II ZO 35/23
Izba Odpowiedzialności Zawodowej2023-05-23
Skład orzekający: Marek Dobrowolski, Wiesława Kozielewicza, Marka Siwka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziów Sądu Najwyższego i ławnika od udziału w sprawie z uwagi na złożenie zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez tych sędziów i ławnika?Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziów i ławnika od udziału w sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli przedstawiona argumentacja nie zawiera konkretnych, realnych i obiektywnych okoliczności podważających ich stronniczość. Sam fakt złożenia zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez sędziego lub ławnika nie jest wystarczający do wyłączenia, jeśli postępowanie nie wkroczyło w fazę in personam.Stan faktyczny
Obrońca sędziego M. F. złożył wniosek o wyłączenie od udziału w sprawie sędziów SN Wiesława Kozielewicza i Marka Siwka oraz ławnika SN Marka Molczyka. Jako podstawę wniosku wskazał fakt złożenia przez sędziego M. F. zawiadomień do Prokuratury Okręgowej o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez wskazanych sędziów i ławnika. Obrońca argumentował również, że należy zapewnić właściwy skład sędziowski w sprawie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o wyłączenie sędziów SN Wiesława Kozielewicza i Marka Siwka oraz ławnika SN Marka Molczyka od udziału w sprawie.Pełny tekst orzeczenia
II ZO 35/23 POSTANOWIENIE Dnia 23 maja 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Dobrowolski w sprawie dotyczącej sędziego Sądu Okręgowego w X. M. F., po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 23 maja 2023 roku wniosku obrońcy sędziego M. F. z 28 marca 2023 roku w przedmiocie wyłączenia od udziału w sprawie prowadzonej pod sygn. akt II ZZ 3/22 SSN Wiesława Kozielewicza i SSN Marka Siwka oraz ławnika SN Marka Molczyka na podstawie art. 42 § 1 k.p.k. i art. 41 § 1 k.p.k. a contrario w zw. z art. 128 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2072 z późn. zm.) postanowił: nie uwzględnić wniosku o wyłączenie SSN Wiesława Kozielewicza i SSN Marka Siwka oraz ławnika SN Marka Molczyka od udziału w sprawie o sygn. akt II ZZ 3/22. UZASADNIENIE Podczas rozprawy w dniu 28 marca 2023 roku w sprawie prowadzonej pod sygn. akt II ZZ 3/22 adw. M.G. obrońca sędziego M. F. wniósł o wyłączenie SSN Wiesława Kozielewicza i SSN Marka Siwka oraz ławnika SN Marka Molczyka od rozpoznania sprawy prowadzonej pod sygn. akt II ZZ 3/22, składając do akt dwie kopie przesłanych w dniu 26 marca 2023 r. przez sędziego M. F. zawiadomień do Prokuratury Okręgowej w X. o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez SSN Wiesława Kozielewicza i SSN Marka Siwka oraz przez SSN Wiesława Kozielewicza i ławnika Marka Molczyka, wskazując powyższe za podstawę uzasadniającą wyłączenie SSN Wiesława Kozielewicza, SSN Marka Siwka oraz ławnika Marka Molczyka od udziału w sprawie. Formułując wniosek o
II ZO 35/23 2 wyłączenie ławnika uzasadnił nadto postulowane żądanie okolicznością, iż „nie zna powodów zmiany ławnika”, natomiast „prof. Małgorzata Manowska niezgodnie z przepisami odmawia przyjęcia ślubowania od ławników, uważa, że wszyscy przewodniczący składu oraz prezesi izb powinni wstrzymać się do wyznaczenia ławników do czasu powołania wszystkich ławników. Uważa, że w sprawie należy zapewnić właściwy skład sędziowski”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek obrońcy sędziego M. F. z 28 marca 2023 roku w przedmiocie wyłączenia od udziału w sprawie prowadzonej pod sygn. akt II ZZ 3/22 SSN Wiesława Kozielewicza i SSN Marka Siwka oraz ławnika SN Marka Molczyka nie zasługiwał na uwzględnienie. Zaprezentowana przez autora wniosku argumentacja nie zawiera bowiem okoliczności, które mogłyby podawać w wątpliwość stronniczość SSN Wiesława Kozielewicza i SSN Marka Siwka, tym samym nie spełniając wymogów wskazywanych przez ustawodawcę w art. 41 k.p.k. Podkreślić należy, iż wątpliwość, o której traktuje uprzednio wspomniany przepis, nie może stanowić jedynie subiektywnego przekonania określonej osoby, lecz winna być konkretna, realna, obiektywna i poddająca się zewnętrznej weryfikacji (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 11 stycznia 2012 r., III KK 214/11, OSNKW 2012/4/4). Zdaniem Sądu Najwyższego takich kryteriów żądanie obwinionego natomiast nie spełnia. Wnioskujący ograniczył bowiem uzasadnienie formułowanego żądania jedynie do złożenia do akt kopii przesłanych w dniu 26 marca 2023 r. przez sędziego M. F. zawiadomień do Prokuratury Okręgowej w X. o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez SSN Wiesława Kozielewicza i SSN Marka Siwka oraz przez SSN Wiesława Kozielewicza i ławnika SN Marka Molczyka, która nie pozwala na powzięcie uzasadnionej i realnej wątpliwości w tym aspekcie. Sam fakt złożenia wspomnianego zawiadomienia nie może być bowiem utożsamiany z toczeniem się przeciwko niemu postępowania. Za okoliczność uzasadniającą złożenie zasadnego wniosku o wyłączenie sędziego należy uznać dopiero taki układ procesowy, w którym „nie tylko strona złożyła zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przez sędziego, ale nadto postępowanie wkroczyło w fazę
II ZO 35/23 3 in personam”. Przeciwne założenie doprowadziłoby natomiast do możliwości instrumentalnego mnożenia zawiadomień skutkującego „wybieralnością” składu orzekającego, jak również zmianą właściwości miejscowej sądu, a w sytuacji ekstremalnej - wyłączenia możliwości jej osądzenia przez jakiegokolwiek sędziego w jakimkolwiek sądzie (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 24.10.2013 r., SNO 32/13, LEX nr 1388644). W zakresie powoływanej przez obrońcę sędziego argumentacji dotyczącej wyłączenia ławnika SN wskazać natomiast należy, iż powyższa - jako niezawierająca nie tyle sprecyzowanych, co zasadniczo jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby podawać w wątpliwość jego stronniczość – nie mogła doprowadzić do oczekiwanego przez wnioskującego skutku. Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. [SOP] [ł.n]
Powiązane orzeczenia
- I DI 9/22 2022-04-13Czy złożenie zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa przez sędziego, bez wszczęcia postępowania karnego in personam, stanowi uzasadnioną podstawę do wyłączenia tego sędziego od orzekania w sprawie?
- I ZO 20/23 2023-02-24Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego od rozpoznania sprawy z uwagi na jego publiczne wypowiedzi oraz znajomości?
- I DI 55/21 2022-01-26Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego od udziału w sprawie, jeśli zarzuty wobec niego dotyczą jedynie potencjalnych przyszłych konsekwencji jego orzekania, a nie jego powiązań ze stronami postępow…
- V KB 96/25 2025-12-18Czy istnieją okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego od rozpoznania sprawy ze względu na potencjalny brak bezstronności?
- II ZO 55/22 2022-10-12Czy wniosek o wyłączenie sędziów i ławnika od udziału w sprawie powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania lub nieuwzględniony, jeśli sędziowie ci nie zostali wyznaczeni do składu orzekającego w tej sprawie, a zarzuty…
Powołane przepisy
art. 42 § 1 KPKart. 41 § 1 KPKart. 128art. 41 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy