II ZOW 24/22

Sygn. akt II ZOW 24/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 stycznia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Motuk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Paweł Wojciechowski Ławnik SN Jolanta Jarząbek Protokolant Karolina Majewska przy udziale Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego dla szczecińskiego okręgu regionalnego prokurator Magdaleny Blank w sprawie prokuratora w stanie spoczynku E. J. po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na rozprawie w dniu 11 stycznia 2023 r. odwołania obwinionego od wyroku Sądu Najwyższego z dnia 24 listopada 2021 r., sygn. akt II DOW 46/21 1. utrzymać w mocy zaskarżony wyrok; 2. kosztami postępowania odwoławczego obciążyć Skarb Państwa. UZASADNIENIE Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym orzeczeniem z dnia 18 maja 2021 r., sygn. akt PK I SD 8.2021, uniewinnił obwinionego prokuratora w stanie spoczynku Prokuratury Rejonowej w C.– E. J. obwinionego o to, że: 2 w okresie od 27 listopada 2018 r. do 28 lutego 2019 r. będąc prokuratorem Prokuratury Rejonowej w C. w stanie spoczynku złożył na etapie postępowania prowadzonego przez Straż Miejską, a następnie w toku postępowania wyjaśniającego o sygn. RP IV RD 6.2019, budzące wątpliwości oświadczenia dotyczące istotnych okoliczności związanych ze sprawcą wykroczenia, ujawnionego w dniu 25 września 2018 r. w W. przy ul. […], polegającego na zaparkowaniu samochodu marki H. o numerze rejestracyjnym […] w miejscu obowiązywania zakazu zatrzymywania się, tj. z naruszeniem zakazu wynikającego z ustanowionego w tym miejscu znaku „B-36” twierdząc stanowczo, że to on dopuścił się popełnienia przedmiotowego wykroczenia, a następnie w toku prowadzonego przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego pismem z dnia 24 kwietnia 2019 r. mając świadomość odpowiedzialności dyscyplinarnej związanej z wyjaśnieniem istotnych okoliczności dotyczących popełnionego wykroczenia, przedstawił odmiennej treści stanowisko, zaprzeczając swojemu sprawstwu, co świadczy o instrumentalnym traktowaniu składanych w tym, w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze oświadczeń z dnia 27 listopada 2018 r. i 28 lutego 2019 r., mających istotne znaczenie dla ustalenia okoliczności związanych z zaistniałym wykroczeniem, a tym samym przedłożył oświadczenie niezgodne z rzeczywistym stanem, w celu uniknięcia odpowiedzialności za zaistniałe wykroczenie przez osobę za nie odpowiedzialną, czym uchybił godności prokuratora, a tym samym dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego z art. 137 § 1 pkt 5 w zw. z art. 127 § 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 roku Prawo o prokuraturze w zw. z art. 104 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych. Odwołanie od powyższego orzeczenia złożyła p.o. Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego dla szczecińskiego okręgu regionalnego – prokurator M. B.. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę orzeczenia i mający wpływ na jego treść, polegający na niezasadnym i skutkującym uniewinnieniem od popełnienia deliktu dyscyplinarnego uznaniu, że zachowania prokuratora E. J. nie uchybiały godności 3 prokuratora, podczas gdy właściwa ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uzasadnia uznanie, że obwiniony dopuścił się zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego. W oparciu o tak skonstruowany zarzut skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Dyscyplinarnemu przy Prokuratorze Generalnym. Sąd Najwyższy – Izba Dyscyplinarna wyrokiem z dnia 24 listopada 2021 r., sygn. akt II DOW 46/22, zmienił zaskarżone orzeczenie w ten sposób, że uznał obwinionego za winnego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na tym, że: w pismach z dnia 27 listopada 2018 r. i 13 grudnia 2018 r., będąc prokuratorem Prokuratury Rejonowej w C. w stanie spoczynku, złożył na etapie postępowania prowadzonego przez Straż Miejską, nieprawdziwe oświadczenie dotyczące istotnych okoliczności związanych ze sprawcą wykroczenia, ujawnionego w dniu 25 września 2018 r. w W. przy ul. […], polegającego na zaparkowaniu samochodu marki H. o numerze rejestracyjnym […] w miejscu obowiązywania zakazu zatrzymywania się, tj. z naruszeniem zakazu wynikającego z ustanowionego w tym miejscu znaku „B-36”, twierdząc stanowczo, że to on dopuścił się popełnienia przedmiotowego wykroczenia, a tym samym przedłożył oświadczenie niezgodne z rzeczywistym stanem, w celu uniknięcia odpowiedzialności za zaistniałe wykroczenie przez osobę za nie odpowiedzialną, czym uchybił godności prokuratora, a tym samym dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego z art. 137 § 1 pkt 5 w zw. z art. 127 § 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 roku Prawo o prokuraturze w zw. z art. 104 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych, i za to wymierzył mu karę upomnienia. Kosztami postępowania odwoławczego obciążył Skarb Państwa. Odwołanie od powyższego wyroku wniósł obwiniony, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i mający wpływ na jego treść, polegający na 4 „niezasadnym przyjęciu istnienia dowodów procesowych, co skutkowało uznaniem za winnego obwinionego złożenia na etapie postępowania prowadzonego przez Straż Miejską nieprawdziwych oświadczeń, podczas gdy właściwa ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, tylko i wyłącznie w postaci wyjaśnień obwinionego uzasadnia uznanie, że nie dopuścił się on zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego”. Ponadto, obwiniony zakwestionował przypisanie mu uchybienia godności „urzędu” prokuratora, podczas gdy pozostaje on w stanie spoczynku i nie pełni takiego urzędu. Na podstawie tak skonstruowanego zarzutu skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia i wydanie wyroku uniewinniającego, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i uzupełnienie postępowania dowodowego o przesłuchanie M. J. na okoliczność tego, że to obwiniony w nocy 24/25 września 2018 r. zaparkował pojazd marki H. nr rej. […] w W. przy ul. […]. Na rozprawie odwoławczej wycofał sformułowany w odwołaniu wniosek dowodowy. Sąd Najwyższy zważył co następuje Wywiedzione przez skarżącego odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie zgodzić się należy z argumentacją skarżącego zawartą w uzasadnieniu odwołania, iż uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest bardzo dalekie od doskonałości. Jednakże błędy formalne w zakresie sporządzania uzasadnienia, nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku, albowiem uzasadnienie sporządzane jest po jego wydaniu, a zatem nie mogą mieć wpływu na jego treść. Potwierdzeniem takiego stanowiska jest treść art. 455a k.p.k., zgodnie z którym nie można uchylić wyroku jedynie z tego powodu, że jego uzasadnienie nie spełnia wymogów określonych w art. 424 k.p.k. Trafna jest także konstatacja skarżącego, iż ustalenia faktyczne poczynione przez sąd I instancji w znacznej części opierają się nie na osobowych źródłach dowodowych utrwalonych w formie protokołów przesłuchania, lecz na dokumentacji zgromadzonej w aktach postępowania prowadzonego przez Straż Miejską oraz 5 aktach postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego prowadzonego przez prokuratora. Okoliczność powyższa nie może jednak sama w sobie stanowić podstawy do uznania tychże ustaleń faktycznych za błędne. Zauważyć bowiem należy, iż jedynymi osobowymi źródłami dowodowymi w sprawie był obwiniony i jego syn M. J., który jako osoba najbliższa, na rozprawie przed sądem I instancji skorzystał z prawa do odmowy zeznań. Obwiniony w toku postępowania dyscyplinarnego nie wnioskował zaś o dopuszczenie innych dowodów, a w szczególności dowodów z przesłuchania innych osób w charakterze świadka. Natomiast zgodnie z art. 393 § 1 i 3 k.p.k. wszelkie dokumenty urzędowe złożone w postępowaniu przewidzianym przez ustawę, w tym wszelkie dokumenty prywatne, powstałe poza tym postępowaniem, w szczególności oświadczenia, publikacje, listy oraz notatki stanowią pełnowartościowy materiał dowodowy podlegający ocenie sądu, na którym mogą być oparte ustalenia faktyczne. W świetle zgromadzonej w sprawie dokumentacji nie budzi najmniejszych wątpliwości, iż w dniu 24 września 2018 r. samochód użytkowany przez M. J. został zaparkowany w strefie znaku „B – 36”, który to czyn stanowił wykroczenie z art. 92 § 1 k.w. W dniu 27 listopada 2018 r. E. J. sporządził i wysłał do Straży Miejskiej oświadczenie, iż to on w dniu 24 i 25 listopada 2018 r. użytkował pojazd marki H. nr re. […] i w związku z tym, iż jest prokuratorem w stanie spoczynku i odpowiada za wykroczenia tylko dyscyplinarnie, wniósł o umorzenie postępowania. Po otrzymaniu propozycji uiszczenia mandatu w kwocie 100 zł obwiniony ponownie w dniu 13 grudnia 2018 r. sporządził i przesłał do Straży Miejskiej oświadczenie, w którym powołał się na uprzednio przesłane pismo i wnioskował o umorzenie postępowania. Nie jest trafny zarzut obwinionego, iż ustalenie sądu I instancji, iż złożone przez niego oświadczenia były niezgodne z rzeczywistym stanem, nie znajdują oparcia w materiale dowodowym, a w szczególności w jego wyjaśnieniach. Przede wszystkim należy zauważyć, iż obwiniony po przedstawieniu mu zarzutów w toku prowadzonego przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego w sprawie o sygn. akt RP II RD 10.2019 złożył wyjaśnienia, w których stanowczo wskazał na syna M. J., jako sprawcę wykroczenia z art. 92 § 1 k.w. Z tego też względu prawomocnym postanowieniem z dnia 4 grudnia 2019 r. zostało umorzone prowadzone przeciwko 6 niemu postępowanie dyscyplinarne wobec stwierdzenia niepopełnienia przez obwinionego zarzucanego mu wykroczenia z art. 92 § 1 k.w. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż zebrane dowody, a zwłaszcza oświadczenie M. J. wskazują na niego jako sprawce wykroczenia, stąd skierowano wniosek o przeprowadzenie wobec niego postępowania. Komenda Rejonowa Policji w W. odstąpiło od skierowania wniosku o ukaranie M. J. jedynie z uwagi na przedawnienie karalności popełnionego przez niego wykroczenia z art. 92 § 1 k.w. W świetle powyższego, ustalenie co do sprawstwa wykroczenia z art. 92 § 1 k.w., a tym samym nieprawdziwości złożonych przez obwinionego oświadczeń, należy uznać za prawidłowe. Mając przytoczona argumentację na względzie oraz uznając podniesiony przez obwinionego zarzut na oczywiście bezzasadny, Sąd Najwyższy – Izba Odpowiedzialności Zawodowej orzekł, jak na wstępie.