I USK 140/21

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2021-04-29

Skład orzekający: Halina Kiryło

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie o ekwiwalent pieniężny z tytułu prawa do bezpłatnego węgla jest dopuszczalna na gruncie art. 3982 § 2 pkt 2 k.p.c.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną, uznając ją za niedopuszczalną. Stwierdzono, że sprawy dotyczące ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do deputatu węglowego mieszczą się w kategorii spraw o deputaty lub ich ekwiwalent, o których mowa w art. 3982 § 2 pkt 2 k.p.c., co wyłącza dopuszczalność skargi kasacyjnej.
Stan faktyczny
Ubezpieczony dochodził prawa do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu deputatu węglowego oraz odsetek. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego, przyznając ubezpieczonemu prawo do ekwiwalentu. Organ rentowy wniósł skargę kasacyjną, kwestionując zastosowanie przepisów ustawy emerytalnej do wypłaty ekwiwalentu za deputat węglowy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną jako niedopuszczalną na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. w związku z art. 3982 § 1 i § 2 pkt 2 k.p.c.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I USK 140/21 POSTANOWIENIE Dnia 29 kwietnia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Halina Kiryło w sprawie z odwołania M. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w N. o ekwiwalent pieniężny z tytułu prawa do bezpłatnego węgla oraz odsetki, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 29 kwietnia 2021 r., skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 10 stycznia 2020 r., sygn. akt III AUa (…), odrzuca skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w (…), rozpoznając apelację ubezpieczonego M. S., wyrokiem z dnia 10 stycznia 2020 r. zmienił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w B. z dnia 24 października 2018 r. oraz poprzedzającą go decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w N. z dnia 20 czerwca 2018 r. i przyznał ubezpieczonemu prawo do deputatu węglowego w formie ekwiwalentu pieniężnego za okres od 1 lipca 2002 r. do 31 grudnia 2014 r. z ustawowymi odsetkami z tytułu opóźnienia w wypłacie naliczanymi od 2 września 2002 r. do 2 września 2014 r. oraz prawo do odsetek ustawowych z tytułu wypłaty ekwiwalentu za deputat węglowy przysługujący za okres od 1 stycznia 2015 r. do 31 marca 2018 r., płatnych od 2 marca 2015 r. do 2 marca 2018 r. Od powyższego wyroku organ rentowy wywiódł skargę kasacyjną. W podstawach skargi powołał się na zarzut naruszeniu przepisów prawa materialnego 2 tj. art. 133 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U z 2020 r., poz. 53 ze zm. zwana dalej ustawą emerytalną), przez przyjęcie, że nie ma on zastosowania do wypłaty ekwiwalentu za deputat węglowy, o którym stanowi art. 74 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje Państwowe” (jednolity tekst: Dz.U z 2020 r., poz. 292). Z powołaniem się na powyższy zarzut organ rentowy wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, przez oddalenie apelacji ubezpieczonego od wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 24 października 2018 r.; ewentualnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi drugiej instancji oraz zasądzenie od odwołującego się na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania organ rentowy powołał się na występuje w sprawie istotne zagadnienie prawne, które wymaga rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy, a mianowicie: „czy do wypłaty ekwiwalentu za deputat węglowy, o którym mowa w art. 74 ust. 1 ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje Państwowe”, mają zastosowanie przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w szczególności art. 133 ust. 1 pkt 2 ustawy emerytalnej ma zastosowanie do wypłaty ekwiwalentu za deputat węglowy, o którym mowa w art. 74 ust. 1 ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje Państwowe”. W przypadku stwierdzenia, że w niniejszej sprawie nie występuje zagadnienie prawne, skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej, gdyż w sprawie zachodzi konieczność dokonania wykładni przepisów prawnych wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, tj. art. 74 ust. 1 ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje Państwowe” i art. 133 ust. 1 pkt 2 ustawy emerytalnej, przez ustalenie: „czy do wypłaty ekwiwalentu za deputat węglowy ma zastosowanie przywołany powyżej przepis stwierdzający, że w przypadku ponownego ustalenia prawa do świadczenia, świadczenie wypłaca się 3 od miesiąca, w którym powstało świadczenie, jednak nie wcześniej niż za okres 3 lat poprzedzających bezpośrednio miesiąc, w którym zgłoszono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jeżeli odmowa przyznania świadczenia była następstwem błędu organu rentowego”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Zgodnie z art. 3982 § 2 pkt 2 k.p.c., skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach dotyczących kar porządkowych, świadectwa pracy i roszczeń z tym związanych oraz o deputaty lub ich ekwiwalent. Przedmiotem sporu (a następnie zaskarżenia) w niniejszej sprawie była zasadność roszczenia ubezpieczonego o wypłatę wyrównania deputatu węglowego za okres od 1 lipca 2002 r. do 31 grudnia 2014 r. oraz wypłatę odsetek od wypłaconego wyrównania deputatu kolejowego za okres 3 lat wstecz, na podstawie art. 74 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe". Tak też przedmiot sporu określiły Sądy obu instancji w komparycji swoich orzeczeń. Zdaniem Sądu Najwyższego, określony w takich sposób przedmiot sporu bez wątpienia mieści się w pojęciu „sprawy o deputaty lub ich ekwiwalent”, użytym w art. 3982 § 2 pkt 2 k.p.c., a określającym przedmiotowo rodzaje spraw, w których skarga kasacyjna jest niedopuszczalna bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 5 lutego 2007 r., I PK 280/06, Legalis nr 176558 oraz z dnia 6 lutego 2020 r., II UK 273/18, Legalis nr 2370767). Również w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 2020 r., II UK 273/18 (Legalis nr 2370767) wyrażono pogląd, że przedmiot sporu (a następnie zaskarżenia) w postaci zasadności roszczenia ubezpieczonego o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za przysługujący deputat węglowy, do którego prawo nabył na podstawie art. 74 ustawy z dnia 8 marca 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje Państwowe” bez wątpienia mieści się w pojęciu „sprawy o deputaty lub ich 4 ekwiwalent”, użytym w art. 3982 § 2 pkt 2 k.p.c., określającym przedmiotowo rodzaje spraw, w których skarga kasacyjna jest niedopuszczalna bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia. Z powyższych względów Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. w związku z art. 3982 § 1 i § 2 pkt 2 k.p.c., jako niedopuszczalną.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 133 ust. 1art. 74 ust. 1art. 3982 § 2 pkt 2 KPCart. 74art. 3986 § 3 KPCart. 3982 § 1§ 2 pkt 2§ 3§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy