II ZO 52/23

Izba Odpowiedzialności Zawodowej2023-08-03

Skład orzekający: Marii Szczepaniec, Maria Szczepaniec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego od udziału w rozpoznaniu sprawy ze względu na jego wcześniejszy udział w innej sprawie dotyczącej tej samej strony, ale o innym przedmiocie i innym czynie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sam fakt wcześniejszego udziału sędziego w innej sprawie, nawet jeśli dotyczyła ona tej samej strony, nie stanowi podstawy do wyłączenia, jeśli sprawy te nie są powiązane przedmiotowo, dotyczą innych czynów i innych osób. Okoliczności uzasadniające wyłączenie muszą istnieć obiektywnie, być poważne i rodzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego, a nie opierać się na subiektywnym odczuciu strony.
Stan faktyczny
Radca prawny L. J. złożył wniosek o wyłączenie sędziego SN Marii Szczepaniec od udziału w rozpoznaniu sprawy kasacyjnej II ZK 20/22. Jako podstawę podał, że sędzia Szczepaniec orzekała w innej sprawie (I ZI 33/22) dotyczącej uchylenia immunitetu prokuratorowi, w której wnioskodawcą był ten sam radca prawny. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o wyłączenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku radcy prawnego L. J. o wyłączenie SSN Marii Szczepaniec od udziału w rozpoznaniu sprawy.

Pełny tekst orzeczenia

II ZO 52/23 POSTANOWIENIE Dnia 3 sierpnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Wiesław Kozielewicz na posiedzeniu w dniu 3 sierpnia 2023 r. w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej po rozpoznaniu wniosku radcy prawnego L.J. z dnia 30 maja 2023 r., w przedmiocie wyłączenia SSN Marii Szczepaniec od udziału w rozpoznaniu sprawy kasacyjnej oznaczonej sygn. akt II ZK 20/22 na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. a contrario w zw. z art. 741 pkt 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych postanowił: nie uwzględnić wniosku radcy prawnego L. J. o wyłączenie SSN Marii Szczepaniec od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZK 20/22. UZASADNIENIE Pismem z dnia 30 maja 2023 r. radca prawny L. J., na podstawie art. 41 § 1 k.p.k., wniósł o wyłączenie SSN Marii Szczepaniec od udziału w rozpoznaniu kasacji w sprawie zarejestrowanej pod sygn. akt II ZK 20/22, z uwagi na istnienie okoliczności, które mogą wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności SSN Marii Szczepaniec. W uzasadnieniu podał, że SSN Maria Szczepaniec była referentem i orzekała w sprawie o sygn. akt I ZI 33/22 w Sądzie Najwyższym w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej w przedmiocie pociągnięcia do odpowiedzialności karnej K. B. - prokuratora Prokuratury Rejonowej […], za czyny z art. 212 § 1 k.k. i art. 216 § 1 k.k., z wniosku radcy prawnego L. J. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: II ZO 52/23 2 Wniosek o wyłączenie SSN Marii Szczepaniec od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZK 20/22 nie zasługuje na uwzględnienie. Z analizy akt sprawy oznaczonej sygn. I ZI 33/22 wynika, że rzeczywiście SSN Maria Szczepaniec była sprawozdawcą w sprawie dotyczącej uchylenia immunitetu K. B. - prokurator Prokuratury Rejonowej […], za czyny z art. 212 § 1 k.k. oraz art. 216 § 1 k.k. i w dniu 16 marca 2023 r. została wydana uchwała, na mocy której Sąd w składzie, którego zasiadała SSN Maria Szczepaniec, odmówił wyrażenia zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej ww. prokurator za wskazane czyny, a wnioskodawcą był radca prawny L. J. Należy zauważyć, że sprawa ta dotyczyła jednak innego zagadnienia prawnego, innego czynu niepowiązanego przedmiotowo z postępowaniem w sprawie o sygn. akt II ZK 20/22, a także innej osoby, przeciwko której postępowanie było zainicjonowane. Podniesiona okoliczność nie pozwala, wbrew odmiennemu poglądowi z wniosku, na przyjęcie braku bezstronności SSN Marii Szczepaniec przy rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZK 20/22. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, dotyczący postępowania karnego, że sam fakt udziału sędziego w wydaniu postanowienia np. w przedmiocie tymczasowego aresztowania nie stwarza jeszcze uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sędziego, gdy bierze on następnie udział w rozpoznaniu sprawy oskarżonego przed sądem pierwszej instancji czy w postępowaniu odwoławczym (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 1 marca 2007 r., sygn. akt III KK 493/06, LEX nr 262689; Grzegorczyk, Kodeks, 2008, s. 184). Nie ma przeszkód, aby powołane orzeczenie odnieść do postępowania immunitetowego, w którym o zezwoleniu na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej prokuratora przykładowo rozstrzygnął sąd w składzie, którego zasiadał sędzia, następnie mogący być w składzie sędziowskim wyznaczonym do rozpoznania sprawy dyscyplinarnej dotyczącej tego prokuratora. Nawet fakt przyjęcia pewnego poglądu prawnego w tych sprawach, nie determinuje założenia, że zachodzą wątpliwości co do bezstronności danego sędziego. Radca prawny L. J. w swoim wniosku nie wykazał, aby SSN Maria Szczepaniec była w jakikolwiek sposób uprzedzona w stosunku do niego, co więcej okoliczność ta musi istnieć realnie, a nie tylko w subiektywnym odczuciu strony postępowania. W świetle powyższego, przyjęcie stanowiska radcy prawnego L. J., że wystąpił on z II ZO 52/23 3 wnioskiem o uchylenie immunitetu prokuratorowi i rozpoznany został ten wniosek przez Sąd z udziałem SSN Marii Szczepaniec, która jest obecnie wyznaczona jako sprawozdawca w sprawie o sygn. akt II ZK 20/22 dotyczącej rozpoznania kasacji w jego sprawie, oznaczałoby wyłączenie SSN Marii Szczepaniec od orzekania we wszystkich sprawach z udziałem radcy prawnego L. J. i to z tej tylko racji, że występował w niej jako strona postępowania, jak i wszystkich Sędziów SN, którzy kiedykolwiek rozpoznawali jego wnioski składane w różnych postępowaniach, co w istocie ,,zablokowałoby’’ postępowania w Sądzie Najwyższym w jego sprawach. Należy podkreślić, że przepis art. 41 §1 k.p.k. daje podstawę do wyłączenia sędziego jedynie wówczas, gdy zachodzi okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwości co do bezstronności tego sędziego. Powyższe oznacza, że okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego muszą istnieć obiektywnie i muszą być poważne, a rodzące się na ich tle wątpliwości co do bezstronności muszą być uzasadnione, czyli poparte racjonalnymi, sprawdzonymi i dowiedzionymi argumentami. W ocenie Sądu Najwyższego rozstrzygającego co do wniosku o wyłączenie SSN Marii Szczepaniec od udziału w rozpoznaniu sprawy kasacyjnej o sygn. akt II ZK 20/22, na obecnym etapie postępowania brak jest tego rodzaju okoliczności, które uzasadniałyby wyłączenie SSN Marii Szczepaniec od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZK 20.22, z powodu uprawdopodobnienia, że jest w określony sposób nastawiona do stron postępowania. Z powyższych względów, rozstrzygnięto jak w postanowieniu. [as] [M. T.] II ZO 52/23 4

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 41 § 1 KPKart. 741 pkt 1art. 212 § 1 KKart. 216 § 1 KKart. 41 §1 KPK§ 1§1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy