I ZI 34/24
Izba Odpowiedzialności Zawodowej2025-12-01
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, złożony przez osobę niebędącą prokuratorem i nieposiadającą statusu oskarżyciela, może zostać przyjęty do rozpoznania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, ponieważ wnioskodawca nie uzupełnił braków formalnych, w tym nie wykazał statusu strony uprawnionej do złożenia takiego wniosku. Zgodnie z przepisami, podmiot dążący do uzyskania zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej osoby objętej immunitetem, musi posiadać status oskarżyciela, co w przypadku braku prokuratora wymaga wniesienia aktu oskarżenia spełniającego wymogi formalne.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej. Sąd Najwyższy wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych, w tym do przesłania wniosku sporządzonego przez adwokata lub radcę prawnego oraz odpisu aktu oskarżenia. Wnioskodawca nie uzupełnił wskazanych braków w wyznaczonym terminie. Sąd stwierdził również, że wnioskodawca nie wykazał statusu strony uprawnionej do złożenia wniosku.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej z powodu nieuzupełnienia braków formalnych.Pełny tekst orzeczenia
I ZI 34/24 ZARZĄDZENIE Dnia 1 grudnia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Wiesław Kozielewicz zarządza, co następuje: 1. na podstawie art. 80 § 2b ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych – dalej powoływanej jako u.s.p., odmówić przyjęcia wniosku w zakresie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej X. Y. - sędziego Sądu Rejonowego […] w W., złożonego przez M. C. z uwagi na fakt, iż ww. nie uzupełniła braków formalnych swojego pisma; 2. odpis zarządzenia doręczyć M. C. wraz z pouczeniem, że na zarządzenie przysługuje zażalenie do Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia. UZASADNIENIE Zarządzeniem z dnia 27 czerwca 2024 r., sygn. akt I ZI 34/24, wezwano wnioskodawcę M. C. do uzupełnienia braków formalnych wniosku o udzielenie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej X. Y. - sędziego Sądu Rejonowego […] w W., w postaci przesłania wniosku sporządzonego i podpisanego przez adwokata bądź radcę prawnego będącego pełnomocnikiem, stosownie do art. 80 § 2a u.s.p. oraz przesłania odpisu aktu oskarżenia wniesionego do sądu wskazującego sprawę, w której immunitet ma być uchylony. Jednocześnie pouczono ww., iż wskazane braki formalne powinny być uzupełnione w terminie 7 dni od otrzymania niniejszego zarządzenia, pod rygorem odmowy przyjęcia wniosku (k. 15), M. C. wezwanie odebrała w dniu 4 lipca 2024 r. (k. 23) i do dnia dzisiejszego nie uzupełniła wymienionych braków formalnych.
I ZI 34/24 2 W przedstawionych realiach należy zatem stwierdzić, że nie wykazała, iż posiada status strony, to jest oskarżyciela prywatnego lub oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego, w sprawie przeciwko X. Y. - sędziemu Sądu Rejonowego […] w W., posiadającej immunitet formalny, a tylko taki status uprawniałby M. C. do złożenia wniosku o wydanie uchwały w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej (tzw. uchylenie immunitetu formalnego sędziego) i jego popierania. Wykładnia językowa art. 13 k.p.k. nie pozostawia wątpliwości, że podmiot, który dąży do uzyskania zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej osoby, co do której ustawa wymaga takiego zezwolenia, musi posiadać status oskarżyciela. Status taki np. prokuratorowi przysługuje z mocy ustawy, co wynika z art. 45 § 1 k.p.k., zaś w zakresie innych podmiotów, warunkiem jego uzyskania jest dokonanie czynności procesowej, jaką jest wniesienie aktu oskarżenia. Skutkiem wniesienia aktu oskarżenia jest zawisłość sprawy karnej przed określonym sądem powszechnym, z powodu oskarżenia przez określony podmiot – oskarżyciela prywatnego lub subsydiarnego. Przepisy dotyczące aktu oskarżenia, przewidziane zarówno dla skargi prywatnej (art. 487 k.p.k.), jak i subsydiarnej (art. 55 § 1 k.p.k. w zw. z art. 332 k.p.k. i art. 333 § 1 k.p.k.), przewidują określone wymogi formalne, których spełnienie przez oskarżyciela pozwala dopiero na stwierdzenie, jakie zachowanie objęte jest skargą zasadniczą i jaka jest jego podstawa dowodowa. Jak wynika z danych znajdujących się w aktach, akt oskarżenia spełniający wymogi przewidziane we wskazanych przepisach, nie został skierowany przeciwko wymienionej we wniosku Sędzi. Należy zauważyć też, że stosownie do art. 80 § 2a u.s.p., wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, jeśli nie pochodzi od prokuratora, winien być sporządzony i podpisany przez adwokata bądź radcę prawnego będącego pełnomocnikiem, gdyż czynność ta objęta jest przymusem adwokacko - radcowskim. Tymczasem w niniejszej sprawie, wniosek dotyczący zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej X. Y. - sędziego Sądu Rejonowego […] w W., nie spełnia tych wymagań. M. C. wezwana do uzupełnienia w terminie 7 dni powyższego braku formalnego, również i tego braku w zakreślonym terminie stanowczym nie uzupełniła.
I ZI 34/24 3 Powyższe okoliczności sprawiają, że wniosek M. C. z dnia 18 czerwca 2024 r., który został nadesłany do Sądu Najwyższego Izby Odpowiedzialności Zawodowej w dniu 21 czerwca 2024 r., w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej X. Y. - sędziego Sądu Rejonowego […] w W., nie mógł zostać przyjęty do rozpoznania. Kierując się powyższym, rozstrzygnięto jak na wstępie. [M. T.] [r.g.]
Powiązane orzeczenia
- I ZI 53/25 2025-11-03Czy wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, złożony przez osobę niebędącą prokuratorem i nieuzupełnioną o wymagane braki formalne, podlega odmowie przyjęcia?
- I ZI 72/24 2025-01-15Czy wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej złożony przez osobę niebędącą prokuratorem, która nie wykazała statusu strony postępowania karnego (oskarżyciela prywatnego lub subsydiarnego)…
- I ZI 54/24 2026-01-21Czy wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, złożony przez osobę niebędącą prokuratorem, powinien zostać odrzucony z powodu braków formalnych, jeśli nie został sporządzony przez adwokata…
- II ZO 47/24 2024-09-25Czy wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, który nie pochodzi od prokuratora, może zostać przyjęty, jeśli wnioskodawca nie posiada statusu oskarżyciela w sprawie karnej przeciwko sędzi…
- I ZI 5/24 2024-03-20Czy wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, złożony przez osobę niebędącą prokuratorem, powinien być sporządzony i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego, a jego brak skutkuje odmo…
Powołane przepisy
art. 80 § 2art. 13 KPKart. 45 § 1 KPKart. 487 KPKart. 55 § 1 KPKart. 332 KPKart. 333 § 1 KPK§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy