II ZK 91/23

II ZK 91/23 POSTANOWIENIE Dnia 19 grudnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski w sprawie adwokata M. H. obwinionego o popełnienie przewinień dyscyplinarnych z art. 80 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze w zw. z § 1 pkt 2, § 8 i § 30 ust. 1 Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu (Kodeks Etyki Adwokackiej) - uchwała Naczelnej Rady Adwokackiej nr 2/XVIII/98 ze zm. oraz art. 80 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze w zw. z § 1 pkt 2, § 8 Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu (Kodeks Etyki Adwokackiej) - uchwała Naczelnej Rady Adwokackiej nr 2/XVIII/98 ze zm., po rozpoznaniu 19 grudnia 2023 r. w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu, kasacji obrońcy obwinionego – adw. M. W., od orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury w Warszawie z 23 kwietnia 2022 r., sygn. akt […], zmieniającego w zakresie wymierzonej kary a w pozostałej części utrzymującego w mocy orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej […] z 19 października 2021 roku, sygn. […], postanowił: I. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; II. zasądzić od obwinionego adw. M. H. na rzecz Skarbu Państwa kwotę 20 (dwudziestu) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego UZASADNIENIE Adwokat M. H. został obwiniony o to, że: 1. w okresie od 24 września 2019 roku do dnia 16 października 2019 roku w W., będąc zawieszonym w czynnościach zawodowych nie poinformował Sądu Okręgowego […] Wydział Gospodarczy w W. (sygn. akt […]) o tym, że nie może II ZK 91/23 2 uczestniczyć w rozprawach sądowych we wskazanym czasie, co skutkowało odroczeniem rozprawy wyznaczonej na dzień 16 października 2019 roku, tj. popełnienia przewinienia dyscyplinarnego z art. 80 Prawa o adwokaturze w zw. z § 1 pkt 2, § 8 i § 30 ust. 1 Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu; 2. w dniu 17 stycznia 2019 roku w W., nie mając ku temu faktycznych podstaw złożył wniosek o wyłączenie sędziego w sprawie rozpoznawanej przez Sąd Okręgowy […] Wydział Gospodarczy w W. (sygn. akt […]), tj. popełnienia przewinienia dyscyplinarnego z art. 80 Prawa o adwokaturze w zw. z § 1 pkt 2, § 8 Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu. Orzeczeniem z 19 października 2021 r., sygn. akt […], Sąd Dyscyplinarny Izby Adwokackiej w W., uznał obwinionego adw. M. H. za winnego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego zarzucanego mu w punkcie pierwszym wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego i wymierzył mu karę pieniężną w wysokości 11.250 zł. W punkcie drugim orzeczenia Sąd Dyscyplinarny uniewinnił obwinionego od czynu zarzucanego mu w punkcie drugim wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego. Odwołanie od powyższego orzeczenia Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej […], pismem z 21 stycznia 2022 r. wniósł obwiniony adw. M. H., zaskarżając je w zakresie punktu pierwszego i zarzucając błędną wykładnię § 30 Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu. Skarżący wniósł o uniewinnienie od postawionego mu zarzutu. Wyższy Sąd Dyscyplinarny Adwokatury orzeczeniem z 23 kwietnia 2022 roku, sygn. akt […], zmienił zaskarżone orzeczenie w zakresie orzeczonej kary i wymierzył obwinionemu karę 4.500 zł. W pozostałym zakresie sąd dyscyplinarny utrzymał zaskarżone orzeczenie w mocy oraz zwolnił obwinionego w całości od ponoszenia kosztów podstępowania przed sądem II instancji. Kasację od tego rozstrzygnięcia wniósł obrońca obwinionego – adw. M. J., zaskarżając orzeczenie Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił błędną wykładnię § 30 Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu. Podnosząc ten zarzut wniósł o uniewinnienie obwinionego. II ZK 91/23 3 W uzasadnieniu wskazał, że obwiniony nie miał obowiązku powiadamiania wszystkich sądów o swoim zawieszeniu w czynnościach zawodowych, albowiem obowiązek taki spoczywa na ORA. Obwiniony dopełnił obowiązku - powiadomił Sąd w przeddzień rozprawy i z uwagi na to nie można stawiać mu zarzutu naruszenia § 30 Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu. Skarżący podkreślił, że przepisy nie precyzują, kiedy adwokat ma poinformować sąd o niemożności wzięcia udziału w rozprawie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja jest oczywiście bezzasadna, bo oczywiście bezzasadny jest zarzut błędnej wykładni § 30 ust. 1 Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu (Kodeksu Etyki Adwokackiej). Przepis ten stanowi, iż „Adwokat obowiązany jest zawiadomić sąd, organ lub instytucje, przed którymi występuje o niemożności wzięcia udziału w czynnościach”. Określony obowiązek jest zatem jednoznaczny i kategoryczny. Obowiązek ten nie jest wyłączony przez obowiązek dziekana okręgowej rady adwokackiej zawiadomienia sądów o tymczasowym zawieszeniu adwokata w czynnościach zawodowych określony w art. 95ł ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo o adwokaturze. Są to niezależne regulacje i obowiązki. Wskazane przepisy nie są tożsame, nie tylko ze względu na adresatów określonych w nich obowiązków, dlatego każdy jest zobowiązany do wykonania swojego obowiązku zawiadomienia sądu. Regulacje prawne uzupełniają się a nie wyłączają. Takie rozwiązanie jest uzasadnione, gdyż obowiązek obciążający okręgową radę adwokacką ma charakter generalny a obowiązek obciążający adwokata ma na uwadze sąd w aspekcie indywidualnej sprawy, w której występuje jako pełnomocnik. Po prostu adwokat najlepiej wie które sprawy prowadzi i dlatego to na nim ciąży obowiązek zawiadomienia sądu „przed którym występuje” - § 30 ust. 1 Kodeksu Etyki Adwokackiej. Obwiązki ORA i adwokata idą zatem dwutorowo i są odrębne, czyli adwokat nie wykonuje obowiązku okręgowej rady adwokackiej i rada nie wykonuje obowiązku adwokata. Przepisy uzupełniają się w pewnym zakresie co nie zmienia oceny, że obowiązki są rozłączne (samodzielne). Choćby dlatego, że okręgowa II ZK 91/23 4 rada adwokacka może nie mieć pełnego przeglądu spraw prowadzonych przez zawieszonego adwokata, dlatego znaczenie ma wówczas indywidulany obowiązek adwokata wynikający z § 30 ust. 1 Kodeksu Etyki Adwokackiej. Nie jest też zasadny zarzut kasacji o wykonaniu obowiązku zawiadomienia Sądu w terminie. Z tej przyczyny, że wykonanie obowiązku powinno być efektywne, czyli nie na „ostatnią chwilę”, bo wówczas rodzi komplikacje procesowe dla sądu i stron, co ustalono w tej sprawie. WSD zasadnie zatem stwierdził, że obwiniony zbyt późno zgłosił Sądowi Okręgowemu w W. w sprawie […] swoją niemożność reprezentowania pozwanego w sprawie. Miarą oceny zachowania jest cel normy, której wykonanie nie może być w skutkach nieracjonalne. Znaczenie ma wszak właściwa praktyka adwokata i odpowiednie zachowanie w odniesieniu do Sądu i uczestników postępowania w danej sprawie. Wyższy Sąd Dyscyplinarny należycie rozważył takie same zarzuty skarżącego. Obowiązki ciążące na skarżącym nie zostały wyłączone w okresie zawieszenia w czynnościach. Nadal pozostawał adwokatem i był związany Kodeksem Etyki Adwokackiej. Z tych motywów kasacja została oddalona jako oczywiście bezzasadna, gdyż nie wystąpiły przesłanki do wniesienia kasacji z art. 91b ustawy z 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze i z art. 523 § 1 k.p.k. w zw. z art. 95n pkt 1 ustawy Prawo o adwokaturze. Sąd obciążył obwinionego adw. M. H. kosztami postępowania kasacyjnego w kwocie 20,00 zł (tj. ryczałt za doręczenie wezwań i innych pism) na podstawie art. 95n pkt 1 ustawy Prawo o adwokaturze w zw. z art. 618 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym (tekst jednolity Dz.U. z 2013 r. poz. 663 ze zm.). [M. T.] [ms] II ZK 91/23 5