I ZI 76/26
PostanowienieIzba Odpowiedzialności Zawodowej2026-10-12
Skład orzekający: Barbara Skoczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej złożony przez osobę niebędącą prokuratorem, która nie uzupełniła braków formalnych, w tym nie dołączyła odpisu aktu oskarżenia i nie podpisała wniosku przez adwokata lub radcę prawnego, powinien zostać przyjęty?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, ponieważ wnioskodawca nie uzupełnił braków formalnych, mimo wezwania. Wnioskodawca nie wykazał, że posiada status oskarżyciela subsydiarnego, co jest wymogiem formalnym wynikającym z art. 13 k.p.k. Ponadto, wniosek nie został sporządzony i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego, co jest wymagane przez art. 80 § 2a u.s.p.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej za czyn z art. 231 § 1 k.k. w zb. z art. 271 § 1 k.k. Prezes Izby Odpowiedzialności Zawodowej wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych, w tym do sporządzenia wniosku przez adwokata lub radcę prawnego oraz do przesłania odpisu aktu oskarżenia. Wnioskodawca nie uzupełnił wskazanych braków w wyznaczonym terminie. Z dokumentów nie wynikało, aby wniosek o subsydiarny akt oskarżenia został wniesiony do sądu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej z powodu nieuzupełnienia braków formalnych.Pełny tekst orzeczenia
I ZI 76/26
ZARZĄDZENIE
Dnia 12 października 2026 r.
SSN Barbara Skoczkowska
1. Na podstawie art. 80 § 2b ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo
o ustroju sądów powszechnych - dalej: u.s.p., odmówić przyjęcia
wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej
sędziego Sądu Okręgowego w [...] – X. Y. złożonego przez R.W., z
uwagi na to, iż wnioskodawca pomimo wezwania do uzupełnienia
braków formalnych nie uzupełnił ich we wskazanym terminie, a więc
nie odpowiada on warunkom formalnym i nie jest możliwe nadanie
mu dalszego biegu.
UZASADNIENIE
R.W. pismem z dnia 26 sierpnia 2026 r. wniósł o zezwolenie na pociągnięcie
do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Okręgowego w [...] – X. Y. za czyn z art.
231 § 1 k.k. w zb. z art. 271 § 1 k.k.
Prezes Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego zarządzeniem
z dnia 14 września 2026 r., wezwała wnioskodawcę do uzupełnienia braków
formalnych pisma w postaci sporządzenia i podpisania wniosku przez adwokata lub
radcę prawnego oraz do przesłania odpisu aktu oskarżenia wniesionego do sądu
wskazującego sprawę, w której immunitet ma być uchylony - w terminie 7 dni od daty
wezwania pod rygorem odmowy przyjęcia wniosku.
Przesyłka pocztowa została odebrana przez E.W. w dniu 21 września 2026 r.
Do dnia posiedzenia Sądu Najwyższego, wnioskodawca nie uzupełnił braków
formalnych wniosku.
I ZI 76/26 2
Kwestę immunitetu sędziowskiego regulują przepisy art. 80 § 1 u.s.p., które
zastrzegają, że sędzia nie może być zatrzymany ani pociągnięty do
odpowiedzialności karnej bez zezwolenia właściwego sądu dyscyplinarnego. Wobec
tego, Sądowi Najwyższemu jako sądowi właściwemu na podstawie art. 27a § 1 pkt 2
ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym przysługuje uprawnienie do
wstępnej kontroli wniosku o wyrażenie zgody na pociągnięcie sędziego oraz
prokuratora do odpowiedzialności karnej.
Zgodnie z art. 80 § 2a u.s.p., wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego
do odpowiedzialności karnej, jeżeli nie pochodzi od prokuratora, powinien być
sporządzony i podpisany przez adwokata albo radcę prawnego będącego
pełnomocnikiem, natomiast art. 80 § 2b u.s.p. wskazuje, że jeżeli wniosek o
zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej nie odpowiada
warunkom formalnym pisma procesowego określonym w Kodeksie Postępowania
Karnego lub jest oczywiście bezzasadny, prezes sądu dyscyplinarnego, w drodze
zarządzenia, odmawia jego przyjęcia. Brzmienie powołanego przepisu nie nastręcza
problemów interpretacyjnych i w sposób jednoznaczny ustanawia obowiązek
zastępstwa profesjonalisty przy złożeniu wniosku inicjującego postępowanie
immunitetowe poprzez wprowadzenie przymusu adwokacko-radcowskiego,
określając jednocześnie katalog podmiotów uprawnionych do sporządzenia i
podpisania przedmiotowego wniosku, a nadto charakter, w jakim podmioty te muszą
występować (zob. W. Kozielewicz, Odpowiedzialność dyscyplinarna sędziów,
Warszawa 2005, str. 55, 66). Wspomniana reprezentacja, pojawiająca się na
przedpolu postępowania karnego, pozwala na uzyskanie odpowiedniej jakości
pisma, stanowiąc dodatkową ochronę przed pochopnymi wnioskami składanymi
przez strony (zob. J. Gudowski, T. Ereciński, J. Iwulski, Komentarz do art. 80 - Prawo
o ustroju sądów powszechnych, teza 11).
Zgodnie z treścią art. 13 k.p.k. uzyskanie zezwolenia władzy, od którego
ustawa uzależnia ściganie, należy do oskarżyciela. Z regulacji tej wynika zatem, że
postępowanie w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności
karnej może być zainicjowane, a następnie toczyć się, jedynie wówczas, gdy
wnioskujący o takie zezwolenie posiada status oskarżyciela. Określony status
podmiotu wnioskującego o uchylenie immunitetu sędziemu, zważywszy na treść art.
13 k.p.k., jest zarazem wymogiem formalnym takiego wniosku.
I ZI 76/26 3
Z dokumentów dołączonych do wniosku o wydanie zezwolenia na
pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Okręgowego w [...] X. Y.
nie wynika, aby subsydiarny akt oskarżenia (za czyn z art. 231 § 1 k.k. w zb. z art.
271 § 1 k.k.) przeciwko wskazanemu sędziemu został wniesiony do sądu. Z
przedstawionych do akt załączników wynika jedynie, że do Sądu Rejonowego w […]
wpłynął prywatny akt oskarżenia wraz z powództwem cywilnym o zadośćuczynienie
i odszkodowanie przeciwko X. Y., zarejestrowany pod sygn. II K 1214/26 wniesiony
przez R.W. o czyny z art. 212 § 1 k.k., art. 216 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.
Wobec powyższego, nie można uznać, aby w niniejszej sprawie R.W. posiadał status
subsydiarnego oskarżyciela posiłkowego.
Ponadto, R.W. wezwany w niniejszej sprawie do złożenia odpisu aktu
oskarżenia, jak również sporządzenia i podpisania pisma objętego przymusem
adwokacko-radcowskim zobowiązania tego nie zrealizował, co stanowi przeszkodę
do rozpoznania sprawy, uniemożliwiającą nadanie jej biegu.
Mając powyższe na uwadze, należało odmówić przyjęcia wniosku o
zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego wskazanego w
piśmie.
Wobec powyższego należało zarządzić, jak na wstępie.
2. Odpis niniejszego zarządzenia doręczyć:
1. wnioskodawcy R.W.,
2. sędziemu Sądu Okręgowego w [...] – X. Y.,
wraz z pouczeniem, że na zarządzenie to przysługuje zażalenie do Sądu
Najwyższego - Izba Odpowiedzialności Zawodowej w terminie zawitym 7 dni od dnia
jego doręczenia.
[J.J.]
[r.g.]
Powiązane orzeczenia
- I ZI 53/25 2025-11-03Czy wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, złożony przez osobę niebędącą prokuratorem i nieuzupełnioną o wymagane braki formalne, podlega odmowie przyjęcia?
- I ZI 54/24 2026-01-21Czy wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, złożony przez osobę niebędącą prokuratorem, powinien zostać odrzucony z powodu braków formalnych, jeśli nie został sporządzony przez adwokata…
- I ZI 34/24 2025-12-01Czy wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, złożony przez osobę niebędącą prokuratorem i nieposiadającą statusu oskarżyciela, może zostać przyjęty do rozpoznania?
- I ZI 53/26 2026-07-15Czy wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, złożony przez osobę niebędącą prokuratorem, może zostać przyjęty do rozpoznania, jeśli nie został sporządzony i podpisany przez adwokata lub…
- I ZI 68/24 2025-01-21Czy wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, sporządzony przez pełnomocnika niebędącego adwokatem lub radcą prawnym i bez załączenia odpisu aktu oskarżenia, spełnia wymogi formalne?
Powołane przepisy
art. 80 § 2art.
231 § 1 KKart. 271 § 1 KKart. 80 § 1art. 27a § 1 pkt 2art. 80art. 13 KPKart.
13 KPKart. 231 § 1 KKart.
271 § 1 KKart. 212 § 1 KKart. 216 § 1
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy