I PSK 424/26

I PSK 424/26 POSTANOWIENIE Dnia 16 września 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Piotr Prusinowski w sprawie z powództwa M.M. przeciwko K. w K. o odszkodowanie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 16 września 2026 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 30 czerwca 2025 r., sygn. akt X Pa 141/25, I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; II. zasądza od pozwanego na rzecz powódki 240 zł (dwieście czterdzieści) z odsetkami z art. 98 § 11 k.p.c. tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. [A.P.] UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 30 czerwca 2025 r. Sąd Okręgowy w Katowicach zmienił zaskarżony apelacją powódki M.M. wyrok Sądu Rejonowego Katowice-Zachód w Katowicach w całości i zasądził od pozwanego na rzecz powódki 33.434 zł. z ustawowymi odsetkami od dnia 13 września 2023 r. do dnia zapłaty, tytułem odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia. Sąd odwoławczy uznał, że Sąd pierwszej instancji poczynił prawidłowe i szczegółowe ustalenia faktyczne, które Sąd drugiej instancji w pełni zaakceptował i I PSK 424/26 2 przyjął za własne. Nie podzielił oceny prawnej rozwiązania umowy o pracę z powódką w trybie dyscyplinarnym przyjętej przez Sąd Rejonowy. Sąd Okręgowy zauważył, że powódka przez 17 lat nienagannie wykonywała swoje obowiązki na kolejnych stanowiskach. Zdarzenie z dnia 4 maja 2023 r. nie spowodowało jakiejkolwiek szkody, ani dla pracodawcy, ani nie naraziło na szkodę pacjentów pozwanego. Przyjęcie hipotetycznej tezy, że gdyby w dniu zdarzenia nastąpiła kontrola zewnętrzna, na przykład Sanepidu, pracodawca mógłby ponieść konsekwencje w postać obniżenia oceny akredytacyjnej, była zdaniem Sądu odwoławczego zbyt daleko idąca. W ocenie Sądu Okręgowego pozwany nie uzasadnił, że nastąpiła przesłanka w postaci naruszenia albo zagrożenia interesów pracodawcy. W przypadku powódki rodzaj naruszenia zasad regulaminu niezagrażający pacjentom, a to jest najistotniejsze kryterium w przypadku pracy pielęgniarki, oraz fakt, że usprawiedliwiła opuszczenie stanowiska pracy, nie może być uznany za ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych skutkujące rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia. Sąd Okręgowy podzielił również zarzut apelacji, że pozwany mimo uznania, że odwołująca się w sposób ciężki naruszyła obowiązki pracownicze, dopuścił ją do pracy przez następne kilkanaście dni, co świadczy o tym, iż jej postawa nie była dla pracodawcy przeszkodą do dalszego powierzenia jej opieki nad pacjentami. Wszystkie te okoliczności w ocenie Sądu drugiej instancji podważały zasadność rozwiązania z powódką umowy o pracę na podstawie art. 52 k.p. Skargę kasacyjną oparto na naruszeniu prawa materialnego: art. 52 § 1 pkt 1 k.p., art. 100 § 2 pkt 3, 4 i 6 k.p. w zw. z art. 52 § 1 pkt 1 k.p., art. 52 § 1 pkt 1 k.p. w związku z art. 52 § 2 k.p. Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na jej oczywistą zasadność. Wydane orzeczenie zostało jego zdaniem oparte na wybiórczej analizie przesłanek rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia, opartej dodatkowo na przesłankach pozakodeksowych, nie wynikających ani z dyspozycji art. 52 § pkt 1 k.p. ani też ze wskazań doktryny lub judykatury. Co więcej, prezentowane przez Sąd drugiej instancji argumenty, mające uzasadniać zmianę orzeczenia Sądu Rejonowego, są sprzeczne z zasadami wykładni wskazanego wyżej przepisu, wynikającymi z dorobku orzecznictwa, w szczególności z orzeczeniami Sądu Najwyższego, z których jednoznacznie wynika, że dla rozwiązania umowy o pracę w trybie dyscyplinarnym w związku z ciężkim I PSK 424/26 3 naruszeniem podstawowych obowiązków pracowniczych wystarczające jest zagrożenie interesów pracodawcy, a stosowanie tej regulacji nie jest ograniczone wyłącznie do przypadków, gdy po stronie pracodawcy powstała rzeczywista szkoda. Jednocześnie Sąd drugiej instancji zastosował zdaniem skarżącego dodatkowe, nieznane ustawie i nieprzewidziane przez ustawodawcę kryterium uznania zwolnienia dyscyplinarnego za uzasadnione, dokonując sprzecznej z treścią art. 52 § 2 k.p. interpretacji zapisu o czasie, w jakim oświadczenie pracodawcy może zostać złożone. Sąd Najwyższy zważył: Brak jest podstaw uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (3989 § 1 k.p.c). Ujęta w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. przesłanka ma miejsce wtedy, gdy zasadność podniesionych w niej zarzutów wynika prima facie, bez głębszej analizy prawnej. Spełniające te wymogi naruszenie przepisów prawa powinno mieć postać kwalifikowaną, dostrzegalną bez potrzeby wnikliwej analizy prawnej i zagłębiania się w szczegóły sprawy. Dotyczy to więc jedynie uchybień przepisom prawa materialnego albo procesowego, zarzucanym sądowi drugiej instancji, o charakterze elementarnym polegających w szczególności na oparciu rozstrzygnięcia na wykładni przepisu oczywiście sprzecznej z jednolitą i ugruntowaną jego wykładnią przyjmowaną w orzecznictwie i nauce prawa, na zastosowaniu przepisu, który już nie obowiązywał, względnie na oczywiście błędnym zastosowaniu określonego przepisu w ustalonym stanie faktycznym (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2015 r., IV CSK 263/15, LEX nr 1940571). Nie chodzi zatem o takie naruszenie prawa, które może stanowić podstawę skargi w rozumieniu art. 3984 k.p.c. (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 października 2016 r., III CSK 217/16, LEX nr 2156603). Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, I PSK 424/26 4 lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 listopada 2015 r., II PK 112/15, LEX nr 2025780). W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowane jest stanowisko, że w wypadku, gdy strona skarżąca twierdzi, że jej skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, powinna przedstawić argumentację prawną, wyjaśniającą w czym ta oczywistość się wyraża oraz uzasadnić to twierdzenie (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 maja 2018 r., I CSK 36/18, LEX nr 2508116; z dnia 29 maja 2018 r., I CSK 42/18, LEX nr 2508120). Wywód prawny wskazujący, w czym wyraża się ta „oczywistość" winien znaleźć się w uzasadnieniu wniosku (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 kwietnia 2018 r., III UK 127/17, LEX nr 2496323). O tym, że skarga jest oczywiście uzasadniona, nie może decydować argumentacja zawarta w uzasadnieniu jej podstaw (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 kwietnia 2018 r., II UK 277/17, LEX nr 2490632). Skarżący wskazał, że argumentacja Sądu Okręgowego, mająca uzasadniać zmianę orzeczenia Sądu Rejonowego sprzeczna jest w szczególności z orzecznictwem Sądu Najwyższego, z którego jednoznacznie wynika, że dla rozwiązania umowy o pracę w trybie dyscyplinarnym w związku z ciężkim naruszeniem podstawowych obowiązków pracowniczych wystarczające jest zagrożenie interesów pracodawcy, a stosowanie tej regulacji nie jest ograniczone wyłącznie do przypadków, gdy po stronie pracodawcy powstała rzeczywista szkoda. Sąd Okręgowy w zaskarżonym skargą kasacyjną wyroku wskazał tymczasem, że „pozwany nie uzasadnił, że nastąpiła przesłanka w postaci naruszenia albo zagrożenia interesów pracodawcy”. Wbrew twierdzeniom skarżącego nie zajął zatem stanowiska sprzecznego z orzecznictwem Sądu Najwyższego, ocenił jedynie, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło ani do powstania szkody po stronie pracodawcy, ani do zagrożenia jego interesów. Odnosząc się do drugiego z argumentów, mających świadczyć o oczywistej zasadności skargi, należy zauważyć, że w sprawie nie było sporne, że pracodawca zachował ustawowy termin do złożenia pracownikowi oświadczenia woli o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia. Wydaje się, że wskazując na dokonanie przez Sąd Okręgowy „sprzecznej z treścią art. 52 § 2 k.p., interpretacji I PSK 424/26 5 zapisu o czasie, w jakim oświadczenie pracodawcy może zostać złożone” skarżący nawiązuje do tej części orzeczenia, w której Sąd drugiej instancji wskazuje, że pracodawca mimo uznania, że odwołująca w sposób ciężki naruszyła obowiązki pracownicze, dopuścił ją do pracy przez następne kilkanaście dni. Sąd odwoławczy w tym fragmencie wyroku nie nawiązał jednak do art. 52 § 2 k.p. Zdanie to, w zamiarze Sądu, miało jedynie uzasadniać, że „ciężkość” nie wystąpiła. Skoro dopuszczono powódkę dalej do pracy, to trudno uznać, że dokonane przez nią uchybienie istotnie było „ciężkie”. Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji. O kosztach procesu rozstrzygnięto na podstawie reguły z art. 98 § 1 k.p.c. i art. 99 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c. [A.P.] [SOP]