I PRN 93/86

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN B. Błachowska.Sędziowie SN: J. Myślicki, Z. Stypułkowska.SentencjaSąd Najwyższy - Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych po rozpoznaniu w dniu 12 marca 1987 r. sprawy z powództwa Krystyny W. przeciwko Wojewódzkiemu Przedsiębiorstwu Handlu Wewnętrznego - Oddział w B. o przywrócenie do pracy na skutek rewizji nadzwyczajnej Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego od wyroku Sądu Rejonowego - Sądu Pracy w Bytomiu z dnia 14 października 1986 r.uchyla zaskarżony wyrok i oddala powództwo.Uzasadnienie faktycznePowódka Krystyna W. była zatrudniona w Wojewódzkim Przedsiębiorstwie Handlu Wewnętrznego - Oddział w B. jako referentka do spraw rozliczeń w zakładzie usługowym. Wypowiedziała ona umowę o pracę ze skutkiem na dzień 30 września 1985 r.W tym dniu doręczono jej pismo pozwanego zakładu pracy o rozwiązaniu tej umowy bez wypowiedzenia wskutek nierozliczenia 83 rachunków mechaników naprawiających sprzęt i wskutek ujęcia w kartach pracy wynagrodzenia dla J.O. za usługi "bez równoczesnego przyjęcia gotówki".W dniu 18 października 1985 r. powódka wniosła pozew o przywrócenie do pracy. Sąd Rejonowy przeprowadził dowód z opinii biegłego księgowego C.A., który stwierdził brak podstaw obciążenia powódki niedoborem i przypisał zakładowi pracy zaniedbania w wydaniu instrukcji o obiegu rachunków i w określeniu zakresu czynności powódki. Strony nie zgłosiły uwag i zastrzeżeń do odczytanej opinii biegłego. Uznawszy sprawę za dostatecznie wyjaśnioną do rozstrzygnięcia, Sąd Rejonowy w Bytomiu wyrokiem z dnia 14 października 1985 r. przywrócił powódkę do pracy na dotychczasowym stanowisku i zasądził na jej rzecz 26.058 zł tytułem wynagrodzenia za pozostawanie bez pracy przez okres trzech miesięcy.Od wymienionego prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego wniósł rewizję nadzwyczajną Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego w dniu 17 grudnia 1986 r., zarzucając rażące naruszenie prawa, mianowicie art. 60 k.p. i wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Trafnie zarzucono w rewizji nadzwyczajnej, że zaskarżony wyrok rażąco narusza art. 60 k.p. Przepis ten stwierdza, że w razie rozwiązania przez zakład pracy umowy o pracę w okresie wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę bez wypowiedzenia pracownikowi przysługuje wyłącznie odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za czas do upływu okresu wypowiedzenia.Sąd Rejonowy przeoczył, że rozwiązanie umowy o pracę z powódką ze skutkiem natychmiastowym nastąpiło w dniu 30 września 1985 r., tj. w ostatnim dniu okresu wypowiedzenia przez nią umowy o pracę. W tej sytuacji brak było podstaw prawnych do przywrócenia powódki do pracy, albowiem art. 60 k.p. wyłączył taką możliwość. Wymieniony przepis ma zastosowanie zarówno wtedy, gdy wypowiedzenia dokonał zakład pracy, jak i wtedy, gdy umowę o pracę wypowiedział pracownik. Brak było również podstaw prawnych do zasądzenia na rzecz powódki wynagrodzenia, albowiem art. 60 k.p. wyłącza możliwość zasądzenia wynagrodzenia w razie rozwiązania umowy o pracę w okresie wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów bez wypowiedzenia. Nie było także podstaw do przyznania powódce jakiegokolwiek odszkodowania z uwagi na ograniczenie wprowadzone zdaniem drugim art. 60 k.p. Odszkodowanie przysługuje bowiem tylko w wysokości wynagrodzenia za czas do upływu okresu wypowiedzenia. Okres wypowiedzenia umowy o pracę przez powódkę upłynął w dniu 30 września 1985 r. i do tego okresu otrzymała ona wynagrodzenie, gdyż w procesie nie twierdziła, aby nie otrzymała tego wynagrodzenia. W świetle wymienionego przepisu bez znaczenia prawnego jest jej twierdzenie, że pozostawała bez pracy ponad roczny termin trwania procesu.W rewizji nadzwyczajnej nie kwestionowano trafności uznania przez Sąd Rejonowy, że z powódką rozwiązał pozwany zakład umowę o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem art. 52 k.p. Toteż umowa między stronami rozwiązała się faktycznie wskutek wypowiedzenia dokonanego przez powódkę. To wyraźne stwierdzenie przez Sąd Najwyższy może mieć znaczenie w dalszych ewentualnych stosunkach między stronami, a w szczególności przy sporządzaniu opinii o powódce i w świadectwie pracy wydanym przez stronę pozwaną. Uchylenie bowiem przez Sąd Najwyższy zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa nie oznacza, że Sąd Najwyższy ocenił stanowisko Sądu Rejonowego w zakresie bezzasadności rozwiązania z powódką umowy o pracę bez wypowiedzenia przez stronę pozwaną, gdyż te okoliczności nie były objęte zakresem rewizji nadzwyczajnej, a Sąd Najwyższy jest związany granicami zaskarżenia.Z tych względów oraz na zasadzie art. 421 § 1 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. Uwzględnieniu rewizji nadzwyczajnej nie stoi na przeszkodzie upływ terminu z art. 421 § 2 k.p.c., albowiem rażące naruszenie prawa materialnego skutkujące bezprawne przywrócenie pracowniami do pracy i przyznanie mu nienależnego wynagrodzenia stanowi także naruszenie interesu PRL.