I ZI 72/24
Izba Odpowiedzialności Zawodowej2025-01-15
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej złożony przez osobę niebędącą prokuratorem, która nie wykazała statusu strony postępowania karnego (oskarżyciela prywatnego lub subsydiarnego) i nie został sporządzony przez adwokata lub radcę prawnego, może zostać przyjęty do rozpoznania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej odmówił przyjęcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, ponieważ wnioskodawca nie wykazał, że jest stroną postępowania karnego, co jest warunkiem koniecznym do złożenia takiego wniosku. Ponadto, wniosek nie został sporządzony przez adwokata lub radcę prawnego, co stanowi naruszenie wymogów formalnych określonych w Prawie o ustroju sądów powszechnych.Stan faktyczny
M. B. złożył wniosek o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego X.Y. Wnioskodawca został wezwany do uzupełnienia braków formalnych wniosku, w tym do złożenia go przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym oraz do przesłania odpisu aktu oskarżenia. M. B. nie uzupełnił wskazanych braków w terminie. Analiza akt wykazała, że wnioskodawca nie wykazał statusu strony postępowania karnego przeciwko sędziemu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego X.Y. z uwagi na niespełnienie wymogów formalnych.Pełny tekst orzeczenia
I ZI 72/24 ZARZĄDZENIE Dnia 15 stycznia 2025 r. 1. na podstawie art. 80 § 2b ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych – dalej powoływanej jako u.s.p., odmówić przyjęcia wniosku w zakresie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej X.Y. - sędziego Sądu Rejonowego w D., złożonego przez M. B. z uwagi na fakt, iż ww. nie wykazał, że jest stroną postępowania karnego; 2. odpis zarządzenia doręczyć M. B. wraz z pouczeniem, że na zarządzenie przysługuje zażalenie do Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia. UZASADNIENIE Zarządzeniem z dnia 29 listopada 2024 r., sygn. akt I ZI 72/24 (k. 5), wezwano wnioskodawcę M. B. do uzupełnienia braków formalnych wniosku z dnia 19 listopada 2024 r. o udzielenie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej X.Y. - sędziego Sądu Rejonowego w D. poprzez złożenie wniosku sporządzonego i podpisanego przez adwokata bądź radcę prawnego będącego pełnomocnikiem, stosownie do art. 80 § 2a u.s.p., a także o przesłanie odpisu aktu oskarżenia wniesionego do sądu wskazującego sprawę, w której immunitet ma być uchylony. Jednocześnie pouczono ww., iż wskazane braki formalne powinny być uzupełnione w terminie 7 dni od otrzymania niniejszego zarządzenia, pod rygorem odmowy przyjęcia wniosku. M. B. odpis zarządzenia odebrał w dniu 16 grudnia 2024 r. (k. 11) i nie uzupełnił wymienionych braków formalnych w terminie. Jak wynika z akt o sygn. II
I ZI 72/24 2 L.Dz. 82/24 będąc wezwanym zarządzeniem z dnia 23 października 2024 r. przez Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Rejonowego w D. do uzupełnienia braku formalnego subsydiarnego aktu oskarżenia, złożonego do wskazanego sądu w dniu 4 października 2024 r., w zawitym terminie 7 dni od dnia doręczenia zarządzenia, pod rygorem uznania go za bezskuteczny (k. 19), również nie uzupełnił wskazanego braku formalnego w terminie, choć odpis przedmiotowego zarządzenia odebrał w dniu 12 listopada 2024 r. (k. 21). W dniu 19 listopada 2024 r. nadesłał ponownie subsydiarny akt oskarżenia podpisany przez siebie (k.22 - 24). W przedstawionych realiach należy zatem stwierdzić, że M. B., składający wniosek o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej X.Y. - sędziego Sądu Rejonowego w D., nie wykazał, iż posiada status strony, to jest oskarżyciela prywatnego lub oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego, w sprawie przeciwko SSR X.Y. posiadającej immunitet formalny, a tylko taki status uprawniałby M. B. do złożenia wniosku o wydanie uchwały w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej (tzw. uchylenie immunitetu formalnego sędziego) i jego popierania. Wykładnia językowa art. 13 k.p.k. nie pozostawia wątpliwości, że podmiot, który dąży do uzyskania zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej osoby, co do której ustawa wymaga takiego zezwolenia, musi posiadać status oskarżyciela. Status taki np. prokuratorowi przysługuje z mocy ustawy, co wynika z art. 45 § 1 k.p.k., zaś w zakresie innych podmiotów, warunkiem jego uzyskania jest dokonanie czynności procesowej, jaką jest wniesienie aktu oskarżenia. Skutkiem wniesienia aktu oskarżenia jest zawisłość sprawy karnej przed określonym sądem powszechnym, z powodu oskarżenia przez określony podmiot – oskarżyciela prywatnego lub subsydiarnego. Przepisy dotyczące aktu oskarżenia, przewidziane zarówno dla skargi prywatnej (art. 487 k.p.k.), jak i subsydiarnej (art. 55 § 1 k.p.k. w zw. z art. 332 i art. 333 § 1 k.p.k.), przewidują określone wymogi formalne, których spełnienie przez oskarżyciela pozwala dopiero na stwierdzenie, jakie zachowanie objęte jest skargą zasadniczą i jaka jest jego podstawa dowodowa. Jak wynika z danych znajdujących się w aktach, akt oskarżenia spełniający wymogi przewidziane we wskazanych przepisach, nie został skierowany przeciwko wymienionej we wniosku sędzi.
I ZI 72/24 3 Należy zauważyć też, że stosownie do art. 80 § 2a u.s.p., wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, jeśli nie pochodzi od prokuratora, winien być sporządzony i podpisany przez adwokata bądź radcę prawnego będącego pełnomocnikiem, gdyż czynność ta objęta jest przymusem adwokacko - radcowskim. Tymczasem w niniejszej sprawie, wniosek dot. uchylenia immunitetu SSR X.Y. nie spełnia tych wymagań. Powyższe okoliczności sprawiają, że wniosek M. B. z dnia 19 listopada 2024 r. o udzielenie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej X.Y. - sędziego Sądu Rejonowego w D., nie mógł zostać przyjęty do rozpoznania. Dlatego też należało w myśl art. 80 § 2b u.s.p. odmówić jego przyjęcia. Kierując się powyższym, zarządzono jak na wstępie. ł.n [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- I ZI 34/24 2025-12-01Czy wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, złożony przez osobę niebędącą prokuratorem i nieposiadającą statusu oskarżyciela, może zostać przyjęty do rozpoznania?
- I ZI 69/23 2023-11-22Czy wnioskodawca, który nie wykazał statusu strony postępowania karnego (oskarżyciela prywatnego lub subsydiarnego), jest uprawniony do złożenia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego l…
- I ZI 68/24 2025-01-21Czy wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, sporządzony przez pełnomocnika niebędącego adwokatem lub radcą prawnym i bez załączenia odpisu aktu oskarżenia, spełnia wymogi formalne?
- II ZO 86/24 2024-11-13Czy wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, złożony przez osobę nieposiadającą statusu oskarżyciela prywatnego lub subsydiarnego, może zostać przyjęty do rozpoznania?
- I ZI 53/25 2025-11-03Czy wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, złożony przez osobę niebędącą prokuratorem i nieuzupełnioną o wymagane braki formalne, podlega odmowie przyjęcia?
Powołane przepisy
art. 80 § 2art. 13 KPKart. 45 § 1 KPKart. 487 KPKart. 55 § 1 KPKart. 332art. 333 § 1 KPK§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy