II PSKP 24/23

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2024-08-14

Skład orzekający: Zbigniew Korzeniowski, Renaty Żywickiej, Leszka Bieleckiego, Jarosława Sobutki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, oparty na zarzutach dotyczących sposobu powołania sędziego na urząd, może być zasadny w świetle przepisów Kodeksu postępowania cywilnego i Konstytucji RP?
Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, oparty na zarzutach dotyczących nienależytego powołania sędziego na urząd w związku z trybem powołania przez Krajową Radę Sądownictwa, nie jest zasadny. Uchwała Sądu Najwyższego nie ma rangi ustawy i nie może zastępować ani uzupełniać przepisów procedury cywilnej dotyczących wyłączenia sędziego. Podstawy wyłączenia sędziego muszą być indywidualne i konkretne, a nie generalne, a zarzucane powołanie nie stanowi ustawowej podstawy wyłączenia.
Stan faktyczny
Pełnomocniczka powódki złożyła wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego od rozpoznania sprawy, powołując się na przepisy k.p.c., Konstytucji RP, Karty Praw Podstawowych UE oraz Konwencji o Ochronie Praw Człowieka. Uzasadnieniem wniosku były zarzuty dotyczące nienależytego powołania sędziów na urząd w związku z trybem określonym przepisami ustawy o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego od rozpoznania sprawy.

Pełny tekst orzeczenia

II PSKP 24/23 POSTANOWIENIE Dnia 14 sierpnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski w sprawie z powództwa E. F. przeciwko Ministerstwu Spraw Zagranicznych w Warszawie o odszkodowanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 14 sierpnia 2024 r., wniosku powódki o wyłączenie SSN Renaty Żywickiej, SSN Leszka Bieleckiego i SSN Jarosława Sobutki od rozpoznania sprawy, oddala wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego Renaty Żywickiej, Leszka Bieleckiego i Jarosława Sobutki od rozpoznania sprawy II PSKP 24/23. UZASADNIENIE Pełnomocniczka powódki wnioskiem z 13 maja 2024 r. wniosła o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego Renaty Żywickiej, Leszka Bieleckiego i Jarosława Sobutki od rozpoznania sprawy II PSKP 24/23 na podstawie art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c., art. 49 § 1 k.p.c., art. 50 § 1 k.p.c. w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w zw. z art. 13 EKPC. W uzasadnieniu wskazano na nienależyte powołania sędziów na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym II PSKP 24/23 2 przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3). Wniosek nie jest zasadny. Sędzia w sprawowaniu urzędu jest niezawisły i podlega tylko Konstytucji oraz ustawom (art. 178 ust. 1 ustawy zasadniczej). Oznacza to, że wniosek o wyłączenie sędziego nie może być dowolny. Uchwała Sądu Najwyższego nie ma rangi ustawy jako źródło prawa, dlatego nie zastępuje i nie uzupełnia przepisów procedury cywilnej dotyczących wyłączenia sędziego z art. 48 k.p.c. i art. 49 § 1 k.p.c. Takiej podstawy nie stanowi też art. 45 ust. 1 Konstytucji a także powołane we wniosku przepisy prawa międzynarodowego. Kwestie sporne jakie wystąpiły w tym zakresie rozstrzygnęły orzeczenia polskiego Trybunału Konstytucyjnego, w tym wyroki: z dnia 20 kwietnia 2020 r., U 2/20, z dnia 2 czerwca 2020 r., P 13/19; z dnia 7 października 2021 r., K 3/21; z dnia 24 listopada 2021 r., K 6/21; z dnia 23 stycznia 2022 r., P 10/19; z dnia 10 marca 2022 r., K 7/21. Ustrój i właściwość sądów oraz postępowanie przed sądami określają ustawy (art. 176 ust. 2 Konstytucji). Uchwała Sądu Najwyższego nie mogła wyłączyć od orzekania określonej grupy sędziów, a tym bardziej indywidualnego sędziego. Przyczyny wyłączenia sędziego są zawsze indywidualne i konkretne, a nie generalne. Chodzi wszak o wyłączenie sędziego w danej sprawie. W trybie regulacji z art. 49 § 1 k.p.c. nie jest możliwe wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy ze względu na jego powołanie na urząd przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (zob. choćby wyroki Trybunału Konstytucyjnego z 2 czerwca 2020 r., P 13/19, z 23 stycznia 2022 r., P 10/19). Zarzucane powołanie nie składa się również na ustawową podstawę wyłączenia z art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c., zwłaszcza, że ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym wprost stanowi, iż niedopuszczalne jest ustalanie lub ocena przez Sąd Najwyższy lub inny organ władzy zgodności z prawem powołania sędziego lub wynikającego z tego powołania uprawnienia do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości (art. 29 § 3). Z tych względów orzeczono jak w sentencji. II PSKP 24/23 3 [SOP] [ał]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 48 § 1 pkt 1 KPCart. 49 § 1 KPCart. 50 § 1 KPCart. 45 ust. 1art. 47art. 6art. 13art. 178 ust. 1art. 48 KPCart. 176 ust. 2art. 29 § 3§ 1 pkt 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy