I UZ 17/14
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2014-10-15
Skład orzekający: Zbigniew Hajn, Bogusław Cudowski, Zbigniew Korzeniowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprawa dotycząca ustalenia podstawy wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne i zdrowotne jest sprawą o charakterze majątkowym, od której dopuszczalność skargi kasacyjnej zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że odwołanie od decyzji organu ubezpieczeń społecznych dotyczącej podstawy wymiaru i poboru składek z tytułu podlegania obowiązkowi ubezpieczenia społecznego kwalifikuje się jako sprawa o prawa majątkowe. W konsekwencji, dopuszczalność skargi kasacyjnej w takiej sprawie zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia, która jest równa różnicy między wysokością składki wskazywaną (zapłaconą) przez odwołującego się a składką należną. Spór o podstawę wymiaru składek, przy niespornym tytule ubezpieczenia, nie jest sprawą o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego.Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną od wyroku oddalającego apelację P. B. w sprawie o ustalenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Skarga została uznana za niedopuszczalną ze względu na niską wartość przedmiotu zaskarżenia, która nie przekraczała dziesięciu tysięcy złotych. P. B. złożył zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów k.p.c. poprzez błędne uznanie, że skarga kasacyjna nie przysługuje ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia, podczas gdy podstawą do jej wniesienia jest kwestia objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, uznając postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej za prawidłowe.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I UZ 17/14 POSTANOWIENIE Dnia 15 października 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Hajn (przewodniczący) SSN Bogusław Cudowski (sprawozdawca) SSN Zbigniew Korzeniowski w sprawie z odwołania P. B. właściciela Piekarni w D. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych z udziałem zainteresowanych: […] o ustalenie podstawy wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenia zdrowotne, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 15 października 2014 r., zażalenia P. B. właściciela Piekarni w D. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 29 kwietnia 2014 r., oddala zażalenie. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny postanowieniem z 29 kwietnia 2014 r. odrzucił skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego z 16 stycznia 2014 r. W uzasadnieniu podano, że wyrokiem z 16 stycznia 2014 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelację P. B. Dnia 10 kwietnia 2014 r. pełnomocnik odwołującego wniósł skargę kasacyjną od tego wyroku. Skargę uznano za niedopuszczalną ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia. Przedmiot rozpoznania w niniejszej sprawie, jak i zaskarżenia kasacyjnego dotyczy podstawy wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenie
2 społeczne i zdrowotne […] z tytułu ich zatrudnienia na podstawie umowy o pracę u P. B. właściciela Piekarni. Sprawa ma zatem charakter majątkowy, w której o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia, która traktowana nawet łącznie wobec wymienionych pracowników skarżącego nie przekracza kwoty dziesięciu tysięcy złotych. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej przedmiotem sporu i zaskarżenia nie jest podleganie ubezpieczeniom społecznym, co czyniłoby skargę dopuszczalną bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia. Spór w sprawie dotyczy podstawy wymiaru składek wynikających z niespornego tytułu ubezpieczenia. Zażalenie na niniejsze postanowienie złożył płatnik, skarżąc je w całości. Zarzucono naruszenie art. 3982 § 1 k.p.c. przez przyjęcie, że „skarga kasacyjna nie przysługuje ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia, podczas gdy podstawą do przysługiwania prawa do wniesienia skargi kasacyjnej jest kwestia objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, co oznacza możliwość złożenia skargi kasacyjnej bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Na wstępie należy wyraźnie zaznaczyć oczywisty fakt, że odwołanie od decyzji organu ubezpieczeń społecznych dotyczącej podstawy wymiaru i poboru składek z tytułu podlegania obowiązkowi ubezpieczenia społecznego kwalifikuje się jako sprawa o prawa majątkowe, a nie jako sprawa o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. Pogląd ten jest utrwalony w orzecznictwie Sądu Najwyższego, w którym przyjmuje się, że wartością przedmiotu zaskarżenia w sprawie o wysokość podstawy wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne równa jest różnicy pomiędzy wysokością składki wskazywaną (zapłaconą) przez odwołującego się i składką należną (por. postanowienia SN z 17 kwietnia 2009 r., II UZ 12/09, OSNP 2010 nr 23-24, poz. 301; 26 stycznia 2011 r., II UK 190/10, LEX nr 786391; 7 kwietnia 2010 r., I UZ 8/10, niepublikowane; 24 maja 2012 r., II UZ 16/12, LEX nr 1222163; 7 listopada 2013 r., II UZ 59/13, LEX nr 1391553).
3 Nic innego nie wynika z rozpoznania przez Sąd Najwyższy - na co wskazuje skarżący - skargi kasacyjnej w sprawie I UK 140/12, której przedmiot stanowiła wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne ustalona w indywidualnych decyzjach organu rentowego w odniesieniu do dwudziestu pracowników płatnika składek. Powołany wyrok zapadł przed podjęciem przez skład siedmiu sędziów Sądu Najwyższego uchwały z 12 czerwca 2014 r., III UZP 1/14, w której przesądzono, że w razie objęcia jednym wyrokiem wielu decyzji ustalających płatnikowi składek (pracodawcy) i wskazanym w tych decyzjach pracownikom podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną oznacza się odrębnie względem każdego ubezpieczonego pracownika. Oznacza to, że o dopuszczalności skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia. Niniejsza sprawa nie może być zatem zaliczona do kategorii spraw „o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego”, w których wartość przedmiotu zaskarżenia dla potrzeb przedsądu nie ma znaczenia. Z tego względu postanowienie Sądu odrzucające skargę kasacyjną jest prawidłowe, a zażalenie na to postanowienie, jako bezpodstawne, należało oddalić.
Powiązane orzeczenia
- I UZ 10/21 2021-09-30Czy sprawa dotycząca ustalenia podmiotu zobowiązanego do zapłaty składek na ubezpieczenia społeczne, a nie istnienia obowiązku podlegania tym ubezpieczeniom, jest sprawą o prawa majątkowe, w której dopuszczalność skargi…
- II UZ 98/17 2017-12-12Czy sprawa o ustalenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, w której wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10 000 zł, podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy w drodze skargi kasacyjnej?
- I UZ 40/21 2022-01-26Czy sprawa dotycząca ustalenia podmiotu zobowiązanego do odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne, w której odwołujący się zaprzecza, że jest płatnikiem składek, jest sprawą o prawa majątkowe, w której dopuszczal…
- III UZ 19/19 2019-08-21Czy w sprawie o ustalenie wysokości podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi różnicę między zadeklarowaną przez płatnika składek podstawą wymiaru składek a podstawą wymi…
- II UZ 76/16 2017-02-16Czy sprawa dotycząca wymiaru i poboru składek na ubezpieczenie zdrowotne, w której organ rentowy ustalił zerową podstawę wymiaru składek z uwagi na niepodleganie danej osoby ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu umów cywiln…
Powołane przepisy
art. 3982 § 1 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026. · PDF źródłowy