I PZ 77/65

PostanowienieIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1966-03-08

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy roszczenie o zniszczenie poufnej opinii naruszającej dobra osobiste pracownika podlega rozpoznaniu w postępowaniu sądowym, czy też droga administracyjna jest jedyną właściwą ścieżką?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że roszczenie o zniszczenie poufnej opinii, która narusza dobra osobiste pracownika, ma swoje źródło w prawie cywilnym i jako takie podlega rozpoznaniu przed sądami powszechnymi. Odpowiedzialność służbowa za niewykonanie obowiązków związanych z opiniowaniem nie wyłącza możliwości dochodzenia roszczeń cywilnych przez pracownika.
Stan faktyczny
Powód Władysław Ł. wniósł pozew przeciwko Skarbowi Państwa o zniszczenie tajnej i fałszywej opinii dotyczącej jego osoby jako nauczyciela. Sąd Wojewódzki odrzucił pozew, uznając, że sprawa powinna być rozpatrywana w drodze administracyjnej. Powód złożył zażalenie na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Wojewódzkiego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, przyznając powodowi zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Tyszka. Sędziowie: K. Wieruszewski, M. Wilewski (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Władysława Ł. przeciwko Skarbowi Państwa-Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej, Wydział Oświaty w G. o unieważnienie treści opinii, na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 24 lipca 1965 r.,uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Gdańsku do merytorycznego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneZaskarżonym postanowieniem Sąd Wojewódzki odrzucił pozew Władysława Ł. skierowany przeciwko Kuratorium Okręgu Szkolnego w G. o zniszczenie oryginału tajnej i fałszywej opinii o nim jako nauczycielu. Sąd Wojewódzki przyjął, że sprawa o zniszczenie opinii nie może być rozpoznawana w postępowaniu sądowym, ponieważ powodowi przysługuje w tym celu droga administracyjna.Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie powoda na to postanowienie, uznał je za uzasadnione.Z mocy art. 11 p.o.p.c. (obecnie art. 23 i 24 k.c.) dobra osobiste człowieka pozostają pod ochroną prawa, a uprawnionemu przysługuje roszczenie o zaniechanie działań naruszających te dobra lub o dokonanie czynności (np. zniszczenia poufnej opinii) niezbędnych do usunięcia stanu naruszenia.Zgłoszone zatem przez powoda roszczenie ma swoje źródło ochrony w prawie cywilnym i jako takie jest ono sprawą cywilną w rozumieniu art. 2 § 1 k.p.c., podlega więc rozpoznaniu przed sądami powszechnymi. Wniosku tego nie może przekreślić, jak to przyjął Sąd Wojewódzki, okoliczność odpowiedzialności służbowej kierowników zakładów pracy za niewykonanie obowiązków zniszczenia poufnej opinii o pracowniku (zarządzenie nr 284 Prezesa Rady Ministrów z dnia 13.X.1956 r. w sprawie likwidacji praktyki poufnego opiniowania pracowników - Mon. Pol. Nr 86, poz. 998).Odpowiedzialność służbowa jest niezależna od omawianych wyżej praw podmiotowych przysługujących powodowi.Skoro więc Sąd Wojewódzki, odrzucając pozew, zasad tych nie miał na uwadze, to Sąd Najwyższy na mocy art. 394 § 1 i art. 397 § 2 w związku z art. 388 § 1 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi I instancji do merytorycznego rozpoznania oraz przyznał powodowi na mocy art. 98 § 2 i art. 109 k.p.c. zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 11art. 23art. 2 § 1 KPCart. 394 § 1art. 397 § 2art. 388 § 1 KPCart. 98 § 2art. 109 KPC§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026.