I PSKP 2/22
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2022-12-14
Skład orzekający: Dawid Miąsik, Halina Kiryło, Romualda Spyt
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd drugiej instancji, rozpoznając apelację, jest zobowiązany do ustosunkowania się do zarzutu przedawnienia podniesionego przez stronę pozwaną, zwłaszcza gdy dotyczy on części roszczenia przekraczającej pierwotne żądanie pozwu?Ratio decidendi
Sąd drugiej instancji, rozpoznając apelację, jest zobowiązany do ustosunkowania się do zarzutu przedawnienia podniesionego przez stronę pozwaną, nawet jeśli dotyczy on części roszczenia przekraczającej pierwotne żądanie pozwu. Niewzięcie pod uwagę takiego zarzutu, mimo jego zasadności, stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 291 § 1 i art. 292 k.p.) i uniemożliwia kontrolę kasacyjną orzeczenia.Stan faktyczny
Powód dochodził od pozwanej zapłaty diet. Pierwotne żądanie pozwu wynosiło 25.201,42 zł, które następnie zostało rozszerzone do 36.406,50 zł. Sąd pierwszej instancji zasądził na rzecz powoda 36.164,52 zł. Sąd drugiej instancji, uwzględniając częściowo apelację pozwanej, zasądził 35.294,49 zł. Pozwana wniosła skargę kasacyjną, zarzucając m.in. nierozpatrzenie przez sąd drugiej instancji zarzutu przedawnienia części roszczenia przekraczającej pierwotne żądanie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu sądowi, rozstrzygając o kosztach postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I PSKP 2/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 grudnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dawid Miąsik (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Halina Kiryło SSN Romualda Spyt w sprawie z powództwa J. K. przeciwko Z. Spółce Akcyjnej w C. o zapłatę diet, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 14 grudnia 2022 r., skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Bielsku-Białej z dnia 25 czerwca 2020 r., sygn. akt VI Pa 96/19, uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w Bielsku-Białej do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE J. K. (powód) domagał się zasądzenia na swoją rzecz od C. S.A. w C. (pozwana) kwoty 25.201,42 zł tytułem diet z odsetkami ustawowymi od 1.07.2016 r. oraz zwrotu kosztów postępowania. Pismem z 22.02.2019 r. powód rozszerzył
2 żądanie pozwu do kwoty 36 406,50 zł i żądał zasądzenia tej kwoty na swoją rzecz wraz z odsetkami ustawowymi od 1.07.2016 r. i kosztami postępowania. Wyrokiem z dnia 24 września 2019 r. Sąd Rejonowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Bielsku-Białej zasądził od pozwanej na rzecz powoda J. K. kwotę 36.164,52 zł, oddalił pozew w pozostałym zakresie oraz rozstrzygnął o kosztach postępowania. Pozwana zaskarżyła wyrok Sądu pierwszej instancji apelacją w części zasądzającej na rzecz powoda należność z tytułu diet przekraczającą kwotę 4235,08 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie oraz w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach. Na rozprawie apelacyjnej w dniu 6 lutego 2020 r. pozwana podniosła zarzut przedawnienia co do kwoty przekraczającej pierwotne żądanie pozwu (to jest 25.201,42 zł). Wyrokiem z 25 czerwca 2020 r., VI Pa 96/19 Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej zmienił zaskarżony wyrok w punkcie 1 w części w ten sposób, że zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 35.294,49 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 lipca 2016 r. do dnia zapłaty, oddalając w pozostałym zakresie powództwo oraz zmienił punkt 5 w zakresie kosztów postepowania, a w pozostałym zakresie oddalił apelację pozwanej. Pozwana zaskarżyła wyrok Sądu Okręgowego skargą kasacyjną: 1) pkt 1a) w części zasądzającej na rzecz powoda roszczenie ponad kwotę 25.201,42 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie; 2) pkt 1 b w części zasądzającej opłatę sądową od tej części roszczenia, która powinna zostać oddalona, 3) pkt 3 w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie art. 316 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 382 k.p.c., przez nierozpatrzenie zarzutu przedawnienia części roszczenia powoda podniesionego przez pozwanego na rozprawie apelacyjnej w dniu 6 lutego 2020 r., co miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie art. 291 § 1 k.p. i art. 292 k.p., przez ich niezastosowanie i zasądzenie przedawnionego roszczenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna pozwanego okazała się zasadna.
3 Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że powód pierwotnie wniósł o zasądzenie kwoty 25.201,42 zł tytułem diet. Pismem z 22 lutego 2019 r. rozszerzył żądanie pozwu do kwoty 36.406,50 zł. Podczas rozprawy apelacyjnej 6 lutego 2020 r., pozwany podniósł zarzut przedawnienia „co do kwoty przekraczającej pierwotne żądanie 25.201,42 zł” (k. 484). Skoro zarzut przedawnienia może być zgłoszony dopiero w postępowaniu apelacyjnym (wyrok SN z 19.08.2004 r., V CK 38/04, I C 2005/3, s. 54, z glosą A. Niedużaka, PS 2005/10, s. 130; tak również J. Górowski, Zarzut przedawnienia w procesie cywilnym [w:] Ars et usus. Księga pamiątkowa ku czci Sędziego Stanisława Rudnickiego, Warszawa 2005, s. 133 i n.), to ocena tego zarzutu odbywa się w granicach stanu faktycznego sprawy ustalonego w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji (w odniesieniu do okoliczności istotnych dla zastosowania przepisów o przedawnieniu). Tymczasem z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, by Sąd drugiej instancji w jakikolwiek sposób odniósł się do tego zarzutu, mając na względzie ustalony w sprawie stan faktyczny. Nie wiadomo więc, czy zarzut ten został uznany za niezasadny, ponieważ do przedawnienia nie doszło, albo czy podniesienie tego zarzutu stanowiło nadużycie prawa ze strony pracodawcy. Tym samym zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli kasacyjnej z punktu widzenia art. 291 § 1 i art. 292 k.p., skoro przepisy te nie zostały zastosowane mimo podniesienia stosownego zarzutu przez pozwanego. Natomiast niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 316 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 382 k.p.c., ponieważ nie są to przepisy procesowe, którym można uchybić w sposób opisany w podstawach skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. [as ał]
Powiązane orzeczenia
- II PK 180/16 2017-04-05Czy sąd drugiej instancji, uznając apelację za częściowo zasadną w zakresie wadliwości wyroku sądu pierwszej instancji, ale nie zmieniając go co do istoty, powinien oddalić apelację, czy przekazać sprawę do ponownego roz…
- II PK 226/13/1 2014-05-16Czy sąd drugiej instancji, akceptując ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji, narusza obowiązek rozpoznania sprawy w granicach apelacji i wymogi dotyczące uzasadnienia orzeczenia, jeśli nie odnosi się do konkretnyc…
- III PK 25/18 2019-03-07Czy Sąd drugiej instancji, oddalając apelację powódki w sprawie o wynagrodzenie za pracę, prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego, w szczególności dotyczące przedawnienia roszczeń, bez należytego ustalenia stan…
- I PK 94/17 2018-07-25Czy sąd drugiej instancji, rozpoznając apelację, jest zobowiązany do wszechstronnego zbadania wszystkich zarzutów procesowych i materialnoprawnych podniesionych przez stronę, nawet jeśli nie dotyczą one bezpośrednio prze…
- I PK 195/15 2016-05-25Czy sąd drugiej instancji, przyjmując ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji za własne, narusza art. 378 § 1 k.p.c. w sytuacji, gdy w apelacji zarzucono sprzeczność tych ustaleń z materiałem dowodowym?
Powołane przepisy
art. 316 § 1 KPCart. 391 § 1 KPCart. 382 KPCart. 291 § 1 KPart. 292 KPart. 291 § 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026. · PDF źródłowy