I PRN 85/86

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN E. Brzeziński.Sędziowie SN: M. Rafacz-Krzyżanowska, T. Kasiński.Protokolant: E. Jagiełło.SentencjaSąd Najwyższy - Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych po rozpoznaniu w dniu 11 listopada 1986 r. sprawy z powództwa Andrzeja J. przeciwko Klubowi Sportowemu "Spójnia" w Warszawie o przywrócenie do pracy na skutek rewizji nadzwyczajnej Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych od wyroku Sądu Wojewódzkiego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 23 października 1985 r., sygn. akt X Pr 173/85.uchyla zaskarżony wyrok w części oddalającej odwołanie powoda dotyczące przywrócenia do pracy i w tym zakresie sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu - Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie.Uzasadnienie faktyczneTerenowa Komisja Odwoławcza oddaliła żądanie wnioskodawcy o przywrócenie do pracy oraz o zasądzenie wynagrodzenia za godziny nadliczbowe. Komisja uznała że rozwiązanie z wnioskodawcą umowy o pracę za wypowiedzeniem nie nastąpiło z naruszeniem art. - 41 k.p.Sąd Wojewódzki na skutek odwołania powoda zmienił zasadne orzeczenie, zasądził od pozwanego Klubu na rzecz powoda kwotę 4.260 zł, a w pozostałej części odwołanie oddalił.Sąd ustalił następujący stan faktyczny.Powód będący rencistą na podstawie umowy zawartej na czas nieokreślony został zatrudniony w pozwanym Klubie w na 1/2 etatu we wrześniu 1984 r. Pismem z dnia 17 XI 1984 r. strona pozwana wypowiedziała powodowi umowę o pracę na dzień 1 XII 1984 r., a pismem z dnia 28 XII 1984 r. przedłużyła okres wypowiedzenia do dnia 31 XII 1984 r. Powód korzystał ze zwolnienia lekarskiego od dnia 20 XI 1984 r. do 28 XII 1984 r. Zdaniem Sądu skoro powód w dniu 28 XII 1984 r. korzystał ze zwolnienia lekarskiego, to zgodnie z art. 41 k.p. zakład pracy nie mógł powodowi wypowiedzieć umowy o pracę, w związku z czym wypowiedzenie umowy o pracę, nastąpiło z naruszeniem tego przepisu.Sąd Wojewódzki zasądził na rzecz powoda wynagrodzenie za okres 1 miesiąca. Brak było - w przekonaniu Sądu podstaw do zasądzenia wynagrodzenia za okres 3 miesięcy. W pozostałym zakresie Sąd Wojewódzki oddalił odwołanie powoda.Wyrok ten w części oddalającej odwołanie powoda o przywrócenie do pracy zaskarżyło rewizją nadzwyczajną Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych. Skarżący zarzuca rażące naruszenie przez Sąd przepisu art. 45 k.p.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Na wstępie zwrócić należy uwagę na wadliwość zawartego w zaskarżonym wyroku rozumowania Sądu Wojewódzkiego. W świetle bowiem stanowiska zaskarżonego wyroku powoda chronił przed wypowiedzeniem art. 41 k.p., ponieważ zakład pracy wypowiedział mu umowę o pracę w okresie usprawiedliwionej z powodu choroby nieobecności w pracy. Przy takim założeniu i zgodnie z art. 46 k.p. trzeba by przyjąć, że wypowiedzenie powodowi umowy o pracę nastąpiło z naruszeniem obowiązujących przepisów, tj. art. 41 k.p., a w takiej sytuacji w świetle cytowanego art. 46 k.p. po stronie Sądu istnieje obowiązek przywrócenia do pracy, względnie uznania wypowiedzenia umowy o pracę za bezskuteczne. Przy założeniu zatem reprezentowanym przez Sąd Wojewódzki za oczywiście błędne uznać należy rozstrzygnięcie oddalające odwołanie powoda o przywrócenie do pracy, skoro - przepis art. 46 k.p. nakładałby wówczas na Sąd obowiązek przywrócenia do pracy.Zaskarżony wyrok nie ustrzegł się również od drugiej wadliwości w rozumowaniu. Według ustaleń wyroku powód korzystał ze zwolnienia lekarskiego od dnia 20 XI - 28 XI 1984 r., a skoro pozwany zakład pracy pismem z dnia 28 XI 1984 r. poinformował powoda o przedłużaniu okresu wypowiedzenia do dnia 31 XII 1984 r., to - zdaniem Sądu Wojewódzkiego - powoda chronił przed wypowiedzeniem przepis art. 41 k.p., ponieważ w dniu 28 XI 1984 r. korzystał ze zwolnienia lekarskiego. Z motywów zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd Wojewódzki pismo pozwanego zakładu pracy z dnia 28 XI 1984 r., dotyczące przedłużenia okresu uprzednio dokonanego wypowiedzenia, utożsamia z samym oświadczeniem zakładu pracy w przedmiocie wypowiedzenia umowy pracę. Wbrew poglądowi Sądu Wojewódzkiego są to dwa odrębne zagadnienia. Z akt sprawy wynika, że zakład pracy świadczenie o wypowiedzeniu umowy o pracę złożył w dniu 17 XI 1984 r. (k. 2 akt sądowych), przy czym w oświadczeniu tym okres wypowiedzenia miał trwać do 1 XII 1984 r. Natomiast w kolejnym piśmie z dnia 28 XI 1984 r. strona pozwana o tyle tylko zmodyfikowała treść swego oświadczenia z dnia 17 XI 1984 r. że okres wypowiedzenia przedłuży; do 31 XII 1984 r. To ostatnie pismo nie miało jednak charakteru oświadczenia zakładu pracy w przedmiecie wypowiedzenia umowy o pracę, gdyż takie oświadczenie zostało złożone wcześniej.Zgodnie z art. 41 k.p. zakład pracy nie może wypowiedzieć umowy o pracę w czasie urlopu pracownika, a także w czasie innej usprawiedliwionej nieobecności w pracy, jeżeli nie upłynął jeszcze okres uprawniający zakład do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia. Ochrona przewidziana w art. 41 k.p. polega na zakazie złożenia przez zakład pracy oświadczenia o wypowiedzeniu umowy o pracę w okresach przewidzianych w tym przepisie. Przesłanki ochronne (np. choroba pracownika) muszą zatem istnieć w dacie złożenia przez zakład pracy oświadczenia wypowiedzeniu umowy o pracę. Brak tych przesłanek ochronnych w dacie złożenia przez zakład pracy oświadczenia w przedmiocie wypowiedzenia umowy o pracę wyłącza stosowanie art. 41 k.p., choćby nawet w okresie wypowiedzenia powstały przesłanki uzasadniające zakaz wypowiedzenia (np. choroba pracownika).Jeśli więc powód w dniu 17 XI 1984 r. (data złożenia przez zakład pracy oświadczenia o wypowiedzeniu umowy o pracę nie korzystał ze zwolnienia lekarskiego, to przepis art. 41 k.p. nie mógł mieć do powoda zastosowania, choćby nawet w dniu 28 XI 1984 r., tj. w dniu biegnącego okresu wypowiedzenia z takiego zwolnienia korzystał i dlatego też Sąd Wojewódzki mylnie przywiązuje uwagę do daty 28 XI 1984 r., ponieważ z punktu widzenia ochrony przewidzianej w art. 41 k.p. istotną jest jedynie data 17 XI 1984 r., tj. data w której zakład pracy złożył oświadczenie o wypowiedzeniu umowy o pracę. Z ustaleń poczynionych przez Sąd Wojewódzki można wnioskować, iż w dniu 17 XI 1984 r. powód ochronie przewidzianej w art. 41 k.p. nie podlegał, ponieważ ze zwolnienia lekarskiego zaczął dopiero korzystać od dnia 20 XI 1984 r. - przy takim założeniu zachodziłaby konieczność rozważenia, czy na tle konkretnych okoliczności wypowiedzenie powodowi umowy o pracę można uznać za uzasadnione w rozumieniu art. 45 k.p., mając w tym względzie na uwadze Wytyczne Pełnego Składu Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 VI 1985 r. III PZP 10/85, dotyczące wykładni art. 45 k.p. i praktyki sądowej stosowania tego przepisu w zakresie zasadności wypowiedzenia umowy o pracę na czas nie określony.Dodatkowo należy podnieść, że jak wynika z oświadczenia powoda złożonego na rozprawie przed Sądem Najwyższym w dniu 17 XI 1984 r., miał on korzystać ze zwolnienia lekarskiego. Jeżeliby przy ponownym rozpoznaniu sprawy okazało się, że twierdzenie to odpowiada rzeczywistemu stanowi rzeczy, wówczas powód podlegałby szczególnej ochronie przewidzianej w art. 41 k.p.W związku z powyższym Sąd Najwyższy uznając zarzuty rewizji nadzwyczajnej na uzasadnione i orzekł jak w sentencji.