I PRN 27/87

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN B. Błachowska.Sędziowie SN: J. Wasilewski, M. Sadowski (spr.).SentencjaSąd Najwyższy - Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 1987 r. sprawy z powództwa L.K. przeciwko Gminnej Spółdzielni "S." w W. o przywrócenie do pracy na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych (PP-502-P-23/87) od wyroku Sądu Wojewódzkiego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w B. z dnia 18 grudnia 1986 r. sygn. akt (...)uchyla zaskarżony wyrok i oddala rewizję powoda od wyroku Sądu Rejonowego - Sądu Pracy w G. z dnia 13 listopada 1986 r. sygn. akt. (...).Uzasadnienie faktyczneGminna Spółdzielnia "S." w W. rozwiązała w dniu 24 października 1986 r. bez wypowiedzenia umowę o pracę z L.K. jego winy, zarzucając mu ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych.Sąd Rejonowy - Sąd Pracy w G. rozpoznając sprawę o przywrócenie L.K. do pracy ustalił, że powód, zatrudniony w pozwanej Spółdzielni i pełniący obowiązki kierownika piekarni, w czasie wykonywania swych obowiązków pracowniczych w dniu 20 października 1986 r. dwukrotnie pięścią uderzył innego pracownika L.S., kierowcę samochodu dostawczego, tak, że ten spadł ze skrzyni samochodu i doznał obrażeń głowy. Takie zachowanie powoda, Sąd Rejonowy ocenił jako ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych i stwierdzając prawidłowość postępowania pozwanego zakładu pracy w zakresie trybu konsultacji z organem zakładowej organizacji związku zawodowego oraz zgodność dokonanego rozwiązania umowy o pracę z przepisami, wyrokiem z dnia 13 listopada 1986 r. powództwo oddalił.Sąd Wojewódzki - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w B., uwzględniając rewizję powoda wyrokiem z dnia 18 grudnia 1986 r. sygn. akt (...) zmienił wyrok Sądu Rejonowego i przywrócił powoda do pracy w pozwanej Spółdzielni na poprzednich warunkach, zasądzając także na jego rzecz wynagrodzenie za okres pozostawania bez pracy, pod warunkiem podjęcia pracy.Sąd Wojewódzki rozważał okoliczności towarzyszące zachowaniu powoda, dotyczące pobudek jego gwałtowanego działania i przyjął, iż powód kierował się interesem zakładu pracy, bowiem zajście z użyciem siły fizycznej wobec kierowcy miało miejsce przy dokonywaniu załadunku pieczywa z piekarni prowadzonej przez powoda i stanowiło reakcję na fakt, że kierowca ładował pieczywo w kontenerach do brudnej w ocenie powoda skrzyni ładunkowej, a na zwróconą mu uwagę odpowiedział wulgarnie.Taka przyczyna gwałtownej reakcji i użycia przemocy wobec innego pracownika stanowi wprawdzie naruszenie przez powoda obowiązków pracowniczych, jednakże nie może stanowić podstawy rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z jego winy. Powód pełniący obowiązki kierownika piekarni odpowiadał za jakość pieczywa przeznaczonego do sprzedaży i podjął swą interwencję w trosce o zagwarantowanie dobrych warunków transportowania produktu.W rewizji nadzwyczajnej od powyższego wyroku Sądu Wojewódzkiego z wnioskiem o jego uchylenie i oddalenie rewizji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w G., Minister Pracy Płac i Spraw Socjalnych zarzucił rażące naruszenie prawa, polegające na błędnej w świetle art. 52 § 1 pkt 1 k.p. ocenie zachowania powoda jako nie stanowiącego ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważyły co następuje:Należy w pełni podzielić zarzut rewizji nadzwyczajnej oraz wyrażony w niej pogląd w zakresie oceny zachowania powoda.Powód pełnił obowiązki kierownicze, co z jednej strony uprawniało go do nadzoru i podejmowania decyzji w zakresie dbałości o dobrą jakość wyrobów w produkcji i transporcie, lecz z drugiej strony nakładało szczególny obowiązek zachowania właściwej postawy oraz dbałości o spokój i porządek w miejscu pracy.Do podstawowych obowiązków pracowniczych należy m.in. przejawianie koleżeńskiego stosunku do współtowarzyszy pracy, zaś uchybianie temu obowiązkowi ma charakter szczególnie rażącego naruszenia porządku i dyscypliny pracy, co znalazło wyraz w przepisie § 5 ust. 1 pkt 5 i ust. 2 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 1974 r. w sprawie regulaminów pracy oraz zasad usprawiedliwiania nieobecności w pracy i udzielania zwolnień od pracy (Dz. U. Nr 49, poz. 299, z późn. zm.).Używanie przemocy fizycznej wobec współpracowników, nawet w celu wymuszenia prawidłowego wykonywania pracy i następujące w trakcie sprzeczki dotyczącej wykonywania obowiązków nie traci charakteru ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych, oprócz bowiem szczególnie rażącego zakłócenia porządku i dyscypliny pracy zawiera ponadto znaczne uchybienie zasadom współżycia społecznego w socjalistycznym zakładzie pracy (art. 100 § 2 pkt 7 k.p.). Godność osobista i nietykalność cielesna człowieka są chronione przez prawo i zostały podniesione do rangi podstawowych zasad współżycia społecznego w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.Niewadliwie ustalone przez Sąd Rejonowy w G. zachowanie powoda stanowiło ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych, dające podstawę zgodną z art. 52 § 1 pkt 1 k.p. do rozwiązania przez pozwaną Spółdzielnię umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.Odmienna ocena dokonana w postępowaniu rewizyjnym przez Sąd Wojewódzki w B. w jej efekcie zmiana prawidłowego wyroku Sądu pierwszej instancji stanowią rażące naruszenie prawa uzasadniające uwzględnienie rewizji nadzwyczajnej i jej wniosków na mocy art. 422 § 1 k.p.c.