I USK 379/26

I USK 379/26 POSTANOWIENIE Dnia 23 kwietnia 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Leszek Bielecki w sprawie z odwołania K.F. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Tarnowie o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 23 kwietnia 2026 r., na skutek skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 14 listopada 2024 r., sygn. akt III AUa 925/24, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w Katowicach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z 14 listopada 2024 r., III AUa 925/24, oddalił apelację odwołującego się K.F. od wyroku Sądu Okręgowego w Rybniku z 6 lutego 2024 r., IV U 961/21, oddalającego jego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Tarnowie z 19 października 2021 r. odmawiającej prawa do dalszej renty z tytułu niezdolności do pracy z ogólnego stanu zdrowia. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł odwołujący się. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazał na jej oczywistą zasadność, którą w jego ocenie potwierdza waga naruszeń tak prawa materialnego jak i przepisów postępowania cywilnego. Zdaniem skarżącego celem prawidłowego ustalenia stanu zdrowia ubezpieczonego i jego zdolności do wykonywania pracy I USK 379/26 2 zarobkowej Sąd drugiej instancji powinien dopuścić dowód z opinii psychiatryczno – psychologicznej, czego zaniechał. To spowodowało niewyjaśnienie rozbieżności pomiędzy wydanymi w trakcie postępowania pierwszoinstancyjnego opiniami biegłych a złożoną przez ubezpieczonego dokumentacją lekarską, brak ustalenia wypływu schorzeń na możliwość wykonywania przez ubezpieczonego pracy zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami zawodowymi oraz brak ustalenia czy stan zdrowia ubezpieczonego uległ poprawie (zmianie) w stosunku do stanu od ustania prawa do ostatnio pobieranego świadczenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na przyjęcie do merytorycznego rozpoznania. Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4). Funkcje postępowania kasacyjnego powodują, że wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie powinny koncentrować się na wykazaniu, iż w konkretnej sprawie zachodzą istotne okoliczności przemawiające za interwencją Sądu Najwyższego. Skarżący powołał się na przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Jeżeli skarżący powołuje się na oczywistą zasadność skargi, to powinien zawrzeć w niej wywód prawny, z którego ta oczywista zasadność będzie wynikała. Ma to być przy tym zasadność łatwo dostrzegalna już nawet przy pobieżnej lekturze skargi (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 3 marca 2012 r., II PK 294/11, LEX nr 1214578). Ponadto z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wynika konieczność nie tylko powołania się na okoliczność, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, ale również wykazania, że przesłanka ta rzeczywiście zachodzi. Oznacza to, że skarżący musi wskazać, w czym - w jego ocenie - wyraża się „oczywistość” zasadności skargi oraz podać argumenty wykazujące, że rzeczywiście skarga jest I USK 379/26 3 oczywiście uzasadniona. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu nie prowadzi bowiem wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Skarżący powinien więc w wywodzie prawnym wykazać kwalifikowaną postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego polegającą na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006 nr 4, poz. 75; z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, LEX nr 198531; z 9 marca 2012 r., I UK 370/11, LEX nr 1215126; z 1 stycznia 2012 r., I PK 104/11, LEX nr 1215774). Ponadto przez oczywistą zasadność skargi kasacyjnej w ujęciu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. rozumie się sytuację, w której zaskarżone orzeczenie sądu drugiej instancji w sposób ewidentny narusza konkretne przepisy prawa. Oczywiste naruszenie prawa powinno być rozumiane jako widoczna natychmiast, bez potrzeby dokonywania pogłębionej analizy jurydycznej, sprzeczność wykładni lub stosowania prawa z brzmieniem przepisów albo powszechnie przyjętymi regułami interpretacji (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 26 lutego 2008 r., II UK 317/07, LEX nr 453107; z 25 lutego 2008 r., I UK 339/07, LEX nr 453109; z 26 lutego 2001 r., I PKN 15/01, OSNAPiUS 2002 nr 20, poz. 494; z 17 października 2001 r., I PKN 157/01, OSNP 2003 nr 18, poz. 437; z 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004 nr 6, poz. 100 oraz wyrok Sądu Najwyższego z 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07, LEX nr 375616). Oznacza to, że we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, jak i w jego uzasadnieniu, niezbędne jest powołanie konkretnych przepisów prawa, z którymi wyrok sądu drugiej instancji jest w oczywisty sposób sprzeczny (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 30 listopada 2012 r., I UK 414/12, LEX nr 1675171). Przyjmuje się, że nie spełnia tych wymagań odwołanie się do podstaw kasacyjnych i opatrzenie zawartego tam zarzutu dodatkowo określeniem „rażącego”, „ewidentnego”, „kwalifikowanego” lub „oczywistego”, jeżeli nie zostanie wykazane, w czym przejawia się oczywistość wydania wadliwego orzeczenia (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 5 lutego 2014 r., III PK 86/13, LEX nr 1644571; z 20 sierpnia 2014 r., II CSK 77/14, LEX nr 1511117; z 11 kwietnia 2018 r., III UK 98/17, LEX nr 2497587). Chodzi zatem o taką sytuację, gdy nie tylko zgłoszony zarzut naruszenia przepisu prawa jest I USK 379/26 4 słuszny, ale także stwierdzona nieprawidłowość jest tego rodzaju, że powoduje jaskrawą wadliwość zaskarżonego orzeczenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 13 kwietnia 2016 r., V CSK 622/15, LEX nr 2057365). W kontekście powyższego nie sposób uznać powołanej przez skarżącego przesłanki do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania za zasadną. Twierdzeniom skargi, jakoby w stanie zdrowia skarżącego nie nastąpiła poprawa, zaprzeczyły przeciwne opinie biegłych sądowych, którzy stwierdzili, że „brak jest przesłanek wskazujących na całkowitą niezdolność do pracy z przyczyn psychiatrycznych”. Z opinii biegłego z zakresu psychiatrii wynika, że „skarżący nie ujawnia objawów zaburzeń nastroju osiągających nasilenie, które nie pozwalałoby na podejmowanie i realizowanie typowych zadań związanych z codziennym funkcjonowaniem, nadto leczenie chirurgiczne zostało zakończone z zadawalającym rezultatem, więc nie może być ono przyczyną jego nadmiernej nerwowości, wybuchowości czy też labilności emocjonalnej”. Jak zaznaczono w opinii biegłego głównymi czynnikami sytuacyjnymi, które mogą wpływać na samopoczucie skarżącego jest ogólna sytuacja życiowa, brak źródła utrzymania, obciążenie finansowe, alimentacja na dzieci, jak i problemy w relacji z byłą żoną. Dokumentacja medyczna w żaden sposób nie potwierdziła, ażeby stan psychiczny skarżącego w istotny sposób zaburzał jego funkcjonowanie i uniemożliwiał wykonywanie pracy zarobkowej. W takim stanie sprawy skarżący nie może oczekiwać na dopuszczanie kolejnych dowodów z opinii innych biegłych, aż do potwierdzenia jego subiektywnych racji. Powyższe oznacza, że wcześniejszy, choćby długotrwały stan niezdolności do pracy nie wyklucza negatywnego zweryfikowania uprawnień rentowych i nie uzasadnia ustalenia dalszego prawa do renty, jeżeli skarżący nie spełnia ustawowych warunków przysługiwania uprawnień rentowych, o których mowa w art. 12 ust. 1 i 3 w związku z art. 13 ust. 1 ustawy emerytalnej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 2014 r., I UK 378/13, LEX nr 1477427). Z przytoczonych względów, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. [SOP] I USK 379/26 5