I ZI 76/26

PostanowienieIzba Odpowiedzialności Zawodowej2026-10-12

Skład orzekający: Barbara Skoczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej złożony przez osobę niebędącą prokuratorem, która nie uzupełniła braków formalnych, w tym nie dołączyła odpisu aktu oskarżenia i nie podpisała wniosku przez adwokata lub radcę prawnego, powinien zostać przyjęty?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, ponieważ wnioskodawca nie uzupełnił braków formalnych, mimo wezwania. Wnioskodawca nie wykazał, że posiada status oskarżyciela subsydiarnego, co jest wymogiem formalnym wynikającym z art. 13 k.p.k. Ponadto, wniosek nie został sporządzony i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego, co jest wymagane przez art. 80 § 2a u.s.p.
Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej za czyn z art. 231 § 1 k.k. w zb. z art. 271 § 1 k.k. Prezes Izby Odpowiedzialności Zawodowej wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych, w tym do sporządzenia wniosku przez adwokata lub radcę prawnego oraz do przesłania odpisu aktu oskarżenia. Wnioskodawca nie uzupełnił wskazanych braków w wyznaczonym terminie. Z dokumentów nie wynikało, aby wniosek o subsydiarny akt oskarżenia został wniesiony do sądu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej z powodu nieuzupełnienia braków formalnych.

Pełny tekst orzeczenia

I ZI 76/26 ZARZĄDZENIE Dnia 12 października 2026 r. SSN Barbara Skoczkowska 1. Na podstawie art. 80 § 2b ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych - dalej: u.s.p., odmówić przyjęcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Okręgowego w [...] – X. Y. złożonego przez R.W., z uwagi na to, iż wnioskodawca pomimo wezwania do uzupełnienia braków formalnych nie uzupełnił ich we wskazanym terminie, a więc nie odpowiada on warunkom formalnym i nie jest możliwe nadanie mu dalszego biegu. UZASADNIENIE R.W. pismem z dnia 26 sierpnia 2026 r. wniósł o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Okręgowego w [...] – X. Y. za czyn z art. 231 § 1 k.k. w zb. z art. 271 § 1 k.k. Prezes Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego zarządzeniem z dnia 14 września 2026 r., wezwała wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych pisma w postaci sporządzenia i podpisania wniosku przez adwokata lub radcę prawnego oraz do przesłania odpisu aktu oskarżenia wniesionego do sądu wskazującego sprawę, w której immunitet ma być uchylony - w terminie 7 dni od daty wezwania pod rygorem odmowy przyjęcia wniosku. Przesyłka pocztowa została odebrana przez E.W. w dniu 21 września 2026 r. Do dnia posiedzenia Sądu Najwyższego, wnioskodawca nie uzupełnił braków formalnych wniosku. I ZI 76/26 2 Kwestę immunitetu sędziowskiego regulują przepisy art. 80 § 1 u.s.p., które zastrzegają, że sędzia nie może być zatrzymany ani pociągnięty do odpowiedzialności karnej bez zezwolenia właściwego sądu dyscyplinarnego. Wobec tego, Sądowi Najwyższemu jako sądowi właściwemu na podstawie art. 27a § 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym przysługuje uprawnienie do wstępnej kontroli wniosku o wyrażenie zgody na pociągnięcie sędziego oraz prokuratora do odpowiedzialności karnej. Zgodnie z art. 80 § 2a u.s.p., wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, jeżeli nie pochodzi od prokuratora, powinien być sporządzony i podpisany przez adwokata albo radcę prawnego będącego pełnomocnikiem, natomiast art. 80 § 2b u.s.p. wskazuje, że jeżeli wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej nie odpowiada warunkom formalnym pisma procesowego określonym w Kodeksie Postępowania Karnego lub jest oczywiście bezzasadny, prezes sądu dyscyplinarnego, w drodze zarządzenia, odmawia jego przyjęcia. Brzmienie powołanego przepisu nie nastręcza problemów interpretacyjnych i w sposób jednoznaczny ustanawia obowiązek zastępstwa profesjonalisty przy złożeniu wniosku inicjującego postępowanie immunitetowe poprzez wprowadzenie przymusu adwokacko-radcowskiego, określając jednocześnie katalog podmiotów uprawnionych do sporządzenia i podpisania przedmiotowego wniosku, a nadto charakter, w jakim podmioty te muszą występować (zob. W. Kozielewicz, Odpowiedzialność dyscyplinarna sędziów, Warszawa 2005, str. 55, 66). Wspomniana reprezentacja, pojawiająca się na przedpolu postępowania karnego, pozwala na uzyskanie odpowiedniej jakości pisma, stanowiąc dodatkową ochronę przed pochopnymi wnioskami składanymi przez strony (zob. J. Gudowski, T. Ereciński, J. Iwulski, Komentarz do art. 80 - Prawo o ustroju sądów powszechnych, teza 11). Zgodnie z treścią art. 13 k.p.k. uzyskanie zezwolenia władzy, od którego ustawa uzależnia ściganie, należy do oskarżyciela. Z regulacji tej wynika zatem, że postępowanie w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej może być zainicjowane, a następnie toczyć się, jedynie wówczas, gdy wnioskujący o takie zezwolenie posiada status oskarżyciela. Określony status podmiotu wnioskującego o uchylenie immunitetu sędziemu, zważywszy na treść art. 13 k.p.k., jest zarazem wymogiem formalnym takiego wniosku. I ZI 76/26 3 Z dokumentów dołączonych do wniosku o wydanie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Okręgowego w [...] X. Y. nie wynika, aby subsydiarny akt oskarżenia (za czyn z art. 231 § 1 k.k. w zb. z art. 271 § 1 k.k.) przeciwko wskazanemu sędziemu został wniesiony do sądu. Z przedstawionych do akt załączników wynika jedynie, że do Sądu Rejonowego w […] wpłynął prywatny akt oskarżenia wraz z powództwem cywilnym o zadośćuczynienie i odszkodowanie przeciwko X. Y., zarejestrowany pod sygn. II K 1214/26 wniesiony przez R.W. o czyny z art. 212 § 1 k.k., art. 216 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Wobec powyższego, nie można uznać, aby w niniejszej sprawie R.W. posiadał status subsydiarnego oskarżyciela posiłkowego. Ponadto, R.W. wezwany w niniejszej sprawie do złożenia odpisu aktu oskarżenia, jak również sporządzenia i podpisania pisma objętego przymusem adwokacko-radcowskim zobowiązania tego nie zrealizował, co stanowi przeszkodę do rozpoznania sprawy, uniemożliwiającą nadanie jej biegu. Mając powyższe na uwadze, należało odmówić przyjęcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego wskazanego w piśmie. Wobec powyższego należało zarządzić, jak na wstępie. 2. Odpis niniejszego zarządzenia doręczyć: 1. wnioskodawcy R.W., 2. sędziemu Sądu Okręgowego w [...] – X. Y., wraz z pouczeniem, że na zarządzenie to przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego - Izba Odpowiedzialności Zawodowej w terminie zawitym 7 dni od dnia jego doręczenia. [J.J.] [r.g.]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 80 § 2art. 231 § 1 KKart. 271 § 1 KKart. 80 § 1art. 27a § 1 pkt 2art. 80art. 13 KPKart. 13 KPKart. 231 § 1 KKart. 271 § 1 KKart. 212 § 1 KKart. 216 § 1

Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy