I USKP 22/21/1

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2022-06-29

Skład orzekający: Katarzyna Gonera, Józef Iwulski, Krzysztof Rączka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy śmierć strony postępowania w sprawie o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, która nastąpiła po wydaniu postanowienia o przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania, a przed wydaniem wyroku przez Sąd Najwyższy, skutkuje uchyleniem wyroku Sądu Najwyższego i zawieszeniem postępowania kasacyjnego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 174 § 2 zd. drugie k.p.c., uchylił z urzędu własny wyrok wydany po śmierci strony, ponieważ śmierć ta nastąpiła przed wydaniem orzeczenia. Jednocześnie, zgodnie z art. 174 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie kasacyjne z uwagi na śmierć ubezpieczonego, co ma skutek od daty jego zgonu.
Stan faktyczny
W sprawie o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, ubezpieczony A. N. zmarł 11 października 2020 r. Śmierć nastąpiła po tym, jak Sąd Najwyższy przyjął skargę kasacyjną do rozpoznania (30 września 2020 r.), ale przed wydaniem przez Sąd Najwyższy wyroku (13 kwietnia 2021 r.). Sąd Apelacyjny przekazał akta do Sądu Najwyższego w celu podjęcia czynności przez Sąd Najwyższy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił z urzędu swój wyrok z dnia 13 kwietnia 2021 r. i zawiesił postępowanie kasacyjne w związku ze śmiercią ubezpieczonego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I USKP 22/21 POSTANOWIENIE Dnia 29 czerwca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Katarzyna Gonera (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Józef Iwulski SSN Krzysztof Rączka w sprawie z odwołania A. N. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w C. o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 29 czerwca 2022 r., w związku ze skargą kasacyjną organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 18 stycznia 2019 r., sygn. akt III AUa (...), 1. na podstawie art. 174 § 2 zd. drugie k.p.c. uchyla z urzędu wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 2021 r., I USKP 22/21; 2. na podstawie art. 174 § 1 k.p.c. zawiesza postępowanie kasacyjne w związku ze śmiercią ubezpieczonego A. N. UZASADNIENIE Sąd Najwyższy wyrokiem z 13 kwietnia 2021 r., I USKP 22/21, uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego w (…) z 18 stycznia 2019 r., III AUa (…), w sprawie z odwołania ubezpieczonego A. N. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w C. o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. 2 Po zwrocie akt do Sądu Apelacyjnego w (…) okazało się, że ubezpieczony A. N. zmarł 11 października 2020 r., co zostało potwierdzone zaświadczeniem z systemu PESEL 2-SAD. Śmierć strony nastąpiła po wydaniu przez Sąd Najwyższy postanowienia o przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania (postanowieniem z 30 września 2020 r.) a przed wydaniem przez Sąd Najwyższy wyroku z 13 kwietnia 2021 r. W związku z tym, że ubezpieczony A. N. zmarł przed wydaniem wyroku przez Sąd Najwyższy, Sąd Apelacyjny w (…) przesłał akta sprawy do Sądu Najwyższego „z prośbą o rozważenie możliwości podjęcia ewentualnych czynności, do wydania których uprawniony pozostaje tylko Sąd Najwyższy”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Śmierć strony w toku postępowania stanowi przeszkodę do jego dalszego prowadzenia. Postępowanie sądowe toczące się z udziałem takiej strony powinno być albo zawieszone (art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c.) albo umorzone z powodu niedopuszczalności wydania wyroku (art. 355 k.p.c.). W rozpoznawanej sprawie (dotyczącej praw majątkowych, które z różnych przyczyn mogą wpływać na sytuację prawną innych osób – następców prawnych zmarłego) istniały podstawy do zawieszenia postępowania. Zgodnie bowiem z art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony. Zgodnie z art. 174 § 2 zdanie pierwsze k.p.c. w przypadkach wymienionych w § 1 pkt 1 zawieszenie postępowania ma skutek od chwili zdarzeń, które je spowodowały. W obecnej sprawie zawieszenie postępowania ma skutek od chwili śmierci ubezpieczonego A. N., czyli od 11 października 2020 r. Oznacza to zawieszenie postępowania kasacyjnego na etapie po przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania a przed wydaniem wyroku rozpoznającego merytorycznie skargę. Jednocześnie – według art. 174 § 2 zdanie drugie k.p.c. – zawieszając postępowanie, sąd z urzędu uchyla orzeczenia wydane po nastąpieniu tych zdarzeń, chyba że nastąpiły one po zamknięciu rozprawy. 3 Na tej podstawie prawnej wyrok Sądu Najwyższego z 13 kwietnia 2021 r., I USKP 22/21, podlegał z urzędu uchyleniu, a postępowanie kasacyjne zawieszeniu do czasu zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego A. N. (art. 180 § 1 pkt 1 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 174 § 2art. 174 § 1 KPCart. 174 § 1 pkt 1 KPCart. 355 KPCart. 180 § 1 pkt 1 KPC§ 2§ 1§ 1 pkt 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy