II ZO 13/22
Izba Odpowiedzialności Zawodowej2023-09-27
Skład orzekający: Maria Szczepaniec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym był właściwy do rozpoznania sprawy dyscyplinarnej sędziego, czy też sprawa powinna zostać przekazana do Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym nie był właściwy do rozpoznania sprawy dyscyplinarnej sędziego, ponieważ zarzucane przewinienie dyscyplinarne, polegające na kwestionowaniu rozwiązań legislacyjnych dotyczących wyborów prezydenckich i niezależności sędziów, wyczerpuje znamiona art. 107 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. W związku z tym, sprawa powinna zostać przekazana do rozpoznania Sądowi Najwyższemu – Izbie Dyscyplinarnej (obecnie Izbie Odpowiedzialności Zawodowej). Sąd Najwyższy podkreślił, że na etapie kontroli zażaleniowej nie rozstrzyga się o popełnieniu czynu, a jedynie o właściwości sądu.Stan faktyczny
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego wniósł o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej przeciwko sędzi Sądu Rejonowego, zarzucając jej popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na kwestionowaniu rozwiązań legislacyjnych dotyczących wyborów prezydenckich i niezależności sędziów Sądu Najwyższego. Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym stwierdził brak swojej właściwości i przekazał sprawę Sądowi Najwyższemu – Izbie Dyscyplinarnej. Obrońca sędzi złożył zażalenie na to postanowienie, zarzucając obrazę przepisów postępowania. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić zażalenia i utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie o przekazaniu sprawy do rozpoznania Sądowi Najwyższemu.Pełny tekst orzeczenia
II ZO 13/22 POSTANOWIENIE Dnia 27 września 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szczepaniec po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 27 września 2023 r. bez udziału stron zażalenia obrońcy obwinionej sędzi Sądu Rejonowego w B. B. G., na postanowienie Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym […] z dnia 31 marca 2021 r., sygn. akt ASD 3/21, w przedmiocie przekazania sprawy do rozpoznania Sądowi Najwyższemu – Izbie Dyscyplinarnej zgodnie z właściwością rzeczową na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz art. 27a § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym. postanowił: zażalenia nie uwzględnić i zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy. UZASADNIENIE Na wniosek Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Okręgowym w P., Prezes Sądu Najwyższego kierujący pracą Izby Dyscyplinarnej zarządzeniem z dnia 23 września 2020 r., sygn. akt DO 43/20, wydanym na podstawie art. 110 § 3 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych z dnia 27 lipca 2001 r. (Dz. U. z 2020 r, poz. 365) wyznaczył Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym […], jako sąd dyscyplinarny właściwy do rozpoznania w pierwszej instancji sprawy dyscyplinarnej sędziego Sądu Rejonowego w B. B. G. (zarządzenie – k. 1 akt o sygn. ASD 3/21, k. 71 akt o sygn. SD […]).
II ZO 13/22 2 W związku z tym, Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Okręgowym w P. złożył do Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym […] wniosek o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej z dnia 18 stycznia 2021 r. przeciwko sędziemu Sądu Rejonowego w B. B. G., której zarzucił popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na wystąpieniu do Dyrektora Biura Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka OBWE w piśmie z dnia 28 kwietnia 2020 r. Zdaniem rzecznika dyscyplinarnego zachowanie to wyczerpywało dyspozycję art. 107 § 1 pkt 3, 4 i 5 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (dalej: p.u.s.p.) w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 128 p.u.s.p. (wniosek – k. 4-7 akt o sygn. ASD 3/21, k. 75-78 akt o sygn. SD […]). Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym […], postanowieniem z dnia 31 marca 2021 r., sygn. akt ASD 3/21, stwierdził brak swojej właściwości w przedmiocie rozpoznania tej sprawy i przekazał sprawę Sądowi Najwyższemu – Izbie Dyscyplinarnej, jako właściwemu rzeczowo do jej rozpoznania (postanowienie – k. 14 akt o sygn. ASD 3/21, k. 9 akt o sygn. II ZO 13/22). Obrońca obwinionej SSR B. G. wniósł zażalenie na to postanowienie, zaskarżając je w całości, zarzucając obrazę przepisów postępowania, tj. art. 35 § 1 k.p.k. w zw. z art. 110 § 1 pkt 1b oraz art. 128 p.u.s.p., poprzez przedwczesne i pozbawione podstawy faktycznej uznanie się niewłaściwym przez Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym […] i przekazanie sprawy do rozpoznania Izbie Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego. Stawiając powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zwrócenie sprawy do rozpoznania Sądowi Dyscyplinarnemu przy Sądzie Apelacyjnym […] (zażalenie – k. 23-27 akt o sygn. ASD 3/21, k. 4-8 akt o sygn. II ZO 13/22). Postanowieniem z dnia 22 listopada 2022 r., sygn. akt II ZO 13/22, Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku obrońcy SSR B. G. w przedmiocie połączenia jej sprawy między innymi ze sprawą SSR T. M. oraz sprawami, których sygnatury zostały wskazane w tym postanowieniu (postanowienie – k. 60-64 akt o sygn. II ZO 13/22). Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
II ZO 13/22 3 W pierwszej kolejności należy wskazać, że w dniu 15 lipca 2022 r. weszła w życie ustawa o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw z dnia 9 czerwca 2022 r. (Dz. U. z 2022 r. poz. 1259). Zgodnie z art. 8 ust. 1 ww. ustawy zniesiono Izbę Dyscyplinarną, tworząc w ramach Sądu Najwyższego Izbę Odpowiedzialności Zawodowej. Ponadto wprowadzono regulację, według której sprawy wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia ustawy w życie należące do Izby Dyscyplinarnej przejmuje i prowadzi Izba Odpowiedzialności Zawodowej (art. 8 ust. 2 ww. ustawy). W związku z powyższym zażalenie wniesione przez obrońcę obwinionej w obecnym stanie prawnym podlega rozpoznaniu przez Izbę Odpowiedzialności Zawodowej. Art. 107 § 1 pkt 3 p.u.s.p. stanowi, że sędzia dopowiada dyscyplinarnie za przewinienia służbowe (dyscyplinarne), w tym za działania kwestionujące istnienie stosunku służbowego sędziego, skuteczność powołania sędziego, lub umocowanie konstytucyjnego organu Rzeczypospolitej Polskiej. Jak wynika z analizy wniosku o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej przeciwko obwinionej sędzi Sądu Rejonowego w B. B. G., zarzucany jej czyn polegał na kwestionowaniu rozwiązań legislacyjnych dotyczących przeprowadzenia wyborów na urząd Prezydenta RP w 2020 r., a ponadto wskazaniu przez obwinioną, że „rozpoznanie protestów wyborczych i stwierdzenie ważności wyborów toczyć się miało przed Izbą Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego, w której członkowie – sędziowie Sądu Najwyższego – zostali powołani w wadliwym prawnie procesie wywołującym brak niezależności tej izby”. Powyższy czyn został przez Zastępcę Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Okręgowym w P. zakwalifikowany jako przewinienie dyscyplinarne określone w art. 107 § 1 pkt 3, 4 i 5 p.u.s.p. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 128 p.u.s.p. W ocenie Sądu Najwyższego, na obecnym etapie postępowania, treść wniosku o ukaranie, pozwala na przypisanie zachowaniu objętemu zarzutem, znamion przewinienia dyscyplinarnego, o którym mowa w art 107 § 1 pkt 3 p.u.s.p. Nie można zatem stwierdzić, iż opis czynu pozwala na odrzucenie jego kwalifikacji z art. 107 § 1 pkt 3 p.u.s.p., już na etapie ustalania właściwego sądu. W trybie kontroli zażaleniowej nie rozstrzyga się o popełnieniu czynu. O właściwości ustrojowej Sądu w pierwszej instancji decyduje ustawodawca.
II ZO 13/22 4 Mając na względzie powyższe Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji. [M. T.] [ms]
Powiązane orzeczenia
- II DO 8/22 2022-04-28Czy Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym jest właściwy do rozpoznania sprawy dyscyplinarnej sędziego, która dotyczy przewinienia polegającego na kwestionowaniu skuteczności powołania sędziów Izby Kontroli Nadzwyczaj…
- II ZO 18/22 2022-12-07Czy Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w Warszawie był właściwy do rozpoznania sprawy dyscyplinarnej sędziego, czy też sprawa powinna zostać przekazana do Sądu Najwyższego - Izby Odpowiedzialności Zawodowej?
- II DO 33/22 2022-06-14Czy Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym był właściwy do rozpoznania sprawy dyscyplinarnej sędziego, czy też sprawa powinna zostać przekazana do Sądu Najwyższego – Izby Dyscyplinarnej?
- II ZO 17/22 2023-01-20Czy Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w Warszawie był właściwy do rozpoznania sprawy dyscyplinarnej sędziego, któremu zarzucono kwestionowanie wadliwości obsady Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sąd…
- II ZO 47/22 2022-10-27Czy Sąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej jest właściwy do rozpoznania sprawy dyscyplinarnej sędziego, w której zarzuca się mu kwestionowanie istnienia stosunku służbowego sędziego lub skuteczności powołania…
Powołane przepisy
art. 437 § 1 KPKart. 128art. 27a § 1 pkt 1art. 110 § 3art. 107 § 1 pkt 3art. 11 § 2 KKart. 35 § 1 KPKart. 110 § 1 pkt 1art. 8 ust. 1art. 8 ust. 2art 107 § 1 pkt 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy