I UK 161/14

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2014-10-28

Skład orzekający: Bogusław Cudowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odrębna ocena stanu zdrowia przez biegłych sądowych, każdy w zakresie swojej dziedziny wiedzy, spełnia warunki opinii biegłego w sytuacji, gdy ocena ta dotyczy zdolności do pracy, a skarżący podnosi, że brak jest całościowej oceny współistnienia i współoddziaływania schorzeń?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie została wykazana oczywista zasadność skargi. Ocena niezdolności do pracy, wymagająca wiadomości specjalnych, musi opierać się na opinii biegłych posiadających odpowiednią wiedzę medyczną adekwatną do rodzaju schorzeń. Brak jest podstaw do uznania, że opinie poszczególnych biegłych, nawet jeśli dotyczą odrębnych dziedzin medycyny, nie spełniają wymogów dowodu z opinii biegłego, zwłaszcza gdy sąd pierwszej instancji i sąd okręgowy uwzględniły te opinie w swoich rozstrzygnięciach.
Stan faktyczny
Ubezpieczony wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego ustalającego lekki stopień niepełnosprawności. Zarzucił, że opinie biegłych lekarzy specjalistów (kardiologa, neurologa, ortopedy) oceniały stan zdrowia odrębnie w zakresie swojej dziedziny, a brak jest całościowej oceny współistnienia i współoddziaływania schorzeń. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną, uznając, że nie zachodzą przesłanki do jej przyjęcia.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I UK 161/14 POSTANOWIENIE Dnia 28 października 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bogusław Cudowski w sprawie z odwołania L. K. przeciwko Wojewódzkiemu Zespołowi d/s Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie (…) o ustalenie stopnia niepełnosprawności, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 28 października 2014 r., skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia 20 grudnia 2013 r., sygn. akt V Ua (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Ubezpieczony wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w K. z 20 grudnia 2013 r. W ocenie skarżącego w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne „wyrażające się w odpowiedzi na pytanie, czy odrębna ocena stanu zdrowia przez lekarzy biegłych sądowych posiada walor dowodowy, o którym mowa w art. 278 kodeksu postępowania cywilnego, tj. spełnia warunki opinii biegłego w sytuacji, gdy opiniujący biegli lekarze specjaliści oceniają stan zdrowia w kontekście zdolności do pracy, odrębnie, wyłącznie w zakresie swojej dziedziny wiedzy”. W ocenie ubezpieczonego skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Okręgowy dokonując ustaleń faktycznych, co do stanu zdrowia skarżącego, 2 schorzeń, na które cierpi oraz ich wpływu na zdolność skarżącego do pracy, nie dokonał całościowej oceny współistnienia oraz współoddziaływania schorzeń kardiologicznych, neurologicznych oraz ortopedycznych. Poszczególni biegli lekarze sądowi wydając opinię, oceniali odrębnie schorzenia z danej dziedziny medycyny. Brak jest natomiast całościowej oceny stanu zdrowia skarżącego i łącznego oddziaływania współistniejących schorzeń na jego organizm i możliwości aktywności zawodowej. Okoliczność, iż każde ze schorzeń, na które cierpi L. K., nie powoduje niesprawności narządów ciała powodującej utratę zdolności do pracy w warunkach powszechnych nie oznacza automatycznie („sama przez się”), że skarżący faktycznie zachował w takim stopniu zdolność do pracy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Nie sposób uznać, że niniejsza skarga jest oczywiście uzasadniona. Wystarczy przypomnieć, że ocena niezdolności do pracy w zakresie wymagającym wiadomości specjalnych musi znaleźć oparcie w dowodzie z opinii biegłych posiadających odpowiednią wiedzę medyczną adekwatną do rodzaju schorzeń ubezpieczonego (wyrok SN z 12 stycznia 2010 r., I UK 204/09, LEX nr 577813). W przypadkach wymagających wiadomości specjalnych, których uzyskanie jest możliwe wyłącznie w drodze skorzystania z pomocy biegłego (art. 278 § 1 k.p.c.), dowód z opinii biegłego nie może być zastąpiony inną czynnością dowodową, np. przesłuchaniem świadka czy samej strony (wyrok SN z 5 listopada 2003 r., I PK 566/02, niepubl.). Z przepisu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wynika konieczność nie tylko powołania się na okoliczność, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, ale również wykazania, że przesłanka ta rzeczywiście zachodzi. Oznacza to, że skarżący musi wskazać, w czym - w jego ocenie - wyraża się "oczywistość" zasadności skargi oraz podać argumenty na poparcie tego twierdzenia. Skarżący winien w wywodzie prawnym wykazać kwalifikowaną postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego polegającą na jego oczywistości (postanowienie SN z 25 lutego 2008 r., I UK 336/07, LEX nr 846126). Pojęcie „oczywistości” mieści się w sferze obiektywnej i łączy się z powinnością wykazania, że podniesione zarzuty 3 naruszenia wskazanych przepisów są zasadne prima facie, bez dokonywania głębszej analizy tekstu tych przepisów i bez doszukiwania się ich znaczenia (niepublikowane postanowienia SN z 24 kwietnia 2007 r., I CSK 100/07 i z 2 sierpnia 2007 r., III UK 45/07 oraz z 25 lutego 2008 r., I UK 339/07, LEX nr 453109). W zaskarżonym wyroku czytamy, że „z przeprowadzonego przed Wojewódzkim Zespołem do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie (…) oraz przed Sądem I instancji postępowania, w którym uwzględniono wszystkie przesłanki, których spełnienie jest niezbędne dla orzeczenia stopnia niepełnosprawności wynika, iż L. K. spełnia warunki do orzeczenia lekkiego stopnia niepełnosprawności. W toku postępowania apelacyjnego ubezpieczony przedłożył opinię lekarską neurologa B. B. wskazującą na potrzebę wykonania badania tomografem komputerowym. Ponadto przedłożył zaświadczenie specjalisty neurologa B. B. z gabinetu neurologicznego z dnia 8 września 2013 r., zaświadczenie lekarskie wydane przez specjalistę neurologa K. S. z 16 października 2013 roku oraz wyniki badania rezonansem magnetycznym kręgosłupa szyjnego z dnia 7 października 2013 r. […] Mając na uwadze powyższą nową dokumentację medyczną przedłożoną już na etapie postępowania apelacyjnego, jednocześnie wskazującą na nowe okoliczności dotyczące stanu zdrowia ubezpieczonego, Sąd Okręgowy zwrócił się do biegłych opiniujących w postępowaniu pierwszoinstancyjnym celem ustosunkowania się poprzez wskazanie, czy powyższe wyniki badania mają wpływ na ustalony stopień niepełnosprawności. Biegły G. S. - specjalista chirurg - ortopeda po zapoznaniu się z zastrzeżeniami wnioskodawcy zawartymi w apelacji oraz dokumentacją medyczną przez niego przestawioną w kontekście badania klinicznego i oceny nowych badań dodatkowych nie znalazł on podstawy do zmiany wydanej opinii i wniosków w niej zawartych. Biegły stwierdził również, iż wnioskodawca nie utracił całkowicie zdolności pełnienia ról społecznych. Podobnie biegła sądowa H. P. P. - specjalista neurolog w całości podtrzymała dotychczasowe stanowisko. Wskazała, iż w badaniu obrazowym przepukliny krążków międzykręgowych niewielkie bez konfliktu korzeniowego. W kontekście stanu neurologicznego powoduje to istotne obniżenie zdolności do wykonywania pracy, w porównaniu do zdolności, jaką wykonuje osoba o podobnych kwalifikacjach zawodowych z pełną sprawnością psychiczną i fizyczną. 4 Nie narusza jednak sprawności organizmu w stopniu powodującym niezdolność do pracy lub w stopniu zachowanej zdolności jedynie w warunkach pracy chronionej. W ocenie biegłej ubezpieczony nie wymaga czasowej ani częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych”. W tym kontekście, nie sposób uznać skargi za oczywiście uzasadnioną. W zakresie zagadnienie prawnego wskazanego w skardze, wystarczy przypomnieć, że w wyroku z 12 stycznia 2010 r., I UK 204/09, LEX nr 577813, czytamy, iż w sprawie, której przedmiotem jest prawo do renty z ubezpieczenia społecznego, warunkująca powstanie tego prawa ocena niezdolności do pracy w zakresie wymagającym wiadomości specjalnych musi znaleźć oparcie w dowodzie z opinii biegłych posiadających odpowiednią wiedzę medyczną adekwatną do rodzaju schorzeń ubezpieczonego (zob. także wyroki SN z 12 kwietnia 2000 r., II UKN 498/99, OSNAP 2001 nr 19, poz. 597; 7 lipca 2005 r., II UK 277/04, OSNP 2006 nr 56, poz. 97). Nie ma również dyrektywy normatywnej w sprawach odwoławczych od decyzji organu rentowego, która każdorazowo nakazywałaby przeprowadzanie przez sąd z urzędu dowodu z opinii biegłego właściwego dla dolegliwości chorobowej wskazywanej przez zainteresowanego prawem do renty ubezpieczonego (wyrok SN z 12 stycznia 2011 r., II UK 200/10, LEX nr 785668). Nie można tym samym uznać, że zostały spełnione przesłanki przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 1-2 k.p.c. Wnoszący skargę nie wykazał bowiem, że dotychczasowe orzecznictwo i doktryna prawa nie dają wystarczającego rozwiązania podniesionych przez skarżącego zagadnień (postanowienia SN z 13 listopada 2008 r., II UK 228/08, LEX nr 564794, z 27 maja 2010 r., II PK 66/10, niepubl.). Potrzeba powołania innego (kolejnego) biegłego powinna bowiem wynikać z okoliczności sprawy, a nie z samego niezadowolenia strony z dotychczas złożonej opinii (przykładowo wyrok SA w Poznaniu z 9 grudnia 2010 r., I ACa 951/10, LEX nr 898669, wyroki SN z 14 stycznia 2011 r., II UK 160/10, LEX nr 786386, 4 listopada 2010 r., II UK 119/10, M.P.Pr. 2011, nr 4, s. 212-213, 16 września 2009 r., I UK 102/09, LEX nr 537027, 1 września 2009 r., I PK 83/09, LEX nr 550988). 5 Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 278art. 278 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 3989 § 2 KPC§ 1§ 1 pkt 4§ 1 pkt 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy