II ZO 87/23

II ZO 87/23 POSTANOWIENIE Dnia 18 października 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, na posiedzeniu w dniu 18 października 2023 r., w sprawie z wniosku obrońcy radcy prawnego T. P. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2022 r., sygn. akt II DK 141/21, wniosku sędziego Sądu Najwyższego K. S. od wyłączenie go od rozpoznania sprawy o sygn. akt II ZO 76/23 dotyczącej wyłączenia sędziów Sądu Najwyższego: W. K., M. M., M. D., M. S., M.S1., P. W. i Z. K. od rozpoznania sprawy II ZSG 6/22 postanowił: uwzględnić wniosek i na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego K. S. od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZO 76/23 UZASADNIENIE Do Sądu Najwyższego w dniu 18 lipca 2022 r. wpłynął wniosek obrońcy radcy prawnego T. P. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2022 r., sygn. akt II DK 141/21. Zarządzeniem Prezesa IOZ z dnia 29 września 2022 r. jako sędzia sprawozdawca w sprawie, której nadano sygnaturę II ZSG 6/22, został wyznaczony SSN T. D. Obwiniony radca prawny T. P. pismem z dnia 20 października 2022 r. wniósł, w trybie art. 29 § 7 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym, o zbadanie spełnienia przez SSN T. D. wymogów niezawisłości i bezstronności. Zarządzeniem SSN W. K. z dnia 27 października 2022 r. wniosek ten został odrzucony. II ZO 87/23 2 W dniu 2 stycznia 2023 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy obwinionego, o wyłączenie na podstawie art. 41 § 1 k.p.k., od rozpoznania sprawy sędziów SN: M.S1., P. W., T. D., M. D., M. S., Z. K., W. K., K. S. i M. M. Obrońca w swoim wniosku wskazał na istnienie uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności tych sędziów wywołanych m.in. wadliwą procedurą powołania do pełnienia funkcji sędziego Sądu Najwyższego. Sprawa ta, której nadano sygnaturę II ZO 1/23, została przydzielona do referatu SSN B. S. Postanowieniem z dnia 25 maja 2023r. Sąd Najwyższy, w sprawie o sygn.. II ZO 1/23, uwzględnił wniosek i wyłączył sędziego Sądu Najwyższego T. D. od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZSG 6/22, natomiast pozostawił bez rozpoznania wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego: M.S1., P. W., M. D., M. S., Z. K., W. K., K. S. i M. M., od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZSG 6/22. Wobec powyższego, zarządzeniem Prezesa Izby Odpowiedzialności Zawodowej nr 1/6/2023 z dnia 29 czerwca 2023r., sprawa o sygn. akt II ZSG 6/22 została przydzielona sędziemu Sądu Najwyższego K. S. Zawiadomiony o tym obrońca obwinionego pismem z dnia 29 czerwca 2023r. zrzekł się prawa od przeprowadzenia tzw. „testu” niezawisłości i bezstronności sędziego. Zarządzeniem z dnia 17 lipca 2023r. został wyznaczony termin posiedzenia w sprawie II ZSG 6/22 oraz uzupełniony skład orzekający o SSN W. K. (przewodniczący) oraz SSN M. M. W dniu 16 sierpnia 2023r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy obwinionego, o wyłączenie na podstawie art. 41 § 1 k.p.k., od rozpoznania sprawy sędziów SN: W. K., M. M., M. D., M. S., M. S1., P. W. i Z. K. Wniosek ten został zarejestrowany pod sygnaturą akt II ZO 76/23 i przydzielony do rozpoznania SSN K. S. Sędzia ten, w dniu 18 września 2023r. złożył wniosek o wyłączenie go od rozpoznania powyższego wniosku wskazując, iż w sprawie II ZSG 6/22 współtworzy skład orzekający wraz z SSN W. K. i SSN M. M., co może budzić wątpliwości co do jego bezstronności w rozpoznaniu wniosku o ich wyłączenie albowiem z uwagi na treść przepisu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. sąd weryfikujący status własny lub status innego składu sądu w ramach kontroli poziomej lub instancyjnej wydanego w sprawie orzeczenia nie może pominąć znanych mu z urzędu uregulowań ustrojowych, których zastosowanie zdecydowało o objęciu urzędu II ZO 87/23 3 przez sędziego, który ma brać udział w postępowaniu. Dodatkowo, z uwagi na Uchwałę składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2023 r. I KZP 22/22 wyrażającą zasadę prawną, że pojęcie „sprawy”, o jakim mowa w art. 40 i art. 41 § 1 k.p.k. odnosi się zarówno do sprawy głównej, rozumianej jako orzekanie w głównym przedmiocie procesu, jak również postępowań incydentalnych, w tym takich, które mają miejsce w ramach sprawy głównej, co ma miejsce na gruncie niniejszej sprawy. uważam wniosek za zasadny. Rozstrzygnięcie w tej incydentalnej sprawie będzie miało wpływ na ukształtowanie składu Sądu Najwyższego w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie II ZGS 6/22. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek SSN K. S. o jego wyłączenie jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjęto, że należy ją rozumieć jako obiektywną bezstronność sędziego, w tym zarówno subiektywne poczucie sędziego co do własnej bezstronności, jak i jego bezstronność w odbiorze zewnętrznym, opartą na zobiektywizowanych przesłankach oraz analizowaną przez odwołanie się do oceny sytuacji dokonanej przez przeciętnego, rozsądnie rozumującego obserwatora procesu (zob. uchwała SN z dnia 26 kwietnia 2007 r., I KZP 9/07, OSNKW 2007/5/39; wyroki SN: z dnia 8 stycznia 2009 r., III KK 257/08, LEX nr 532400 oraz z dnia 18 marca 2009 r., IV KK 380/08, LEX nr 491543). Wskazane w piśmie SSN K. S. z dnia 18 września 2023 r. powody, uprawniają do wniosku, iż akceptowana przez niego wykładnia prawa, stanowiąca rezultat subiektywnego osądu samego zainteresowanego Sędziego, w realiach sprawy II ZSG 6/22, pozwala przyjąć, że także hipotetyczny rozsądny obserwator, świadomy stanu psycho-emocjonalno-duchowego danego sędziego, byłby gotowy uznać jego niezdolność do orzekania w tej sprawie (por. postanowienie Sądu Najwyższego: z dnia 28 maja 2021 r., sygn. akt IV KO 63/21) W tym miejscu należy podkreślić, iż w takim przypadku nie następuje niejako z automatu wykazanie, iż dany sędzia jest stronniczy. Wyłączenie następuje tylko i wyłącznie w sytuacji, gdy II ZO 87/23 4 zasadnie istnieje wątpliwość w kwestii bezstronności, a więc gdy brak jest możliwości obiektywnego przekonania każdego rozsądnie myślącego człowieka, że okoliczności owe nie wpłyną na bezstronne rozpoznanie sprawy. Na gruncie niniejszej sprawy rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziów zasiadających w składzie orzekającym w sprawie II ZSG 6/22 przez sędziego współtworzącego ten skład w sposób oczywisty takie wątpliwości nasuwają, gdyż to sędzia ten miałby wpływ na ukształtowanie składu rozpoznającego sprawę o wznowienie postępowania. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak na wstępie. [M. T.] [ał]