I PKN 518/99
WyrokIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2000-02-09
Skład orzekający: Teresa Flemming-Kulesza
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stosunek pracy zastępcy dyrektora przedsiębiorstwa państwowego, nawiązany na podstawie powołania, przekształcił się w stosunek pracy na podstawie umowy o pracę po wejściu w życie nowelizacji Kodeksu pracy z 1996 r., w kontekście przepisów ustawy o przedsiębiorstwach państwowych i ustawy o komercjalizacji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przepis art. 44 ustawy o przedsiębiorstwach państwowych, stanowiący, że zastępcę dyrektora przedsiębiorstwa powołuje dyrektor za zgodą rady pracowniczej, jest przepisem odrębnym w rozumieniu art. 68 § 1 Kodeksu pracy. W związku z tym, stosunek pracy zastępcy dyrektora nawiązany na podstawie powołania nie przekształcił się w stosunek pracy oparty na umowie o pracę po nowelizacji Kodeksu pracy z 1996 r. Skutkowało to wygaśnięciem tego stosunku pracy z mocy prawa z dniem wykreślenia przedsiębiorstwa państwowego z rejestru, zgodnie z art. 6 ust. 3 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych.Stan faktyczny
Powód był zatrudniony na stanowisku zastępcy dyrektora przedsiębiorstwa państwowego na podstawie powołania. Przedsiębiorstwo zostało przekształcone w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością. Zarząd spółki poinformował o wygaśnięciu stosunków pracy pracowników zatrudnionych na podstawie powołania. Powód stawił się do pracy, lecz otrzymał pismo o wygaśnięciu stosunku pracy z dniem 1 stycznia 1998 r. w związku z komercjalizacją.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację powoda i nie obciążył go kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 9 lutego 2000 r. I PKN 518/99 Przepis art. 44 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych (jednolity tekst: Dz.U. z 1991 r. Nr 18, poz. 80 ze zm.), zgodnie z którym zastępcę dyrektora przedsiębiorstwa powołuje dyrektor za zgodą rady pracowniczej, jest przepisem odrębnym w rozumieniu art. 68 KP. Przewodniczący SSN Teresa Flemming-Kulesza (sprawozdawca), Sędziowie SN: Jerzy Kwaśniewski, Walerian Sanetra. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2000 r. sprawy z powództwa Mariana B. przeciwko „T.S.” Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. - Od-działowi w L. o przywrócenie do pracy, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie z dnia 6 maja 1999 r. [...] o d d a l i ł kasację i nie obciążył powoda kosztami postępowania kasacyjne-go. U z a s a d n i e n i e Marian B. domagał się początkowo przywrócenia do pracy w „T.S.” Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W., a następnie ustalenia, że łączy go stosunek pracy z tym pracodawcą. Strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Lublinie wyrokiem z dnia 16 grudnia 1998 r. od-dalił powództwo dokonawszy następujących ustaleń faktycznych. Powód zatrudniony był w Przedsiębiorstwie Państwowym „T.S.” w W. na pods-tawie powołania na stanowisku zastępcy dyrektora do spraw Oddziału w L. Przedsię-biorstwo Państwowe „T.S.” na podstawie aktu komercjalizacji zostało przekształcone w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, której jedynym udziałowcem jest Skarb Państwa. Zarząd Spółki 31 grudnia 1997 r. faxem przekazał do wszystkich oddziałów
2 informację dotyczącą dalszego zatrudnienia pracowników byłego Przedsiębiorstwa Państwowego „T.S.”, oraz wygaśnięcia stosunków pracy pracowników zatrudnionych na podstawie powołania. W 5 stycznia 1998 r. w pierwszym dniu roboczym nowego roku, powód stawił się do pracy około 640, a około 900 przyjechał z W. dyrektor poz-wanej Spółki i wręczył mu pismo o wygaśnięciu stosunku pracy z dniem 1 stycznia 1998 r. w związku z komercjalizacją Przedsiębiorstwa Państwowego „T.S.”. Powód po raz pierwszy dowiedział się wówczas, że nie będzie zatrudniony w pozwanej Spółce. Zdaniem Sądu Rejonowego stosunek pracy powoda nawiązany na podsta-wie powołania nie przekształcił się w umowny po wejściu w życie nowelizacji Kodek-su pracy z 1996 r. (zgodnie z art. 8 ustawy nowelizacyjnej z dnia 2 lutego 1996 r.), gdyż art. 44 ustawy o przedsiębiorstwach państwowych jest przepisem odrębnym w rozumieniu art. 68 § 1 KP w znowelizowanym brzmieniu. Między stronami nie doszło też do nawiązania stosunku pracy przez fakt stawienia się powoda do pracy 5 stycz-nia 1998 r. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie wyrokiem z dnia 6 maja 1999 r. oddalił apelację powoda od tego wyroku. Sąd drugiej instancji uznał za prawidłowe ustalenia poczynione przez Sąd Rejonowy i podzielił motywy jego rozstrzygnięcia, w szczególności interpretację art. 8 ustawy z dnia 2 lutego 1996 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 24, poz. 110). Powód wniósł kasację od tego wyroku zarzucając naruszenie prawa material-nego przez niezastosowanie art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 2 lutego 1996 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw na skutek uznania, że art. 44 ustawy o przedsiębiorstwach państwowych jest przepisem odrębnym w rozumie-niu art. 68 § 1 KP „i w związku z tym uznanie, że nie nastąpiło przekształcenie sto-sunku pracy powoda na podstawie powołania w stosunek pracy zawarty na czas nie-określony”. Zarzucił też naruszenie art. 231 § 5 KP poprzez niezaproponowanie mu nowych warunków pracy i płacy pomimo przejęcia zakładu pracy. Kasacja zawiera wniosek o uchylenie wyroków Sądu Okręgowego i Sądu Rejonowego w Lublinie i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, ewen-tualnie o orzeczenie co do istoty sprawy i „uznanie, że powoda łączy z pozwanym T.S. Sp. z o.o. w Warszawie stosunek pracy zawarty na czas nieokreślony”. Strona pozwana wniosła o oddalenie kasacji.
3 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy istotna była podstawa zatrudnienia powoda w dacie komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego, które było jego pra-codawcą. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komer-cjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz.U. Nr 118, poz. 561 ze zm.) stosunek pracy dyrektora przedsiębiorstwa państwowego oraz pracowników zatrud-nionych na podstawie powołania wygasa z mocy prawa z dniem wykreślenia przed-siębiorstwa państwowego z rejestru przedsiębiorstw państwowych. Nie było sporne, że stosunek pracy powoda na stanowisku zastępcy dyrektora przedsiębiorstwa pańs-twowego nawiązał się na podstawie powołania. Sporny problem dotyczył tego, czy przekształcił się on stosunek w umowny zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 2 lutego 1996 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 24, poz. 110). Stałoby się tak wówczas, gdyby powód był zatrudniony na stanowisku pracy nie wymienionym w przepisach, o których mowa w art. 68 § 1 Kodeksu pracy. Problem sprowadzał się zatem do tego, czy stosunek pracy zastępcy dyrektora przedsiębiorstwa państwowego zgodnie z art. 44 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych (jednolity tekst: Dz.U. z 1991 r. Nr 18, poz. 80 ze zm.) nawiązuje się na podstawie powołania i czy przepis art. 44 jest przepisem od-rębnym w rozumieniu art. 68 § 1 KP. Przepis art. 44 ustawy o przedsiębiorstwach państwowych stanowi, że zastępcę dyrektora przedsiębiorstwa oraz głównego księ-gowego powołuje i odwołuje dyrektor przedsiębiorstwa za zgodą rady pracowniczej. Należy interpretować go jako przepis odrębny zawierający określenie przypadku nawiązania stosunku pracy na podstawie powołania w rozumieniu art. 68 § 1 KP. Nie ma podstaw, aby zawarte w nim sformułowanie „powołuje” rozumieć inaczej niż wskazuje na to wykładnia językowa. Stosunek pracy powoda nie przekształcił się więc w oparty na umowie o pracę, co skutkowało jego wygaśnięciem na podstawie art. 6 ust. 3 ustawy o prywatyzacji i komercjalizacji przedsiębiorstw państwowych. Pogląd taki przedstawiony był też w doktrynie („Prawo pracy wobec komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych”, Prawo Pracy 1997, nr 2). Wymienione w kasacji (objęte zarzutami) przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane i zastoso-wane. Skoro stosunek pracy powoda wygasł z datą wykreślenia przedsiębiorstwa państwowego z rejestru, nie został on przejęty przez Spółkę wpisaną do rejestru z tą
4 datą (art. 10 ustawy o komercjalizacji), a więc nie miał do niego zastosowania prze-pis art. 231 § 5 KP. Kasacja jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała zatem od-daleniu (art. 39312 KPC). O kosztach orzeczono na podstawie art. 102 KPC. ========================================
Powiązane orzeczenia
- I PK 491/02 2003-11-26Czy zarządca przedsiębiorstwa państwowego, ustanowiony na podstawie art. 45a ustawy o przedsiębiorstwach państwowych, jest uprawniony do powołania zastępcy dyrektora przedsiębiorstwa, a tym samym czy stosunek pracy praco…
- I PKN 698/99 2000-06-06Czy przepis art. 66 ust. 1 ustawy o przedsiębiorstwach państwowych, w brzmieniu obowiązującym w czerwcu 1996 r., stanowił samodzielną podstawę do nawiązania stosunku pracy z zarządcą komisarycznym na podstawie powołania,…
- III PZP 37/86 1986-09-09Czy rozwiązanie stosunku pracy z zastępcą dyrektora przedsiębiorstwa państwowego na mocy porozumienia stron wymaga odwołania zastępcy dyrektora i zgody rady pracowniczej, a także odwołania pełnomocnictwa, aby można było…
- I PKN 677/00 2001-11-06Czy pracownik będący członkiem rady pracowniczej przedsiębiorstwa państwowego, którego prywatyzacja nastąpiła w drodze likwidacji na podstawie przepisów ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych, podlega szczegól…
- I PK 408/03 2004-03-04Czy pracownik, którego stosunek pracy ustał w wyniku reorganizacji przedsiębiorstwa przed wejściem w życie ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy,…
Powołane przepisy
art. 44art. 68 KP.art. 8art. 68 § 1 KPart. 8 pkt 1art. 231 § 5 KPart. 6 ust. 3art. 8 ust. 1art. 68 § 1art. 68 § 1 KP.art. 10art. 231 § 5 KP.
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy