I ZI 55/24

Izba Odpowiedzialności Zawodowej2024-10-17

Skład orzekający: Marek Motuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego lub prokuratora, który nie spełnia wymogów formalnych, może zostać przyjęty, jeśli wnioskodawca nie uzupełni braków pomimo wezwania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy – Izba Odpowiedzialności Zawodowej odmówił przyjęcia wniosków o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziów i prokuratorów z powodu niespełnienia warunków formalnych, takich jak brak wniosku sporządzonego przez adwokata lub radcę prawnego oraz brak odpisu aktu oskarżenia. Wnioskodawczyni nie uzupełniła wskazanych braków pomimo wezwania, co skutkowało uznaniem wniosków za bezskuteczne i pozostawieniem ich w aktach sprawy. W przypadku wniosków o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, brak formalny skutkuje odmową przyjęcia wniosku przez prezesa sądu dyscyplinarnego. Analogicznie, w przypadku prokuratorów, przewodniczący sądu dyscyplinarnego odmawia przyjęcia wniosku, który nie odpowiada wymogom formalnym.
Stan faktyczny
M. C. złożyła wnioski o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziów i prokuratorów za czyny z art. 231 § 1 k.k. i art. 191 k.k. Przewodniczący Wydziału Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego wezwał wnioskodawczynię do uzupełnienia braków formalnych wniosku, w tym przesłania wniosku sporządzonego przez adwokata lub radcę prawnego oraz odpisu aktu oskarżenia. Wnioskodawczyni nie uzupełniła braków, lecz wniosła o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. Sąd odmówił przyjęcia wniosków z powodu niespełnienia wymogów formalnych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy – Izba Odpowiedzialności Zawodowej odmówił przyjęcia wniosków o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziów i prokuratorów z powodu niespełnienia warunków formalnych.

Pełny tekst orzeczenia

I ZI 55/24 ZARZĄDZENIE Dnia 17 października 2024 r. 1. Na podstawie art. 80 § 2a i 2b ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 poz. 334; dalej: „u.s.p.”) w zw. z art. 13 k.p.k. oraz art. 120 § 2 k.p.k., odmówić przyjęcia wniosku o wydanie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej M. L. – sędziego Sądu Rejonowego w S., D. L. – sędzi Sądu Rejonowego w S. i R. P. – sędziego Sądu Okręgowego w S. z uwagi na niespełnienie warunków formalnych wniosku w postaci braku przesłania wniosku sporządzonego i podpisanego przez pełnomocnika będącego radcą prawnym lub adwokatem oraz w postaci braku przesłania odpisu aktu oskarżenia wniesionego do sądu wskazującego sprawę, w której immunitet ma być uchylony, pomimo wcześniejszego wezwania do ich uzupełnienia; 2. Na podstawie art. 135 § 3 w zw. z art. 135 § 4 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (Dz. U. z 2024 poz. 390; dalej: „u.p.p.”) w zw. z art. 13 k.p.k. oraz art. 120 § 2 k.p.k., odmówić przyjęcia wniosku o wydanie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej M. D. – asesora Prokuratury Rejonowej w Z. i R. T. – prokuratora Prokuratury Rejonowej w S. z uwagi na niespełnienie warunków formalnych wniosku w postaci braku przesłania wniosku sporządzonego i podpisanego przez pełnomocnika będącego radcą prawnym lub adwokatem oraz braku przesłania odpisu aktu oskarżenia wniesionego do sądu wskazującego sprawę, w której immunitet ma być uchylony, pomimo wcześniejszego wezwania do ich uzupełnienia; 3. Na podstawie art. 120 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. w zw. z art. 13 k.p.k., wniosek M. C. z dnia 9 września 2024 r. o I ZI 55/24 2 wyznaczenie pełnomocnika z urzędu do złożenia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej M. L. – sędziego Sądu Rejonowego w S., D. L. – sędzi Sądu Rejonowego w S. i R. P. – sędziego Sądu Okręgowego w S., uznać za bezskuteczny oraz pozostawić w aktach sprawy bez podejmowania czynności, z uwagi na nieuzupełnienie braku formalnego, pomimo doręczonego prawidłowo wezwania; 4. Na podstawie art. 120 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 171 pkt 1 u.p.p. w zw. z art. 13 k.p.k., wniosek M. C. z dnia 9 września 2024 r. o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu do złożenia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej M. D. – asesora Prokuratury Rejonowej w Z. i R. T. – prokuratora Prokuratury Rejonowej w S., uznać za bezskuteczny oraz pozostawić w aktach sprawy bez podejmowania czynności, z uwagi na nieuzupełnienie braku formalnego, pomimo doręczonego prawidłowo wezwania; 5. Odpis zarządzenia doręczyć M. C. wraz z pouczeniem, że na pkt 1 i 2 niniejszego zarządzenia przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego – Izby Odpowiedzialności Zawodowej w terminie zawitym 7 dni od dnia jego doręczenia, zaś na pkt 3 i 4 niniejszego zarządzenia, zażalenie nie przysługuje. 6. Sprawę zakreślić w repertorium I ZI, jako załatwioną. UZASADNIENIE M. C. wniosła o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej M. L. – sędziego Sądu Rejonowego w S., D. L. – sędzi Sądu Rejonowego w S., R. P. – sędziego Sądu Okręgowego w S., M. D. – asesora Prokuratury Rejonowej w Z. i R. T. – prokuratora Prokuratury Rejonowej w S. o czyny z art. 231 § 1 k.k. i art. 191 k.k. (wniosek wraz z załącznikami – k. 3-14). Przewodniczący Wydziału I Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego – SSN Marek Motuk zarządzeniem z dnia 3 września 2024 r., wezwał I ZI 55/24 3 M. C. do uzupełnienia braku formalnego ww. wniosku poprzez przesłanie wniosku sporządzonego i podpisanego przez pełnomocnika będącego radcą prawnym lub adwokatem oraz przesłanie odpisu aktu oskarżenia wniesionego do sądu wskazującego sprawę, w której immunitet ma być uchylony w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odmowy przyjęcia wniosku w razie nieusunięcia braku w wyznaczonym terminie (zarządzenie – k. 16). Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych M. C. odebrała w dniu 7 września 2024 r. (elektroniczne pokwitowanie odbioru – k. 18). Pismem z dnia 9 września 2024 r. (data stempla pocztowego) M. C. wniosła o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu do złożenia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej M. L. – sędziego Sądu Rejonowego w S., D. L. – sędzi Sądu Rejonowego w S., R. P. – sędziego Sądu Okręgowego w S., M. D. – asesora Prokuratury Rejonowej w Z. i R. T. – prokuratora Prokuratury Rejonowej w S. (pismo – k. 19-21). Przepis art. 119 § 1 k.p.k., określa wymogi formalne, jakie winno spełniać każde pismo procesowe składane przez strony w procesie karnym, a więc także wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej. Zgodnie z treścią § 1 pkt 1 k.p.k. powołanego wyżej art. 119 k.p.k., wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności – będący pismem procesowym – winien zawierać oznaczenie sprawy karnej, której dotyczy. Innymi słowy wnioskodawca ma obowiązek wskazać konkretne postępowanie karne, które jest prowadzone przeciwko sędziemu, stawiane mu zarzuty oraz organ sądowy, przed którym to postępowanie się toczy. Uchylenie immunitetu sędziemu nie może bowiem nastąpić in abstracto, lecz tylko w konkretnej sprawie i w zakresie konkretnych czynów zarzucanych sędziemu. Natomiast jak stanowi art. 80 § 2b u.s.p., jeżeli wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej nie odpowiada warunkom formalnym pisma procesowego określonym w Kodeksie postępowania karnego lub jest oczywiście bezzasadny, prezes sądu dyscyplinarnego, w drodze zarządzenia, odmawia jego przyjęcia. Z kolei zgodnie z treścią art. 135 § 3 u.p.p., wniosek o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora/asesora do odpowiedzialności karnej, jeżeli nie pochodzi I ZI 55/24 4 od prokuratora, sporządza i podpisuje pełnomocnik będący adwokatem albo radcą prawnym. Zgodnie natomiast z art. 135 § 4 u.p.p., jeżeli wniosek o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej lub wniosek o zezwolenie na tymczasowe aresztowanie prokuratora/asesora nie odpowiada warunkom formalnym pisma procesowego określonym w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego, przewodniczący sądu dyscyplinarnego odmawia, w drodze zarządzenia, jego przyjęcia. Wobec faktu, że wnioskodawczyni M. C. w wyznaczonym terminie nie uzupełniła powyżej wskazanego braku formalnego, należało zarządzić jak na wstępie. [M. T.] [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 80 § 2art. 13 KPKart. 120 § 2 KPKart. 135 § 3art. 135 § 4art. 120 § 1art. 128art. 171 pkt 1art. 231 § 1 KKart. 191 KKart. 119 § 1 KPKart. 119 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy