II ZO 47/24

Izba Odpowiedzialności Zawodowej2024-09-25

Skład orzekający: Marek Motuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, który nie pochodzi od prokuratora, może zostać przyjęty, jeśli wnioskodawca nie posiada statusu oskarżyciela w sprawie karnej przeciwko sędziemu i nie dołączył do wniosku odpisu aktu oskarżenia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej uznał, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżone zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej było zasadne. Wynika to z faktu, że zgodnie z art. 13 k.p.k. i art. 80 § 2a ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, warunkiem wystąpienia z takim wnioskiem jest posiadanie przez wnioskodawcę statusu oskarżyciela w sprawie karnej przeciwko sędziemu oraz dołączenie do wniosku odpisu aktu oskarżenia, czego wnioskodawca nie wykazał.
Stan faktyczny
Wnioskodawca Z. Z. złożył wniosek o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Okręgowego w L. M. Z. Sędzia wyznaczony do rozpoznania wniosku odmówił jego przyjęcia z powodu niespełnienia warunków formalnych: braku wskazania sygnatury akt sprawy karnej oraz nieprzesłania odpisu aktu oskarżenia, mimo wezwania do uzupełnienia braków. Wniosek o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu został uznany za bezskuteczny. Wnioskodawca wniósł zażalenie, które zostało oddalone.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku.

Pełny tekst orzeczenia

II ZO 47/24 POSTANOWIENIE Dnia 25 września 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Motuk w sprawie sędziego Sądu Okręgowego w L. M. Z. po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej w dniu 25 września 2024 r. na posiedzeniu bez udziału stron zażalenia wnioskodawcy Z. Z. na zarządzenie z dnia 8 maja 2024 r. sygn. akt I ZI 23/24 o odmowie przyjęcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Okręgowego w L. M. Z. oraz o odmowie wyznaczenia pełnomocnika z urzędu do złożenia wskazanego wniosku na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. w zw. z art. 466 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: zaskarżone zarządzenie utrzymać w mocy. UZASADNIENIE Z. Z. wniósł o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Okręgowego w L. M. Z. Zarządzeniem z dnia 8 maja 2024 r. sygn. akt I ZI 23/24 sędzia wyznaczony do rozpoznania wskazanego wniosku odmówił jego przyjęcia z uwagi na niespełnienie warunków formalnych – brak wskazania sygnatury akt sprawy karnej, której dotyczy wniosek oraz nienadesłanie odpisu aktu oskarżenia – pomimo wcześniejszego wezwania do ich uzupełnienia. Z kolei wniosek o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu do złożenia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie sędziego II ZO 47/24 2 do odpowiedzialności karnej uznano za bezskuteczny oraz pozostawiono w aktach sprawy bez podejmowania czynności, z uwagi na nieuzupełnienie przez wnioskodawcę wyżej wymienionych braków formalnych. Zażalenie na to zarządzenie wniósł Z. Z. i wskazał, że się z nim nie zgadza. Zrelacjonował przy tym przebieg postępowań toczących się z jego udziałem przed Sądem Okręgowym w L., Sądem Rejonowym w C., w Prokuraturze Rejonowej w C. oraz przed Zastępcą Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w L. Sąd Najwyższy – Izba Odpowiedzialności Zawodowej zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z treści art. 13 Kodeksu postępowania karnego (k.p.k.) wynika, że „uzyskanie zezwolenia władzy, od którego ustawa uzależnia ściganie, należy do oskarżyciela”. Z przepisu tego wynika zatem, że warunkiem wystąpienia z wnioskiem o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, o którym mowa w art. 80 § 2a i 2b ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334), zwanej dalej „u.s.p.”, jest posiadanie przez wnioskodawcę statusu oskarżyciela. W celu ustalenia, czy Z. Z. posiada status oskarżyciela, został on wezwany do wskazania sygnatury akt sprawy karnej, w której oskarżonym jest sędzia Sądu Okręgowego w L. M. Z. oraz o przesłanie kopii aktu oskarżenia przeciwko wymienionemu sędziemu (k. 23). Z pisma Z. Z. z dnia 5 stycznia 2024 r. (k. 3-5) nie wynika również, popełnienie jakiego przestępstwa zarzuca on wymienionemu sędziemu. Wskazanych braków formalnych pisma z dnia 5 stycznia 2024 r. skarżący nie uzupełnił, zatem zarządzenie o odmowie przyjęcia złożonego przez niego wniosku było zasadne. W złożonym zażaleniu Z. Z. nie przytoczył żadnych argumentów, które podważałyby powyższe ustalenia. Wymaga odnotowania, że do Sądu Najwyższego w dniu 11 kwietnia 2024 r. wpłynął wniosek skarżącego o wyznaczenie mu pełnomocnika z urzędu. Wyznaczenie takiego pełnomocnika pozwoliłoby skarżącemu na spełnienie wymogu określonego w art. 80 § 2a u.s.p. zgodnie z którym „wniosek o zezwolenie II ZO 47/24 3 na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, jeżeli nie pochodzi od prokuratora, powinien być sporządzony i podpisany przez adwokata albo radcę prawnego będącego pełnomocnikiem”. Wniosek ten zasadnie został uznany za bezprzedmiotowy. Skoro brak jest danych wskazujących na to, że przeciwko sędziemu Sądu Okręgowego w L. M. Z. zawisła przed sądem sprawa karna z udziałem Z. Z. jako oskarżyciela (co jest warunkiem koniecznym do uchylenia sędziemu immunitetu), to wyznaczenie Z. Z. pełnomocnika z urzędu niczego w sprawie by nie zmieniło. Nawet pełnomocnik wnioskodawcy nie mógłby bowiem skutecznie wystąpić z wnioskiem o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej w sytuacji, gdy reprezentowany przez niego wnioskodawca nie jest oskarżycielem. Wymaga podkreślenia, że w pierwszej kolejności wnioskodawca powinien uzyskać status oskarżyciela, a dopiero potem skierować do Sądu Najwyższego-Izby Odpowiedzialności Zawodowej wniosek o wyrażenie zgody na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej. W takiej sytuacji postępowanie przed sądem karnym uległoby zawieszeniu, do czasu uzyskania zgody Sądu Najwyższego na jego prowadzenie przeciwko określonemu sędziemu. Z uwagi na to, że w zażaleniu wniesionym przez Z. Z. brak było argumentów podważających powyższe ustalenia, zaskarżone zarządzenie należało utrzymać w mocy. Z uwagi na powyższe Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie. [M. T.] r.g.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 437 § 1 KPKart. 466 § 1 KPKart. 13art. 80 § 2§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy