II ZO 114/23
Izba Odpowiedzialności Zawodowej2024-02-01
Skład orzekający: Tomasza Demendeckiego, Tomasz Demendecki, Tomaszowi Demendeckiemu
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego, który został wcześniej wyłączony od udziału w rozpoznaniu sprawy, powinien zostać wyłączony od rozpoznania wniosku dotyczącego tej samej sprawy, mimo że podstawa wyłączenia wskazana przez sędziego nie odpowiada przepisom kodeksu postępowania karnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy wyłączył sędziego od udziału w rozpoznaniu sprawy, mimo że wskazana przez niego podstawa prawna (art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k.) nie była w pełni adekwatna do sytuacji faktycznej. Sąd uznał, że istnieją wystarczające okoliczności, które w odbiorze społecznym mogą przemawiać przeciwko rozpoznaniu sprawy przez wyznaczonego sędziego, stosując analogicznie przepisy dotyczące wyłączenia sędziego (art. 42 § 1 k.p.k. i art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p.).Stan faktyczny
Sędzia Sądu Najwyższego Tomasz Demendecki złożył oświadczenie o wyłączeniu od udziału w rozpoznaniu sprawy dotyczącej wniosku ławnika o wyłączenie od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym. Sędzia powołał się na art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. Sąd Najwyższy rozpoznał tę kwestię, mimo że sędzia był już wcześniej wyłączony od udziału w sprawie głównej. Sąd uznał, że istnieją podstawy do wyłączenia sędziego również od rozpoznania wniosku wpadkowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wyłączył SSN Tomasza Demendeckiego od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZO 110/23.Pełny tekst orzeczenia
II ZO 114/23 POSTANOWIENIE Dnia 1 lutego 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Wiesław Kozielewicz na posiedzeniu w dniu 1 lutego 2024 r., w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, w kwestii oświadczenia SSN Tomasza Demendeckiego z dnia 15 grudnia 2023 r., w przedmiocie wyłączenia od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZO 110/23, tj. wniosku ławnika Sądu Najwyższego Magdaleny Bielskiej o wyłączenie od udziału w sprawie o sygn. akt II ZOW 38/22, tj. rozpoznania zażalenia Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych na postanowienie Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w […]. z dnia 15 czerwca 2020 r., sygn. akt […], o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego przeciwko obwinionej X.Y. – sędziego Sądu Rejonowego […] postanowił: wyłączyć SSN Tomasza Demendeckiego od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZO 110/23, tj. wniosku ławnika Sądu Najwyższego Magdaleny Bielskiej o wyłączenie od udziału w sprawie o sygn. akt II ZOW 38/22. UZASADNIENIE W piśmie z dniu 15 grudnia 2023 r. SSN Tomasz Demendecki, oświadczył, iż z mocy art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k., jest wyłączony o od udziału w rozpoznaniu wniosku ławnika Sądu Najwyższego Magdaleny Bielskiej o wyłączenie od udziału w sprawie o sygn. akt II ZOW 38/22, tj. rozpoznania zażalenia Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych na postanowienie Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w […]. z dnia 15 czerwca 2020 r., sygn. akt […], o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego przeciwko obwinionej X.Y. – sędziego Sądu Rejonowego […].
II ZO 114/23 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Magdalena Bielska – ławnik Sądu Najwyższego, zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II Izby Odpowiedzialności Zawodowej z dnia 24 listopada 2023 r., została wyznaczona do składu orzekającego w sprawie o sygn. akt II ZOW 38/22 ( k. 65). W dniu 4 grudnia do Sądu Najwyższego wpłynęło pismo Magdaleny Bielskiej – ławnika Sądu Najwyższego, datowane - 30 listopada 2023 r., zawierające wniosek o wyłączenie od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZOW 38/22. Wniosek ten został zarejestrowany w repertorium II ZO pod numerem 110/23, a sprawa o sygnaturze II ZO 110/23, zarządzeniem Prezesa Izby Odpowiedzialności Zawodowej z dnia 14 grudnia 2023 r., została przydzielona SSN Tomaszowi Demendeckiemu (k. 9 akt o sygn. II ZO 110/23). W piśmie z dnia 15 grudnia 2023 r. SSN Tomasz Demendecki, oświadczył, iż z mocy art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k., jest wyłączony od udziału w rozpoznaniu wniosku ławnika Sądu Najwyższego Magdaleny Bielskiej o wyłączenie od udziału w sprawie o sygn. akt II ZOW 38/22 ( k. 10 akt II ZO 110/23). Bezspornym jest, że postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2023 r., sygn. akt II ZO 75/22, Sąd Najwyższy, uwzględniając wniosek obrońcy obwinionej X.Y. – sędziego Sądu Rejonowego […], wyłączył, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k., SSN Tomasza Demendeckiego od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZOW 38/22 (por. k. 61 – 63 akt o sygn. II ZOW 38/22). Podstawa wyłączenia, wskazana przez SSN Tomasza Demendeckiego, w piśmie z dnia 15 grudnia 2023 r. – art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k., sprowadza się zaś tylko do sytuacji, gdy sędzia jest stroną postępowania lub jego uczestnikiem (np. pokrzywdzonym), bądź gdy jej wynik może wpłynąć na zakres interesów majątkowych lub niemajątkowych sędziego, który orzeka w danej sprawie. Tymczasem w realiach niniejszej sprawy mamy do czynienia z sytuacją, gdy Sędziemu Sądu Najwyższego, wyłączonemu od udziału w sprawie, przydzielono do rozstrzygnięcia tzw. kwestię wpadkową tej sprawy. Mając jednak na uwadze, że sytuacja istniejąca w sprawie o sygn. akt II ZO 110/23 skutkuje tym, iż w ocenie postronnego obserwatora zachodzą wystarczające okoliczności, które w odbiorze społecznym mogą przemawiać przeciwko rozpoznaniu tej sprawy przez wyznaczonego Sędziego Sądu Najwyższego, po
II ZO 114/23 3 myśli art. 42 § 1 k.p.k. i art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p., rozstrzygnięto jak na wstępie. [M. T.] [ał]
Powiązane orzeczenia
- I ZO 53/24 2025-06-17Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, oparty wyłącznie na okolicznościach dotyczących procedury jego powołania, jest dopuszczalny i może prowadzić do wyłączenia sędziego od udziału w sprawie?
- II ZO 123/25 2025-11-24Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego od udziału w rozpoznaniu sprawy ze względu na potencjalne wątpliwości co do jego bezstronności w odbiorze społecznym?
- II ZO 7/25 2025-03-10Czy sędzia Sądu Najwyższego powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie, jeśli jest referentem w innej sprawie, w której złożono wniosek o wyłączenie innego sędziego orzekającego w tej samej sprawie?
- I NB 6/23 2023-07-06Czy wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego, którzy mają orzekać w kwestii wyłączenia innych sędziów, może być rozpoznany na podstawie przepisów o wyłączeniu sędziego w danej sprawie?
- I ZO 150/24 2025-01-15Czy wniosek o wyłączenie sędziego od udziału w rozpoznaniu sprawy, złożony na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania?
Powołane przepisy
art. 40 § 1 pkt 1 KPKart. 41 § 1 KPKart. 42 § 1 KPKart. 128§ 1 pkt 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy