I USK 224/21

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2021-10-06

Skład orzekający: Bohdan Bieniek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna dotycząca ustalenia, czy praca była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu w szczególnych warunkach, może być jednocześnie oparta na zarzucie oczywistej zasadności i potrzebie wykładni przepisów budzących wątpliwości?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdzając, że twierdzenie o potrzebie wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości jest sprzeczne z twierdzeniem o oczywistej zasadności skargi. Ponadto, skarga kasacyjna nie może być oparta na zarzutach dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów, a Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji.
Stan faktyczny
Ubezpieczony J.S. domagał się prawa do emerytury w obniżonym wieku, twierdząc, że pracował w szczególnych warunkach. Sądy obu instancji oddaliły jego odwołanie, uznając, że praca wykonywana przez niego nie spełniała wymogów pracy w szczególnych warunkach. Sąd Apelacyjny podzielił ustalenia Sądu Okręgowego, że praca wnioskodawcy na stanowisku operatora wózka widłowego i mechanika nie była pracą świadczoną stale i w pełnym wymiarze czasu w szczególnych warunkach.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Przyznał adwokatowi wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną w postępowaniu kasacyjnym.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I USK 224/21 POSTANOWIENIE Dnia 6 października 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bohdan Bieniek w sprawie z odwołania J.S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w T. o emeryturę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 6 października 2021 r., skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 7 sierpnia 2019 r., sygn. akt III AUa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. przyznaje od Skarbu Państwa (kasa Sądu Apelacyjnego w (…)) na rzecz adwokata L.S. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł, powiększoną o stawkę podatku od towarów i usług, tytułem pomocy prawnej udzielonej odwołującemu się w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w (…), wyrokiem z dnia 7 sierpnia 2019 r., oddalił apelację J.S. od wyroku Sądu Okręgowego w T. z dnia 26 stycznia 2018 r., mocą którego oddalono jego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w T. z dnia 7 sierpnia 2017 r., odmawiającej mu prawa do emerytury. Spór w sprawie ograniczał się do rozstrzygnięcia kwestii, czy wnioskodawca osiągnął wymagany rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych 2 warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8 poz. 43, ze zm., dalej jako rozporządzenie), staż pracy uprawniający do emerytury w obniżonym wieku w trybie art. 184 w związku z art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2021 r., poz. 291), a w szczególności, czy praca wykonywana przez wnioskodawcę w okresie od dnia 25 kwietnia 1977 r. do dnia 31 grudnia 1998 r. w S. S.A. w B., była pracą świadczoną stale i w pełnym wymiarze czasu w szczególnych warunkach w rozumieniu powołanego rozporządzenia. Sąd Apelacyjny w całości podzielił ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji, w wyniku których Sąd ten przyjął, że sporne zatrudnienie wnioskodawcy na stanowisku operatora wózka widłowego oraz dodatkowo mechanika nie było wykonywaniem pracy w szczególnych warunkach. W ocenie Sądu odwoławczego, wykaz A, dział XIV, poz. 16 (załącznik do rozporządzenia) wymienia prace wykonywane w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych lub szynowych. Tymczasem z relacji świadków i samego wnioskodawcy rysuje się obraz wykonywania pracy nie tylko w kanale remontowym i w ogóle w warsztacie, ale także poza nim (na przykład na placu). Zatem w odniesieniu do wnioskodawcy nie został spełniony wymóg wykonywania przedmiotowej pracy stale i w pełnym wymiarze czasu pracy warunkach szczególnych. Skargę kasacyjną wywiódł pełnomocnik wnioskodawcy, zaskarżając wyrok Sądu Apelacyjnego w części, w zakresie pkt 1. We wniosku o przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazał na potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów związane z następującą treścią przepisów prawa - jaką należy zastosować wykładnię do załącznika do rozporządzenia, w którym w wykazie A, w dziale VIII „w transporcie i łączności” wskazano, że uprawniającym do niższego wieku emerytalnego są: „ciężkie prace załadunkowe i wyładunkowe oraz przeładunek materiałów sypkich, pylistych, toksycznych, żrących lub parzących w transporcie”, uwzględniając fakt, iż aktualne orzecznictwo rozróżnia kilka sposobów wykładni powołanej treści załącznika do rozporządzenia. Ponadto skarga kasacyjna jest 3 oczywiście uzasadniona, ponieważ orzekające w sprawie sądy zupełnie pominęły okoliczność, że skarżący pracował w branży transportowej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na przyjęcie do merytorycznego rozpoznania. Przede wszystkim, jeżeli występuje istotne zagadnienie prawne albo poważny problem świadczący o potrzebie wykładni przepisu, to nie można jednocześnie twierdzić, że skarga jest oczywiście uzasadniona, jako że twierdzenie o oczywistej zasadności skargi pozostaje wówczas w kolizji z problemami prawnymi warunkującymi pierwszą i drugą podstawę przedsądu. Tak zaś uczynił skarżący. Zatem nie do pogodzenia z oczywistością skargi jest formułowanie w niej zagadnień prawnych, wymagających rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy ani wskazywanie na potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów. Taka konstrukcja wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania dyskwalifikuje jego zasadność już na samym wstępie. Po wtóre, zawarty w art. 3983 § 3 k.p.c. zakaz oparcia skargi kasacyjnej na zarzutach dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów oraz związanie Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia (art. 39813 § 2 k.p.c.) oznacza niedopuszczalność powoływania się przez skarżącego na wadliwość wyroku sądu drugiej instancji, polegającą na ustaleniu faktów lub niewłaściwie przeprowadzonej ocenie dowodów, również we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, należy podkreślić, że istotą sporu czy wnioskodawca J.S. osiągnął wymagany rozporządzeniem staż pracy uprawniający do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym, a w szczególności, czy praca wykonywana przez wnioskodawcę w okresie od dnia 25 kwietnia 1977 r. do dnia 31 grudnia 1998 r. w S. S.A. w B., była pracą świadczoną stale i w pełnym wymiarze czasu w szczególnych warunkach w rozumieniu powołanego rozporządzenia. W rozpoznawanej sprawie Sąd Apelacyjny doszedł do 4 wniosku, na podstawie dokonanych ustaleń faktycznych, że wnioskodawca, w żadnym okresie spornej pracy, nie wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, która mogłaby zostać zakwalifikowana jako praca w szczególnych warunkach. Tym samym uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zmierza jedynie do zakwestionowania dokonanej w sprawie oceny dowodów oraz poczynionych na tej podstawie ustaleń faktycznych. Innymi słowy, celem postępowania kasacyjnego nie jest uzupełnianie materiału dowodowego ani jego ponowna ocena (art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c.). Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej odwołującemu się w postępowaniu kasacyjnym, orzeczono w myśl art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r.- Prawo o adwokaturze (jednolity tekst: Dz.U. z 2020 r., poz. 1621) w związku z § 15 ust. 2 i § 16 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (jednolity tekst: Dz.U. z 2019 r., poz. 18) w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 kwietnia 2020 r. SK 66/19 (Dz.U. z 2020 r., poz. 769). as

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 184art. 32art. 3983 § 3 KPCart. 39813 § 2 KPCart. 3983 § 3art. 3989 § 2 KPCart. 29 ust. 2§ 3§ 2§ 15 ust. 2§ 16 ust. 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy