II ZO 103/23
Izba Odpowiedzialności Zawodowej2023-12-05
Skład orzekający: Marii Szczepaniec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego, oparty na tych samych podstawach faktycznych co wniosek wcześniej rozpoznany, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawił wniosek o wyłączenie sędziego bez rozpoznania, ponieważ został on oparty na tych samych podstawach faktycznych co wniosek wcześniej rozpoznany. Zgodnie z art. 41a k.p.k., wniosek o wyłączenie sędziego oparty na tych samych podstawach faktycznych co wniosek wcześniej rozpoznany podlega pozostawieniu bez rozpoznania. Przepis ten nie wymaga, aby był to ponowny wniosek tej samej strony; decyduje tożsamość przedmiotowa wniosku.Stan faktyczny
Złożono wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, Marii Szczepaniec, od udziału w sprawie dyscyplinarnej. Podstawą wniosku były wątpliwości co do bezstronności sędziego w aspekcie instytucjonalnym, związane z procedurą nominacyjną i udziałem w niej Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Wcześniej złożono już wniosek o wyłączenie tego samego sędziego w tej samej sprawie, który został oddalony. Sąd Najwyższy rozpoznał nowy wniosek.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił wniosek SSA C. B. o wyłączenie SSN Marii Szczepaniec od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZO 3/22 bez rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
II ZO 103/23 POSTANOWIENIE Dnia 5 grudnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Wiesław Kozielewicz na posiedzeniu w dniu 5 grudnia 2023 r. w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej w kwestii wniosku z dnia 8 listopada 2023 r., C. B. – sędziego Sądu Apelacyjnego w W. - obrońcy obwinionej M. F. - sędziego Sądu Rejonowego w P., w przedmiocie wyłączenia SSN Marii Szczepaniec od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZO 3/22 dotyczącej rozpoznania zażaleń: obwinionej SSR M. F. i jej obrońcy na postanowienie Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym […] z dnia 8 listopada 2019 r. w sprawie o sygn. akt […] na podstawie art. 41a k.p.k. w zw. z art. 128 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych – powoływanej dalej jako: u.s.p. postanowił: wniosek SSA C. B. o wyłączenie SSN Marii Szczepaniec od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZO 3/22 pozostawić bez rozpoznania. UZASADNIENIE Pismem z dnia 8 listopada 2023 r. SSA C. B. – obrońca obwinionej M. F. - sędziego Sądu Rejonowego w P., wniósł na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. w zw. z art. 45 Konstytucji RP w zw. z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej i art. 19 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej o wyłączenie SSN Marii Szczepaniec, od udziału w sprawie o sygn. akt II ZO 3/22 w przedmiocie rozpoznania zażaleń obwinionej i obrońcy na postanowienie Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym […] z dnia 8 listopada 2019 r., sygn. akt
II ZO 103/23 2 […], o przekazaniu sprawy dyscyplinarnej obwinionej Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych w celu uzupełnienia postępowania. SSA C. B. w uzasadnieniu swojego wniosku podniósł że w odniesieniu do SSN Marii Szczepaniec zachodzi uzasadniona wątpliwość co do bezstronności w aspekcie instytucjonalnym związana z powołaniem na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego w procedurze nominacyjnej, której wadliwość wynika z: udziału w niej Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie Krajowej Rady Sądownictwa, a także niezastosowania się do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2018 r., sygn. akt II GW 28/18 o wstrzymaniu wykonania uchwały KRS z dnia 28 sierpnia 2018 r., nr 331/2018, m.in. w części dotyczącej przedstawienia wniosków o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych m.in. SSN Marii Szczepaniec (LEX nr 2565926), oraz stwierdzenia dnia 11 października 2021 r. przez Naczelny Sąd Administracyjny nieważności uchwały KRS z dnia 28 sierpnia 2018 r., nr 331/18 (Il GOK 9/18, LEX nr 3267103) będącej warunkiem koniecznym aktu powołania. Wskazał, że przedmiotem wniosku o wyłączenie nie jest kwestia statusu SSN Marii Szczepaniec, lecz realność i skuteczność prawa obwinionej do rozpoznania jej sprawy przez niezależny, bezstronny sąd ustanowiony ustawą. Na poparcie swojego stanowiska powołał liczne orzecznictwo, w tym m.in. treść uchwały składu połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I-4110-1/20 oraz uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., sygn. akt I KZP 2/22, a także m.in. wyrok ETPCz z dnia 22 lipca 2021 r. Reczkowicz przeciwko Polsce, skarga nr 43447/19, jak i wyrok TSUE z dnia 19 listopada 2019 r. w połączonych sprawach: C-585/18, C-624/18, C-625/18. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek o wyłączenie SSN Marii Szczepaniec od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZO 3/22 należało pozostawić bez rozpoznania. Jak wynika z akt sprawy w dniu 25 września 2023 r. został rozpoznany wniosek obwinionej M. F. o wyłączenie SSN Marii Szczepaniec od udziału w
II ZO 103/23 3 rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZO 3/22. Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 25 września 2023 r., sygn. akt II ZO 72/23, nie uwzględnił tego wniosku o wyłączenie. W tym wniosku przede wszystkim podnoszono kwestię okoliczności powołania SSN Marii Szczepaniec na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego w dniu 19 października 2018 r., na skutek udziału w procedurze przed Krajową Radą Sądownictwa, ukształtowaną w trybie przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie Krajowej Rady Sądownictwa. Powołano się również m.in. na treść uchwały trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I-4110-1/20. Zgodnie z treścią art. 41a k.p.k. wniosek o wyłączenie sędziego oparty na tych samych podstawach faktycznych co wniosek wcześniej rozpoznany pozostawia się bez rozpoznania. Powołany przepis - w przypadku zaistnienia określonych w nim warunków (tożsamości podstaw faktycznych składanych przez uprawnionego wniosków o wyłączenie sędziego) - nakazuje taką decyzję, która oznacza niemożność przyjęcia takiego kolejnego wniosku o wyłączenie sędziego do merytorycznego rozpoznania (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31 maja 2019 r., sygn. akt III KO 74/18, LEX nr 2690396). Art. 41a k.p.k. nie wymaga, aby był to ponowny wniosek tej samej strony. Decyduje tożsamość przedmiotowa wniosku (zob. D. Świecki [w:] B. Augustyniak, K. Eichstaedt, M. Kurowski, D. Świecki, Kodeks postępowania karnego. Tom I. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2023, art. 41a). Z uwagi na to, że wniosek SSA C. B. – obrońcy obwinionej M. F. - sędziego Sądu Rejonowego w P., o wyłączenie SSN Marii Szczepaniec od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZO 3/22 oparty jest na tych samych podstawach faktycznych co wniosek wcześniej rozpoznany, czyli wniosek obwinionej z dnia 20 lipca 2023 r., należało pozostawić bez rozpoznania. Kierując się przedstawionymi motywami rozstrzygnięto jak na wstępie. [M. T.] [ms]
II ZO 103/23 4
Powiązane orzeczenia
- I ZO 106/23 2024-05-23Czy wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego, oparty na tych samych podstawach faktycznych co wniosek wcześniej rozpoznany, podlega rozpoznaniu?
- II ZO 40/23 2024-04-25Czy wniosek o wyłączenie sędziego, oparty na tych samych podstawach faktycznych co wniosek wcześniej pozostawiony bez rozpoznania, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania?
- III KO 61/24 2025-03-20Czy wniosek o wyłączenie sędziego, oparty na tych samych podstawach faktycznych co wniosek wcześniej rozpoznany lub pozostawiony bez rozpoznania, podlega ponownemu rozpoznaniu?
- I ZO 186/23 2024-04-17Czy wniosek o wyłączenie sędziego, oparty na tych samych podstawach faktycznych co wniosek wcześniej rozpoznany, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania?
- V KK 420/20 2023-08-24Czy wniosek o wyłączenie sędziów od udziału w sprawie, oparty na tych samych podstawach faktycznych co wniosek wcześniej rozpoznany, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania?
Powołane przepisy
art. 41a KPKart. 128art. 41 § 1 KPKart. 45art. 6 ust. 1art. 47art. 19 ust. 1art. 41a§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy