 20/23 POSTANOWIENIE Dnia 28 września 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, na posiedzeniu w dniu 28 września 2023 r., w związku z postanowieniem Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym […] z dnia 28 lipca 2023 r., sygn. akt ASD -[…], o wyznaczenie sądu dyscyplinarnego właściwego do rozpoznania w pierwszej instancji sprawy sędziego Sądu Okręgowego w K. W. Ż., na podstawie art. 110 § 3 zdanie drugie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U.2023, poz. 217, dalej jako u.s.p.) postanowił wyznaczyć Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym […] jako właściwy miejscowo do rozpoznania w pierwszej instancji sprawy dyscyplinarnej sędziego Sądu Okręgowego w K. W. Ż. UZASADNIENIE Unormowanie z art. 110 § 3 u.s.p w brzmieniu obowiązującym do dnia 15 lipca 2022 r. przewidywało, że od rozpoznania spraw wymienionych w art. 110 § 1 pkt 1 lit. a jest wyłączony sąd dyscyplinarny, w okręgu którego pełni służbę sędzia objęty postępowaniem dyscyplinarnym. Sąd dyscyplinarny właściwy do rozpoznania sprawy wyznaczał Prezes Sądu Najwyższego kierujący pracą Izby Dyscyplinarnej na wniosek rzecznika dyscyplinarnego (por. art. 110 § 3 zdanie drugie u.s.p. sprzed 15.07.2022 r.). Z uwagi na powyższe, w niniejszej sprawie zarządzeniem Sędziego Sądu Najwyższego wykonującego obowiązki Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Dyscyplinarnej z 7 grudnia 2018 r., sygn. akt DO 51/18, na I ZW 20/23 2 wniosek Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych z dnia 22 listopada 2018r., do rozpoznania w pierwszej instancji sprawy dyscyplinarnej Sędziego Sądu Okręgowego w K. W. Ż. o czyn polegający na uchybieniu godności urzędu w rozumieniu art. 107 § 1 pkt 5 u.s.p., został wyznaczony na mocy art. 110 § 3 u.s.p., Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym […]. Jednakże, wyrokiem z dnia 15 lipca 2021 r. w sprawie C-791/19, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej powoływany jako TSUE) uznał że przepisy art. 110 § 3 u.s.p i art. 114 § 7 u.s.p., w zakresie w jakim powierzają Prezesowi Sądu Najwyższego kierującemu pracą Izby Dyscyplinarnej, prawo do dyskrecjonalnego wyznaczenia sądu dyscyplinarnego właściwego miejscowo do prowadzenia postępowań przeciwko sędziom sądów powszechnych, nie spełniają wymogu wynikającego z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, prawa strony do rozpoznawania sprawy przez sąd ,,ustanowiony na mocy ustawy”. Przepisy, o których mowa w powołanym wyroku TSUE, zostały zmienione art. 4 ust. 5 lit. d i ust. 10 ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1259). Z dniem wejścia w życie tej ustawy w dniu 15 lipca 2022 r., zniesiono Izbę Dyscyplinarną Sądu Najwyższego, a utworzono Izbę Odpowiedzialności Zawodowej. Przepis art. 110 § 3 u.s.p., w obecnym brzmieniu, jako zasadę wprowadza, że do rozpoznania spraw, o jakich mowa w art. 110 § 1 pkt 1 lit. a u.s.p., sędziów sądów rejonowych, właściwy miejscowo jest sąd dyscyplinarny, w okręgu którego pełni służbę sędzia objęty tym postępowaniem. Tylko w przypadku, gdy taka sprawa dotyczy sędziego sądu apelacyjnego albo sędziego sądu okręgowego, właściwy jest inny sąd dyscyplinarny wyznaczony na wniosek rzecznika dyscyplinarnego, przez Sąd Najwyższy - Izbę Odpowiedzialności Zawodowej, spośród sądów dyscyplinarnych właściwych dla obszarów apelacji sąsiadujących z obszarem apelacji, w którym znajduje się sąd, w którym pełni służbę sędzia objęty postępowaniem (por. art. 110 § 3 zdanie drugie u.s.p.). Trafnie Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym […] w uzasadnieniu postanowienia zauważył, że wskazana ustawa z dnia 9 czerwca 2022 r., nie zawiera przepisu przejściowego dotyczącego właściwości sądów dyscyplinarnych I ZW 20/23 3 oraz, iż w toczącym się postępowaniu dyscyplinarnym odpowiednie zastosowanie ma unormowanie z art. 35 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p., które obliguje do badania z urzędu przez sąd dyscyplinarny swojej właściwości. W tej sytuacji Sąd Najwyższy – Izba Odpowiedzialności Zawodowej, na podstawie aktualnie obowiązującego art. 110 § 3 u.s.p., wyznaczył Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym […], jako właściwy miejscowo do rozpoznania w pierwszej instancji sprawy dyscyplinarnej sędziego W. Ż. Wyznaczony sąd dyscyplinarny jest jednym z sądów dyscyplinarnych właściwych dla obszarów apelacji sąsiadujących z obszarem apelacji k., w której znajduje się Sąd Okręgowy w K., gdzie służbę pełni sędzia, którego wniosek dotyczy. Dokonane wskazanie czyni zadość wskazaniom TSUE leżącym u podstaw wyroku z dnia 15 lipca 2021 r., sygn. C-791/19, w zakresie respektowania prawa sędziego do rozpoznania sprawy dyscyplinarnej przez sąd „ustanowiony ustawą”. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [M. T.] [ms]