I PUO 5/22

Sygn. akt I PUO 5/22 POSTANOWIENIE Dnia 27 lipca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maciej Pacuda w sprawie z powództwa M. F. przeciwko Sądowi Okręgowemu w K. o ustalenie wymiaru urlopu wypoczynkowego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 27 lipca 2022 r., wniosku Sądu Rejonowego w K. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu (art. 441 k.p.c.) zawartego w postanowieniu Sądu Rejonowego w K. VII Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 3 czerwca 2022 r., sygn. akt VII P (…), odmawia przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu. UZASADNIENIE Ma rację Sąd Rejonowy, kwestionując prawidłowość zastosowania w sprawie przez Sąd Okręgowy w K. regulacji art. 442 k.p. Jak wynika bowiem z treści pozwu wniesionego w tej sprawie, strona pozwana została oznaczona przez powoda jako Sąd Okręgowy w K.. Z kolei przedmiot roszczenia wyartykułowanego w pozwie jednoznacznie wskazuje, że jest to „klasyczne” roszczenie ze stosunku pracy – o ustalenie wymiaru urlopu wypoczynkowego. Treść pozwu wyraźnie potwierdza też, że powód (sędzia Sądu Okręgowego w K.) tak sformułowane roszczenie skierował przeciwko jednostce organizacyjnej sądownictwa, w której 2 pełni swój urząd. W orzecznictwie za utrwalone należy zaś uznać stanowisko, zgodnie z którym pracodawcą sędziego jest właśnie sąd, w którym sędzia wykonuje swoje obowiązki służbowe, natomiast nigdy nie jest nim Skarb Państwa (por. pośród wielu uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 23 lipca 1993 r., I PZP 30/93, OSNC 1994 nr 6, poz. 123 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 września 1996 r., I PRN 101/95, OSNAPiUS 1997 nr 7, poz. 112). Wszystko to sprawia, że pozwany Sąd Okręgowy w K. nie występuje w sprawie jako statio fisci Skarbu Państwa, lecz jako pracodawca powoda, który zgodnie z art. 460 § 1 k.p.c. ma zdolność sądową w sprawach z zakresu prawa pracy. Nie ma więc tutaj zastosowania art. 67 § 2 k.p.c., zgodnie z którym w „zwykłym” postępowaniu procesowym stroną jest zawsze Skarb Państwa, a tylko personifikuje go jednostka organizacyjna, z której działalnością wiąże się dochodzone roszczenie (statio fisci). W konsekwencji tego w sprawie nie ma zastosowania również art. 442 k.p.c., co umknęło zapewne uwadze zarówno Sądu Rejonowego w K., jak i następnie Sądu Okręgowego w K.. W sprawie może mieć natomiast zastosowanie art. 441 k.p.c., zgodnie z którym Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego, a o przekazanie sprawy może wystąpić sąd właściwy. Z punktu widzenia tak rozumianego dobra wymiaru sprawiedliwości nie byłoby bowiem właściwe, aby spór, który wystąpił między sędzią a zatrudniającym go sądem był rozstrzygany przez sąd (Sąd Rejonowy w K.), dla którego pracodawca powoda jest sądem przełożonym. Gdyby więc Sąd, do którego wpłynął pozew, wystąpił do Sądu Najwyższego na podstawie art. 441 § 2 k.p.c. o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu z taką właśnie argumentacją, wniosek tego Sądu zostałby zapewne uwzględniony. Tak się jednak nie stało. Postanowienie Sądu Okręgowego w K., choć oczywiście błędne z przyczyn wcześniej przytoczonych, jest wszakże prawomocne i nie może być wzruszone w postępowaniu zainicjowanym w trybie art. 441 k.p.c. przez Sąd Najwyższy, który mógłby wprawdzie uwzględnić wniosek Sądu Rejonowego w K., ale tylko wówczas, gdyby okazało się, że za jego uwzględnieniem faktycznie przemawia dobro 3 wymiaru sprawiedliwości, ale takich argumentów rozpatrywany obecnie wniosek nie zawiera. Wniosek ten (trafnie) podkreśla bowiem jedynie pominięcie Sądu Najwyższego w procedurze wyznaczania sądu właściwego, natomiast nie wyjaśnia, dlaczego Sąd Rejonowy w K. mógłby być postrzegany jak ten, który z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego, nie powinien rozpoznawać sprawy, mimo że funkcjonuje przecież poza terytorialnym zakresem kognicji Sądu Okręgowego w K., a równocześnie jego siedziba nie jest zbyt odległa dla stron postępowania. Kierując się przedstawionymi motywami, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia.