II ZIZ 5/24

II ZIZ 5/24 POSTANOWIENIE Dnia 10 grudnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szczepaniec w sprawie sędziego Sądu Okręgowego w P. X. Y., po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 10 grudnia 2024 r. w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, zażalenia wniesionego przez L. Z. na zarządzenie z dnia 14 lutego 2024 r. w sprawie o sygn. akt I ZI 86/23 w przedmiocie odmowy przyjęcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Okręgowego w P. X. Y. na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. postanowił: 1. utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie; 2. obciążyć Skarb Państwa kosztami postępowania. UZASADNIENIE UZASADNIENIE W dniu 4 grudnia 2023 r. do Sądu Najwyższego Izby Odpowiedzialności Zawodowej wpłynął wniosek L. Z. o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Okręgowego w P. X. Y.. Wniosek ten nie został sporządzony i podpisany przez podmiot uprawniony będący jej pełnomocnikiem, a nadto nie odpowiadał warunkom formalnym pisma procesowego określonym w art. 119 § 1 k.p.k. gdyż nie wskazano sygnatury sprawy karnej prowadzonej przeciwko sędziemu. Zarządzeniem z dnia 14 grudnia 2023 r. w sprawie o sygn. akt I ZI 86/23, wezwano wnioskodawczynię L. Z. do uzupełnienia braków formalnych wniosku z II ZIZ 5/24 2 dnia 4 grudnia 2023 r. poprzez sporządzenie i podpisanie wniosku przez adwokata bądź radcę prawnego oraz nadesłanie kopii aktu oskarżenia w sprawie, w której immunitet ma być uchylony. Jednocześnie pouczono L. Z., iż wskazane braki formalne powinny być uzupełnione w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odmowy przyjęcia wniosku. Wobec nieuzupełnienia braków formalnych, sędzia Sądu Najwyższego Tomasz Demendecki, zarządzeniem z dnia 14 lutego 2024 r. w sprawie o sygn. akt I ZI 86/23, odmówił przyjęcia wniosku L. Z. o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Okręgowego w P. X. Y. z uwagi na niespełnienie warunków formalnych wniosku, pomimo wcześniejszego wezwania do ich uzupełnienia. Zażalenie na powyższe zarządzenie wniosła L. Z., wnosząc o cyt.: „przedłużenie terminu wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Okręgowego w P. X. Y., gdyż dotychczas w terminie nie spełniła warunków formalnych wniosku (…) ze względu, że miałam operację kolana i nie mogłam chodzić, a także pełnomocnik adwokat A. C., która występuje ze mną w sprawie, sygn. akt XIV C 1174/18/OK kategorycznie odmówiła napisania pisma uzasadniając, że się boi (…)”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Kwestę immunitetu sędziowskiego regulują przepisy art. 80 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024, poz. 334 t.j. – dalej powoływana jako: „u.s.p.”), które zastrzegają, że sędzia nie może być zatrzymany ani pociągnięty do odpowiedzialności karnej bez zezwolenia właściwego sądu dyscyplinarnego. Wobec tego, Sądowi Najwyższemu, jako sądowi właściwemu na podstawie art. 27a § 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 2024, poz. 622 t.j. – dalej powoływana jako: „u.SN”) przysługuje uprawnienie do wstępnej kontroli wniosku o wyrażenie zgody na II ZIZ 5/24 3 pociągnięcie sędziego oraz prokuratora do odpowiedzialności karnej. Jeżeli wniosek ten nie odpowiada warunkom formalnym pisma procesowego określonym w Kodeksie postępowania karnego, przewodniczący (prezes) sądu dyscyplinarnego odmawia jego przyjęcia w drodze zarządzenia (art. 80 § 2b u.s.p.). Jedną z okoliczności przemawiającą za zasadnością przyjęcia do rozpoznania rzeczonego wniosku jest przede wszystkim jego prawidłowe zainicjowanie, co skorelowane jest z wymogiem zawartym w art. 13 k.p.k. Przepis ten stanowi, że uzyskanie zezwolenia władzy, od którego ustawa uzależnia ściganie, należy do oskarżyciela. W odniesieniu do przestępstw popełnionych przez sędziego lub prokuratora, należy zatem wpierw zainicjować postępowanie karne, a następnie wystąpić do sądu dyscyplinarnego o wydanie uchwały zezwalającej na pociągnięcie sędziego lub prokuratora do odpowiedzialności karnej. Dopiero bowiem uzyskanie statusu strony w postępowaniu karnym toczącym się o ten sam czyn, przeciwko tej samej osobie, daje podstawę do przyznania wnioskodawcy statusu strony w postępowaniu delibacyjnym. W innym wypadku wydanie przez sąd dyscyplinarny uchwały w tym zakresie zostałoby niejako uczynione in blanco i byłoby zawieszone w próżni, co też stoi w sprzeczności z istotą postępowania, o którym mowa w art. 80 u.s.p. (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego 2024 r., II ZIZ 1/24, LEX nr 3689964; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 lutego 2024 r., sygn. akt II ZIZ 37/23, LEX nr 3721411). Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że zarządzeniem sędziego Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 2023 r. wezwano wnioskodawczynię L. Z. do uzupełnienia braków formalnych wniosku z dnia 4 grudnia 2023 r. poprzez sporządzenie i podpisanie wniosku przez adwokata bądź radcę prawnego oraz nadesłanie kopii aktu oskarżenia w sprawie, w której immunitet ma być uchylony. Jednocześnie, w sposób prawidłowy pouczono ją o terminie do wywiązania się z nałożonego na nią obowiązku. W odpowiedzi na powyższe wezwanie L. Z. wprawdzie złożyła pismo z zachowaniem wyznaczonego terminu, jednakże nie uzupełniła wskazanych braków formalnych. Ponadto, we wniesionym zażaleniu L. Z. nie sformułowała żadnych zarzutów wskazujących na ewentualne błędy rozstrzygnięcia, a jedynie wniosła m.in. o cyt.: „przedłużenie terminu wniosku o II ZIZ 5/24 4 zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Okręgowego w P. X. Y. (…)”. W tym stanie rzeczy zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku w sprawie o sygn. akt I ZI 86/23 jako pochodzącego od osoby nieuprawnionej do jego złożenia, a więc obarczonego brakami formalnymi, było całkowicie zasadne. Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji. ł.n