I PSK 171/21

Sygn. akt I PSK 171/21 POSTANOWIENIE Dnia 2 grudnia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Staryk w sprawie z powództwa J. P. przeciwko D. Z. o odszkodowanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 2 grudnia 2021 r., skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia 25 września 2020 r., sygn. akt VII Pa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE W wyroku z dnia 25 września 2020 r., sygn. akt VII Pa […], Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. – po ponownym rozpoznaniu sprawy z powództwa J. P. przeciwko D. Z. – oddalił apelację pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia 21 września 2017 r., sygn. akt IV P […], w którym Sąd Rejonowy zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 12.630 zł tytułem odszkodowania z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczone od dnia 18 listopada 2015 r. do dnia zapłaty. 2 Powyższy wyrok Sądu Okręgowego pozwany zaskarżył skargą kasacyjną. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano na przyczynę przyjęcia skargi do rozpoznania określoną w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. W ocenie autora skargi skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, gdyż: 1. wbrew jasnym i jednoznacznym w treści przepisom art. 387 § 21 pkt 1 i 2 k.p.c. w związku z art. 378 § 1 k.p.c., zrozumiałym bez potrzeby głębszej analizy i dłuższych badań lub dociekań, przewidującym obowiązek ponownego rozpoznania sprawy w granicach apelacji oraz obowiązek dania temu wyrazu przez wskazanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia i wyjaśnienie jego podstawy prawnej, Sąd II instancji skopiował uzasadnienie wyroku wydanego w tej samej sprawie w dniu 22.12.2017 r., sporządzone przez Sąd orzekający w innym składzie, czym naruszył nie tylko reguły sporządzania uzasadnienia orzeczenia, ale również dał dowód nierozpoznania sprawy na nowo w granicach apelacji przez skład Sądu II instancji orzekający w tej sprawie ponownie, po uchyleniu poprzedniego orzeczenia; 2. wbrew jasnym i jednoznacznym w treści przepisom art. 52 § 1 pkt 1 k.p. w związku z art. 22 § 1 i 100 § 1 k.p., zrozumiałym bez potrzeby głębszej analizy i dłuższych badań lub dociekań, w tym zwłaszcza wobec utrwalonej wykładni poruszonych zagadnień prezentowanej przez Sąd Najwyższy w licznych orzeczeniach, które pozwany przytaczał obszernie w apelacji, Sąd II instancji błędnie zinterpretował te przepisy: a) przyjmując, iż przekazanie pracownikowi przez pracodawcę informacji o odmowie udzielenia urlopu „dopiero” na 3 dni przed planowanym terminem jego rozpoczęcia umniejsza stopień winy pracownika do tego stopnia, że zachowanie pracownika polegające na zignorowaniu decyzji pracodawcy oraz wynikającej z tego kilkudniowej nieusprawiedliwionej nieobecności w pracy nie kwalifikuje się jako ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych, b) stawiając pracodawcy wymóg wykazania, że nieobecność pracownika spowodowała poważne zakłócenia w działalności zakładu pracy lub szkodę po stronie pracodawcy, gdy na gruncie tych przepisów wystarczające jest wykazania choćby i samego zagrożenia interesów pracodawcy, które mogą mieć postać nie tylko interesów materialnych, ale i niematerialnych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną powód wniósł o: 1) odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania; ewentualnie o: 2) oddalenie skargi kasacyjnej, a w każdym 3 przypadku o: 3) zasądzenie na rzecz powoda kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna strony pozwanej nie kwalifikuje się do przyjęcia jej do merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania uzasadniony twierdzeniem, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.). Nie można jednak uznać, że skarżący wykazał istnienie przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Wykazanie podnoszonej w skardze oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) – jako przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania – wymagałoby przedstawienia tego, w czym wyraża się „oczywista zasadność” skargi oraz argumentacji wykazującej, że rzeczywiście skarga jest oczywiście uzasadniona (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, LEX nr 198531, z dnia 10 sierpnia 2006 r., V CSK 204/06, LEX nr 421035, z dnia 9 stycznia 2008 r., III PK 70/07, LEX nr 448289, z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07, LEX nr 448205, z dnia 3 kwietnia 2008 r., II PK 352/07, LEX nr 465859 i z dnia 5 września 2008 r., I CZ 64/08). Podczas, gdy dla uwzględnienia skargi wystarczy, że jej podstawa jest usprawiedliwiona, to dla przyjęcia skargi do rozpoznania – z uwagi na jej oczywistą zasadność w rozumieniu 4 art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. – niezbędne jest wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły, czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2003 r., IV CZ 100/03, LEX nr 82274, z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07, LEX nr 375616, z dnia 26 lutego 2008 r., II UK 317/07, LEX nr 453107, z dnia 9 maja 2008 r., II PK 11/08, LEX nr 490364, z dnia 21 maja 2008 r., I UK 11/08, LEX nr 491538 i z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08, LEX nr 494134). W judykaturze podkreśla się, że przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02, OSNP 2004 nr 13, poz. 230, z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07, LEX nr 442743, z dnia 11 kwietnia 2008 r., I UK 46/08, LEX nr 469185 i z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 37/08, LEX nr 494133 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2013 r., III SK 11/13, LEX nr 1380967). Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie spełnia powyższych wymogów; nie wykazuje, aby w sprawie występował stan „oczywistej zasadności” skargi kasacyjnej w rozumieniu przepisu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Autor skargi oczywistą zasadność jego skargi wiąże z twierdzeniem, że „Sąd II instancji skopiował uzasadnienie wyroku wydanego w tej samej sprawie w dniu 22.12.2017 r., sporządzone przez Sąd orzekający w innym składzie, czym naruszył nie tylko reguły sporządzania uzasadnienia orzeczenia, ale również dał dowód nierozpoznania sprawy na nowo w granicach apelacji przez skład Sądu II instancji orzekający w tej sprawie ponownie, po uchyleniu poprzedniego orzeczenia”. W orzecznictwie przyjmuje się, że naruszenie przez sąd drugiej instancji zasad sporządzania uzasadnienia orzeczenia (aktualnie uregulowanych w art. 3271 k.p.c. oraz art. 387 § 21 k.p.c.) jedynie wyjątkowo może stanowić usprawiedliwioną 5 podstawę kasacyjną, co ma miejsce, gdy wskutek uchybienia wymaganiom stawianym uzasadnieniu, zaskarżone orzeczenie nie poddaje się kontroli kasacyjnej (zob. wyroki Sądu Najwyższego: z 7 października 2005 r., IV CK 122/05; z 28 listopada 2007 r., V CSK 288/07; z 21 lutego 2008 r., III CSK 264/07, OSNC-ZD 2008, nr D, poz. 118; z 2 czerwca 2011 r., I CSK 581/10; z 11 marca 2020 r., I CSK 585/18; z 24 września 2020 r., IV CSK 32/19). Rozpowszechnione w orzecznictwie, choć niepozbawione kontrowersji, jest także stanowisko, zgodnie z którym wady uzasadnienia z natury nie mogą mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia, gdyż uzasadnienie jest sporządzane już po wydaniu orzeczenia (zob. np. wyroki SN z 5 września 2001 r., I PKN 615/00, OSNP 2003 nr 15, poz. 352; z 27 czerwca 2001 r., II UKN 446/00, OSNP 2003 nr 7, poz. 182, z dnia 13 maja 2021 r., V CSKP 101/21, LEX nr 3220004). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera elementy określone w art. 387 § 21 k.p.c. – w szczególności precyzyjnie określa podstawę prawną wyroku wraz z przytoczeniem odpowiednich (wskazanych) przepisów prawa. Sąd drugiej instancji – ponownie rozpoznając sprawę – nie naruszył reguł postępowania odwoławczego określonych w art. 378 § 1 k.p.c. oraz w art. 382 k.p.c. Skarżący twierdzeń uzasadnienia wniosku nie sprecyzował przez wskazanie konkretnych zarzutów apelacji pozwanego, których w jego ocenie Sąd drugiej instancji nie rozpoznał. O oczywistej zasadności skargi nie przekonuje twierdzenie o skopiowaniu uzasadnienia wyroku wydanego w tej samej sprawie w dniu 22.12.2017 r. W sprawach jednorodzajowych mogą się zdarzyć uzasadnienia bardzo podobne, co nie narusza przepisów dotyczących sporządzania uzasadnień orzeczeń; nawet wadliwe stylistycznie sformułowanie uzasadnienia wyroku, jednak z zachowaniem reguł określonych w art. 387 § 21 k.p.c., nie może stanowić o naruszeniu powyższego przepisu w kontekście wykazania przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Twierdzenia o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej z uwagi na naruszenie art. 52 § 1 pkt 1 k.p. w związku z art. 22 § 1 i art. 100 § 1 k.p. autor skargi opiera na eksponowaniu wybranych elementów stanu faktycznego sprawy. Tymczasem ocena prawna zaskarżonego wyroku jest oparta na całościowej analizie okoliczności stanowiących podstawę faktyczną wyroku Sądu drugiej 6 instancji, który uznał, że powód był przez cały okres po złożeniu wniosku urlopowego informowany, że urlop został mu udzielony, wobec czego zaplanował wyjazd. Dopiero w ostatniej chwili został poinformowany o braku zgody, co uniemożliwiało mu zmianę planów urlopowych. Pozwany nie wykazał również, aby nieobecność powoda spowodowała poważne zakłócenia w działalności zakładu pracy, a tym bardziej, aby pozwany poniósł z tego powodu szkodę. Według Sądu drugiej instancji zachowanie powoda istotnie stanowiło naruszenie jego podstawowych obowiązków pracowniczych, ale nie było to naruszenie ciężkie, uprawniające pracodawcę do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia w trybie art. 52 § 1 pkt 1 k.p. Niewątpliwie pracownicy mają prawo do wypoczynku, które generalnie ujmując sprzyja również interesom pracodawcy; zmęczony lub wypalony zawodowo pracownik popełnia więcej błędów i wolniej wykonuje swoje czynności, a po urlopowej regeneracji sił – efektywniej wykonuje swoją pracę. Również w tym kontekście nie można było uznać, że wystąpiła przyczyna przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone w art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c. (pkt 1.). Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2. niniejszego postanowienia ma podstawę w art. 98 § 1 i § 3 k.p.c. a.s.