I PZ 77/65
PostanowienieIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1966-03-08
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy roszczenie o zniszczenie poufnej opinii naruszającej dobra osobiste pracownika podlega rozpoznaniu w postępowaniu sądowym, czy też droga administracyjna jest jedyną właściwą ścieżką?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że roszczenie o zniszczenie poufnej opinii, która narusza dobra osobiste pracownika, ma swoje źródło w prawie cywilnym i jako takie podlega rozpoznaniu przed sądami powszechnymi. Odpowiedzialność służbowa za niewykonanie obowiązków związanych z opiniowaniem nie wyłącza możliwości dochodzenia roszczeń cywilnych przez pracownika.Stan faktyczny
Powód Władysław Ł. wniósł pozew przeciwko Skarbowi Państwa o zniszczenie tajnej i fałszywej opinii dotyczącej jego osoby jako nauczyciela. Sąd Wojewódzki odrzucił pozew, uznając, że sprawa powinna być rozpatrywana w drodze administracyjnej. Powód złożył zażalenie na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Wojewódzkiego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, przyznając powodowi zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Tyszka. Sędziowie: K. Wieruszewski, M. Wilewski (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Władysława Ł. przeciwko Skarbowi Państwa-Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej, Wydział Oświaty w G. o unieważnienie treści opinii, na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 24 lipca 1965 r.,uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Gdańsku do merytorycznego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneZaskarżonym postanowieniem Sąd Wojewódzki odrzucił pozew Władysława Ł. skierowany przeciwko Kuratorium Okręgu Szkolnego w G. o zniszczenie oryginału tajnej i fałszywej opinii o nim jako nauczycielu. Sąd Wojewódzki przyjął, że sprawa o zniszczenie opinii nie może być rozpoznawana w postępowaniu sądowym, ponieważ powodowi przysługuje w tym celu droga administracyjna.Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie powoda na to postanowienie, uznał je za uzasadnione.Z mocy art. 11 p.o.p.c. (obecnie art. 23 i 24 k.c.) dobra osobiste człowieka pozostają pod ochroną prawa, a uprawnionemu przysługuje roszczenie o zaniechanie działań naruszających te dobra lub o dokonanie czynności (np. zniszczenia poufnej opinii) niezbędnych do usunięcia stanu naruszenia.Zgłoszone zatem przez powoda roszczenie ma swoje źródło ochrony w prawie cywilnym i jako takie jest ono sprawą cywilną w rozumieniu art. 2 § 1 k.p.c., podlega więc rozpoznaniu przed sądami powszechnymi. Wniosku tego nie może przekreślić, jak to przyjął Sąd Wojewódzki, okoliczność odpowiedzialności służbowej kierowników zakładów pracy za niewykonanie obowiązków zniszczenia poufnej opinii o pracowniku (zarządzenie nr 284 Prezesa Rady Ministrów z dnia 13.X.1956 r. w sprawie likwidacji praktyki poufnego opiniowania pracowników - Mon. Pol. Nr 86, poz. 998).Odpowiedzialność służbowa jest niezależna od omawianych wyżej praw podmiotowych przysługujących powodowi.Skoro więc Sąd Wojewódzki, odrzucając pozew, zasad tych nie miał na uwadze, to Sąd Najwyższy na mocy art. 394 § 1 i art. 397 § 2 w związku z art. 388 § 1 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi I instancji do merytorycznego rozpoznania oraz przyznał powodowi na mocy art. 98 § 2 i art. 109 k.p.c. zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.
Powiązane orzeczenia
- II CSKP 810/22 2023-02-24Czy naruszenie dóbr osobistych może nastąpić w wyniku sporządzenia opinii przez organ państwowy, nawet jeśli została ona sporządzona w ramach jego ustawowych kompetencji?
- I CSK 169/18 2019-04-12Czy naruszenie dóbr osobistych osoby prawnej może uzasadniać żądanie przeprosin skierowanych do pracowników tej osoby prawnej, a jeśli tak, to w jakim zakresie?
- II CSK 144/08 2008-09-30Czy działania pozwanej, polegające na składaniu skarg do rady nadzorczej i odwołań do sądu pracy, które powodowie uznali za naruszające ich dobra osobiste poprzez zniewagi i pomówienia, mogą być uznane za wykonywanie pra…
- II PR 363/73 1974-11-01Czy oświadczenie pracodawcy o nieprzydatności pracownika do pracy, sprzeczne z wcześniejszym prawomocnym orzeczeniem sądu ustalającym pozytywną opinię o tym pracowniku, stanowi naruszenie jego dóbr osobistych i uzasadnia…
- I PK 70/17 2018-06-27Czy wypowiedzi przełożonego, będące reakcją na krytyczne pisma pracownika, mogą stanowić naruszenie dóbr osobistych pracownika, jeśli nie są bezprawne?
Powołane przepisy
art. 11art. 23art. 2 § 1 KPCart. 394 § 1art. 397 § 2art. 388 § 1 KPCart. 98 § 2art. 109 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026.