II UK 345/18
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2019-01-24
Skład orzekający: Jerzy Kuźniar
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku śmierci strony postępowania o rentę z tytułu niezdolności do pracy, postępowanie kasacyjne powinno zostać umorzone, jeśli niezrealizowane świadczenia zostały wypłacone małżonkowi zmarłego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy umorzył postępowanie kasacyjne, ponieważ śmierć strony w sprawie o rentę z tytułu niezdolności do pracy powoduje niedopuszczalność wydania wyroku. Prawo do świadczeń z ubezpieczenia społecznego jest ściśle związane z osobą zmarłego i nie podlega dziedziczeniu, z wyjątkiem sytuacji uregulowanych w ustawie, takich jak wypłata należnych do dnia śmierci świadczeń małżonkowi.Stan faktyczny
Wnioskodawca L. S. domagał się przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego, przyznając wnioskodawcy prawo do renty. Organ rentowy zaskarżył ten wyrok skargą kasacyjną. W trakcie postępowania kasacyjnego wnioskodawca zmarł. Po jego śmierci organ rentowy wypłacił małżonce zmarłego niezrealizowane świadczenia rentowe.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy umorzył postępowanie kasacyjne na podstawie art. 355 § 1 k.p.c. w związku z art. 398^21 i art. 391 § 1 k.p.c.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II UK 345/18 POSTANOWIENIE Dnia 24 stycznia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Kuźniar w sprawie z wniosku L. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych […] Oddział w W. o rentę z tytułu niezdolności do pracy, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 24 stycznia 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 14 listopada 2018 r., sygn. akt III AUa […], umarza postępowanie kasacyjne. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 8 czerwca 2018 r., III AUa […], Sąd Apelacyjny w […], uwzględniając częściowo apelację organu rentowego – Zakładu Ubezpieczeń Społecznych […] Oddziału w W., zmienił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w W., przyznając wnioskodawcy L. S. prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy począwszy od dnia 1 stycznia 2015 r. i oddalając apelację organu rentowego w pozostałej części. Wyrok ten zaskarżył skargą kasacyjną pełnomocnik pozwanego organu rentowego, opierając ja na podstawie zawartej w art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c., wnosząc o uchylenia zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i orzeczenie co do istoty sprawy z zasądzeniem kosztów postepowania. Jako podstawę przesądu wskazał oczywistą zasadność skargi.
2 W odpowiedzi na skargę pełnomocnik wnioskodawcy wniósł o odmowe przyjęcia jej do rozpoznania, ewentualnie o jej oddalenie w przypadku przyjęcia do rozpoznania za zwrotem kosztów postępowania kasacyjnego. W dniu 20 listopada 2018 r. wnioskodawca zmarł, zaś pozwany organ rentowy – wykonując prawomocny wyrok Sądu Apelacyjnego w […], „wydał decyzję przyznającą rentę z tytułu niezdolności do pracy od 01.01.2015 do 29.02.2016 r. (…)”. W dniu 27 listopada H. S. – małżonka zmarłego wnioskodawcy wystąpiła z wnioskiem o wypłatę niezrealizowanego świadczenia po zmarłym, zaś organ rentowy – decyzją z dnia 19 grudnia 2018 r. - przyznał niezrealizowane świadczenie, przekazując je na rachunek bankowy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W utrwalonym orzecznictwie - odnośnie do prawa do emerytury (świadczenia z ubezpieczenia społecznego) - nie jest kwestionowane, że jest ono ściśle związane z osobą zmarłego i jako takie nie podlega dziedziczeniu (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 listopada 2001 r., P 2/01, OTK 2001 nr 8, poz. 249 oraz uchwałę składu powiększonego Sądu Najwyższego z 26 lutego 1965 r., III PO 22/64, OSNC 1965 nr 7-8, poz. 107), z zastrzeżeniem wynikającym z art. 136 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2018 r., poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z art. 136 ust. 1 tej ustawy, w razie śmierci osoby, która zgłosi wniosek o świadczenia określone ustawą, świadczenia należne jej do dnia śmierci wypłaca się m.in. małżonkowi zmarłego. W tym stanie rzeczy wydanie wyroku w niniejszej sprawie stało się niedopuszczalne (art. 355 § 1 k.p.c.), co mając na względzie, na mocy powyższego przepisu w związku z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c. orzeczono jak w postanowieniu.
Powiązane orzeczenia
- II USK 482/21 2021-12-02Czy śmierć ubezpieczonego w toku postępowania kasacyjnego o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, które dotyczy praw osobistych nieprzechodzących na spadkobierców, skutkuje umorzeniem postępowania?
- III USK 472/21 2022-03-09Czy należy zawiesić postępowanie kasacyjne w sprawie o rentę z tytułu niezdolności do pracy w związku ze śmiercią odwołującego się?
- I USKP 22/21/1 2022-06-29Czy śmierć strony postępowania w sprawie o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, która nastąpiła po wydaniu postanowienia o przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania, a przed wydaniem wyroku przez Sąd Najwyższy…
- III UK 15/15 2015-05-28Czy skarga kasacyjna dotycząca prawa do renty rodzinnej po zmarłym, który w chwili śmierci nie miał ustalonego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, powinna zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, gd…
- II USK 272/21 2025-07-24Czy w przypadku śmierci strony w postępowaniu kasacyjnym, gdy nie zgłosili się następcy prawni, a minęło ponad pięć lat od zawieszenia postępowania, sąd powinien umorzyć postępowanie kasacyjne?
Powołane przepisy
art. 3983 § 1 pkt 1 KPCart. 136 ust. 1art. 355 § 1 KPCart. 39821art. 391 § 1 KPC§ 1 pkt 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy