I ZI 53/26
PostanowienieIzba Odpowiedzialności Zawodowej2026-07-15
Skład orzekający: Barbara Skoczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, złożony przez osobę niebędącą prokuratorem, może zostać przyjęty do rozpoznania, jeśli nie został sporządzony i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego oraz nie dołączono do niego odpisu aktu oskarżenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej odmówił przyjęcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, ponieważ wnioskodawca nie uzupełnił braków formalnych wniosku, mimo wezwania. Wniosek nie spełniał wymogów formalnych, gdyż nie został sporządzony i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego, a także nie dołączono do niego odpisu aktu oskarżenia, co jest konieczne zgodnie z art. 80 § 2a u.s.p. i art. 13 k.p.k.Stan faktyczny
M. P. złożył wniosek o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Rejonowego X.Y. za czyn z art. 271 § 1 k.k. Wniosek został skierowany do Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego, a następnie do Sądu Najwyższego. Przewodniczący Izby Odpowiedzialności Zawodowej wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych, w tym do sporządzenia wniosku przez adwokata lub radcę prawnego oraz do przesłania odpisu aktu oskarżenia. Wnioskodawca nie uzupełnił wskazanych braków w wyznaczonym terminie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Rejonowego X.Y. z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych.Pełny tekst orzeczenia
I ZI 53/26
ZARZĄDZENIE
Dnia 15 lipca 2026 r.
SSN Barbary skoczkowskiej o odmowie przyjęcia wniosku
Na podstawie art. 80 § 2b ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o
ustroju sądów powszechnych - dalej: u.s.p., odmówić przyjęcia
wniosku, złożonego przez M. P., o zezwolenie na pociągnięcie do
odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Rejonowego […] – X.Y., z
uwagi na to, iż wnioskodawca pomimo wezwania do uzupełnienia
braków formalnych nie uzupełnił ich we wskazanym terminie, a więc
nie odpowiada on warunkom formalnym i nie jest możliwe
nadanie mu dalszego biegu.
UZASADNIENIE
M. P. wnioskiem wniesionym za pośrednictwem platformy […] z dnia 12
czerwca 2026 r. (pierwotnie skierowanym do Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego
przy Sądzie Apelacyjnym w […] wniósł o zezwolenie na pociągnięcie do
odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Rejonowego X.Y. za czyn z art. 271 § 1
k.k.
Pełniący obowiązki Przewodniczącego I Wydziału Izby Odpowiedzialności
Zawodowej Sądu Najwyższego – Przewodniczący II Wydziału tej Izby
zarządzeniem z dnia 15 czerwca 2026 r., wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia
braków formalnych pisma w postaci sporządzenia i podpisania wniosku przez
adwokata lub radcę prawnego oraz do przesłania odpisy aktu oskarżenia
wniesionego do sądu wskazującego sprawę, w której immunitet ma być uchylony -
w terminie 7 dni od daty wezwania pod rygorem odmowy przyjęcia wniosku.
Przesyłka pocztowa została osobiście odebrana przez wnioskodawcę w dniu
26 czerwca 2026 r. Do dnia posiedzenia Sądu Najwyższego, wnioskodawca nie
uzupełnił braków formalnych wniosku.
I ZI 53/26 2
Kwestę immunitetu sędziowskiego regulują przepisy art. 80 § 1 u.s.p., które
zastrzegają, że sędzia nie może być zatrzymany ani pociągnięty do
odpowiedzialności karnej bez zezwolenia właściwego sądu dyscyplinarnego.
Wobec tego, Sądowi Najwyższemu jako sądowi właściwemu na podstawie art. 27a
§ 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym przysługuje
uprawnienie do wstępnej kontroli wniosku o wyrażenie zgody na pociągnięcie
sędziego oraz prokuratora do odpowiedzialności karnej.
Zgodnie z art. 80 § 2a u.s.p., wniosek o zezwolenie na pociągnięcie
sędziego do odpowiedzialności karnej, jeżeli nie pochodzi od prokuratora, powinien
być sporządzony i podpisany przez adwokata albo radcę prawnego będącego
pełnomocnikiem, natomiast art. 80 § 2b u.s.p. wskazuje, że jeżeli wniosek o
zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej nie odpowiada
warunkom formalnym pisma procesowego określonym w Kodeksie Postępowania
Karnego lub jest oczywiście bezzasadny, prezes sądu dyscyplinarnego, w drodze
zarządzenia, odmawia jego przyjęcia. Brzmienie powołanego przepisu nie
nastręcza problemów interpretacyjnych i w sposób jednoznaczny ustanawia
obowiązek zastępstwa profesjonalisty przy złożeniu wniosku inicjującego
postępowanie immunitetowe poprzez wprowadzenie przymusu adwokacko-
radcowskiego, określając jednocześnie katalog podmiotów uprawnionych do
sporządzenia i podpisania przedmiotowego wniosku, a nadto charakter, w jakim
podmioty te muszą występować (zob. W. Kozielewicz, Odpowiedzialność
dyscyplinarna sędziów, Warszawa 2005, str. 55, 66). Wspomniana reprezentacja,
pojawiająca się na przedpolu postępowania karnego, pozwala na uzyskanie
odpowiedniej jakości pisma, stanowiąc dodatkową ochronę przed pochopnymi
wnioskami składanymi przez strony (zob. J. Gudowski, T. Ereciński, J. Iwulski,
Komentarz do art. 80 - Prawo o ustroju sądów powszechnych, teza 11).
Zgodnie z treścią art. 13 k.p.k. uzyskanie zezwolenia władzy, od którego
ustawa uzależnia ściganie, należy do oskarżyciela. Z regulacji tej wynika zatem, że
postępowanie w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności
karnej może być zainicjowane, a następnie toczyć się, jedynie wówczas, gdy
wnioskujący o takie zezwolenie posiada status oskarżyciela. Określony status
I ZI 53/26 3
podmiotu wnioskującego o uchylenie immunitetu sędziemu, zważywszy na treść
art. 13 k.p.k., jest zarazem wymogiem formalnym takiego wniosku.
Z dokumentów dołączonych do wniosku o wydanie zezwolenia na
pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Rejonowego X.Y. nie
wynika, aby akt oskarżenia przeciwko sędziemu został wniesiony do sądu. Wobec
powyższego, nie można uznać, aby w niniejszej sprawie M. P. posiadał status
subsydiarnego oskarżyciela posiłkowego.
M. P. wezwany w niniejszej sprawie do złożenia odpisu aktu oskarżenia, jak
również sporządzenia i podpisania pisma objętego przymusem adwokacko-
radcowskim zobowiązania tego nie zrealizował, co stanowi przeszkodę do
rozpoznania sprawy, uniemożliwiającą nadanie jej biegu.
Mając powyższe na uwadze, należało odmówić przyjęcia wniosku o
zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego wskazanego w
piśmie.
Wobec powyższego należało zarządzić, jak na wstępie.
[P.V.]
[r.g.]
Powiązane orzeczenia
- I ZI 17/25 2026-01-15Czy wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, sporządzony przez pełnomocnika niebędącego adwokatem lub radcą prawnym i nieposiadający odpisu aktu oskarżenia ze wskazaniem sygnatury sprawy…
- I ZI 68/24 2025-01-21Czy wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, sporządzony przez pełnomocnika niebędącego adwokatem lub radcą prawnym i bez załączenia odpisu aktu oskarżenia, spełnia wymogi formalne?
- II ZO 47/24 2024-09-25Czy wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, który nie pochodzi od prokuratora, może zostać przyjęty, jeśli wnioskodawca nie posiada statusu oskarżyciela w sprawie karnej przeciwko sędzi…
- I ZI 72/24 2025-01-15Czy wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej złożony przez osobę niebędącą prokuratorem, która nie wykazała statusu strony postępowania karnego (oskarżyciela prywatnego lub subsydiarnego)…
- I ZI 55/24 2024-10-17Czy wniosek o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego lub prokuratora, który nie spełnia wymogów formalnych, może zostać przyjęty, jeśli wnioskodawca nie uzupełni braków pomimo wezwania?
Powołane przepisy
art. 80 § 2art. 271 § 1
KKart. 80 § 1art. 27a
§ 1 pkt 2art. 80art. 13 KPK§ 2§ 1§ 1 pkt 2
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy