I PUO 18/24

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2024-05-21

Skład orzekający: Zbigniew Korzeniowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek sądu rejonowego o przekazanie sprawy o wynagrodzenie prokuratora innemu sądowi równorzędnemu, motywowany obawą o postrzeganie bezstronności z uwagi na relacje zawodowe i towarzyskie między sędziami i prokuratorami, jest zasadny na podstawie art. 441 § 1 i § 2 k.p.c.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, uznając wniosek sądu rejonowego za niezasadny. Wskazano, że właściwość miejscowa sądu rejonowego jest ustalona przepisami prawa, a art. 441 k.p.c. stanowi wyjątek od tej zasady. Spory o wynagrodzenie pracownicze, nawet prokuratora, należą do spraw powszechnych i nie powinny budzić wątpliwości co do bezstronności sądu.
Stan faktyczny
Powódka, prokurator, pozwała Prokuraturę Rejonową w Starachowicach o wyrównanie wynagrodzenia za lata 2021-2022. Sąd Rejonowy w Ostrowcu Świętokrzyskim, właściwy rzeczowo i miejscowo, zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem były obawy o postrzeganie bezstronności sądu z uwagi na zawodowe i towarzyskie relacje między sędziami i prokuratorami.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

Pełny tekst orzeczenia

I PUO 18/24 POSTANOWIENIE Dnia 21 maja 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski w sprawie z powództwa B. P. przeciwko Prokuraturze Rejonowej w Starachowicach o wynagrodzenie za pracę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 21 maja 2024 r., wniosku o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu zawartego w postanowieniu Sądu Rejonowego w Ostrowcu Świętokrzyskim IV Wydziału Pracy z dnia 31 stycznia 2024 r., sygn. akt IV P 38/24, odmawia przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 441 § 1 i § 2 k.p.c. UZASADNIENIE Powódka B. P. była w latach 2021 i 2022 prokuratorem Prokuratury Rejonowej w Starachowicach i pozwała pracodawcę do Sądu Rejonowego w Ostrowcu Świętokrzyskim o wyrównanie wynagrodzenia za lata 2021-22. Sąd Rejonowy w Ostrowcu Świętokrzyskim, który jest właściwy rzeczowo i miejscowo jako Sąd pierwszej instancji, postanowieniem z 31 stycznia 2024 r. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 441 § 1 i § 2 k.p.c. W uzasadnieniu podał, że prokuratorzy Prokuratury Rejonowej w Starachowicach są prokuratorami I PUO 18/24 2 jednostki ościennej Sądu Rejonowego w Ostrowcu Świętokrzyskim pozostającej we właściwości Prokuratury Okręgowej w Kielcach, tudzież Sądu Okręgowego w Kielcach. Sprawia to, iż sędziowie i prokuratorzy obu jednostek pozostają w kontaktach zawodowych ale często również koleżeńskich i towarzyskich. Dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na postrzeganie Sądu Rejonowego w Ostrowcu Świętokrzyskim jako organu bezstronnego czyni wniosek za usprawiedliwiony. Przekazanie sprawy do innego Sądu równorzędnego spowoduje uniknięcie jakichkolwiek wątpliwości co do bezstronności przy orzekaniu w sprawie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Zgodnie z regulacją ustrojową do rozpoznania sprawy powódki ze stosunku pracy właściwy jest Sąd Rejonowy w Ostrowcu Świętokrzyskim (§ 1 pkt 12 lit. ba rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 7 października 2014 r. w sprawie przekazania niektórym sądom rejonowym rozpoznawania spraw z zakresu prawa pracy lub ubezpieczeń społecznych z obszarów właściwości innych sądów rejonowych), dlatego nie można stwierdzić, że jest to Sąd niewłaściwy ze względu na szczególną regulacją z art. 442 k.p.c., wymagającą ex lege przekazania sprawy innemu sądowi. Powstaje pytanie czy konieczne jest stosowanie art. 441 k.p.c., gdyż przepis ten stanowi wyjątek od zasady, że sprawa powinna być rozpoznana przez sąd miejscowo i rzeczowo właściwy, czyli w tym przypadku Sąd Rejonowy w Ostrowcu Świętokrzyskim. Odpowiedź jest negatywna zasadniczo z dwóch przyczyn. Pierwsza to porządek ustrojowy, który wymaga rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, czyli pierwszeństwo mają przepisy o właściwości miejscowej, stąd regulacja z art. 441 k.p.c. ma charakter wyjątku. Po wtóre znaczenie ma przedmiot sprawy, czyli wynagrodzenie pracownicze, w tym przypadku prokuratora. Spory o wynagrodzenie przed sądem pracy należą do zwykłych (powszechnych) spraw, dlatego dochodzenie tego świadczenia przez I PUO 18/24 3 pracownika, którego wynagrodzenie ściśle określa ustawa, nie powinno wywoływać negatywnego postrzegania Sądu jako bezstronnego arbitra. Inną kwestią jest to, czy dojedzie do rozpoznania sprawy przez Sąd drugiej instancji i czy Sąd Okręgowy w Kielcach wystąpi, powołując się na art. 441 k.p.c., o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Znaczenie ma tu instancyjność postępowania, jako że zgodnie z art. 441 § 2 k.p.c. o przekazanie sprawy może wystąpić sąd właściwy. Na obecnym etapie sądem właściwym do rozpoznania sprawy jest Sąd Rejonowy w Ostrowcu Świętokrzyskim. Z tych względów orzeczono jak w sentencji. [SOP] (r.g.)

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 441 § 1art. 442 KPCart. 441 KPCart. 441 § 2 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 12

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy