I USK 184/24

I USK 184/24 POSTANOWIENIE Dnia 1 października 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski w sprawie z odwołania R. B. od decyzji Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawie o wysokość mundurowej emerytury i renty inwalidzkiej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 1 października 2024 r., wniosku odwołującego się o wyłączenie SSN Roberta Stefanickiego od rozpoznania sprawy I USK 184/24, oddala wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Roberta Stefanickiego od rozpoznania sprawy I USK 184/24. UZASADNIENIE Pełnomocnik skarżącego R. B. wnioskiem z 26 sierpnia 2024 r. wniósł o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Roberta Stefanickiego od orzekania w sprawie z powołaniem się na art. 48 k.p.c. i art. 49 § 1 k.p.c. w związku z art. 379 pkt 4 k.p.c., art. 45 ust. 1 i art. 175 ust. 1 Konstytucji RP, art. 19 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 14 ust. 1 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Publicznych. W uzasadnieniu zarzucono wadliwe powołanie sędziego na urząd sędziego Sądu Najwyższego na I USK 184/24 2 wniosek KRS ukształtowanej w składzie i trybie przewidzianym ustawą z 8 grudnia 2017 r. Wniosek nie jest zasadny, gdyż sędzia w sprawowaniu urzędu jest niezawisły i podlega tylko Konstytucji oraz ustawom (art. 178 ust. 1 ustawy zasadniczej). Oznacza to, że wniosek o wyłączenie sędziego nie może być dowolny. Uchwała Sądu Najwyższego nie ma rangi ustawy jako źródło prawa, dlatego nie zastępuje i nie uzupełnia przepisów procedury cywilnej dotyczących wyłączenia sędziego z art. 48 k.p.c. i art. 49 § 1 k.p.c. Uchwała Sądu Najwyższego nie może być sprzeczna z ustawą. Sama w sobie nie jest też źródłem prawa powszechnego i dlatego nie zastępuje ustawy (art. 87 ust. 1, art. 176 ust. 2 Konstytucji RP). Za właściwe należy przyjąć stanowisko, iż uchwała składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSAI-4110-1/20, nie wiąże formalnie sędziów Sądu Najwyższego, natomiast zawarte w niej myśli mogą być wykorzystywane w praktyce orzeczniczej w granicach normalnych sposobów wykładni prawa (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 listopada 2021 r., IV KO 86/21). Ustrój i właściwość sądów oraz postępowanie przed sądami określają ustawy (art. 176 ust. 1 Konstytucji). Uchwała Sądu Najwyższego nie mogła wyłączyć od orzekania określonej grupy sędziów, a tym bardziej indywidualnego sędziego. Przyczyny wyłączenia sędziego są zawsze indywidualne i konkretne, a nie generalne. Chodzi wszak o wyłączenie sędziego w danej sprawie. Podstawy wyłączenia sędziego od orzekania nie stanowią też art. 45 ust. 1 i art. 175 ust. 1 Konstytucji, a także powołane we wniosku przepisy prawa międzynarodowego. Kwestie sporne jakie wystąpiły w tym zakresie rozstrzygnęły orzeczenia polskiego Trybunału Konstytucyjnego, w tym wyroki: z dnia 20 kwietnia 2020 r., U 2/20, z dnia 2 czerwca 2020 r., P 13/19; z dnia 7 października 2021 r., K 3/21; z dnia 24 listopada 2021 r., K 6/21; z dnia 23 stycznia 2022 r., P 10/19; z dnia 10 marca 2022 r., K 7/21. I USK 184/24 3 Bezprzedmiotowy jest zatem zarzut nieważności postępowania z art. 379 pkt 4 k.p.c., gdyż nie spełnia się ustawowa przesłanka wyłączenia sędziego z mocy ustawy z art. 48 k.p.c. a także z art. 49 ust. 1 k.p.c. Nie jest nią powołanie sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa (zob. choćby wyroki Trybunału Konstytucyjnego: z 2 czerwca 2020 r., P 13/19, z 23 stycznia 2022 r., P 10/19). Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym wprost stanowi, iż niedopuszczalne jest ustalanie lub ocena przez Sąd Najwyższy lub inny organ władzy zgodności z prawem powołania sędziego lub wynikającego z tego powołania uprawnienia do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości (art. 29 § 3). Z tych względów wniosek nie został uwzględniony. [SOP] R.G.