II UZ 16/12
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2012-05-24
Skład orzekający: Romualda Spyt, Beata Gudowska, Zbigniew Hajn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spór dotyczący wysokości podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, gdzie wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10.000 zł, stanowi sprawę o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, co uzasadniałoby dopuszczalność skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że spór dotyczący wyłącznie wysokości podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne nie jest sprawą o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. Skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych, chyba że przedmiotem sprawy jest objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, przyznanie lub wstrzymanie emerytury lub renty. Spór o wysokość składki nie mieści się w tym wyjątku.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni R. K. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego dotyczącego ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne za okres trzech miesięcy. Wartość przedmiotu sporu wynosiła 3.680,35 zł. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną, uznając, że sprawa nie spełnia kryteriów dopuszczalności skargi kasacyjnej ze względu na niską wartość przedmiotu zaskarżenia i brak charakteru sprawy o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako bezzasadne.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II UZ 16/12 POSTANOWIENIE Dnia 24 maja 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Romualda Spyt (przewodniczący) SSN Beata Gudowska (sprawozdawca) SSN Zbigniew Hajn w sprawie z wniosku E. K. i R. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o podstawę wymiaru składek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 24 maja 2012 r., zażalenia wnioskodawczyni R. K. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 20 stycznia 2012 r., oddala zażalenie. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny, Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia 20 stycznia 2012 r. odrzucił skargę kasacyjną R. K. od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 24 marca 2011 r. Uznał za chybione powoływanie się przez wnoszącą skargę na art. 3982 § 1 in fine k.p.c., gdyż spór dotyczył prawa majątkowego o wartości niższej od 10.000 zł, a sprawa, której przedmiot zakreślała zaskarżona decyzja organu rentowego, nie była sprawą o objęcie ubezpieczeniem społecznym; tytuł podlegania ubezpieczeniu społecznemu (umowa o pracę) nie był kwestionowany. Stwierdził, że przedmiotem sporu było ustalenie wysokości podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne oraz fundusz pracy i
2 fundusz gwarantowanych świadczeń pracowniczych za okres trzech miesięcy (listopad, grudzień 2010 r. oraz styczeń 2011 r.) o wartości 3.680,35 zł, a nie wskazana przez stronę suma wynagrodzeń za 3 miesiące w kwocie 12.900 zł. W zażaleniu R. K. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, podnosząc, że bez wątpienia jej sprawa nie ma charakteru sprawy o świadczenie (jego wysokość), gdyż pojęcia „objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego" nie można sprowadzać tylko do spraw o podleganie bądź niepodleganie obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. Jej zdaniem to, że spór dotyczy podstawy wymiaru składki jako jednego z elementów objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, nie odbiera sprawie charakteru sprawy o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, w których skarga kasacyjna jest dopuszczalna niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. W ocenie skarżącej w zakres tych spraw wchodzą zarówno sprawy, w których kwestionowany jest tytuł do objęcia ubezpieczeniem społecznym w ogóle, a także sprawy, w których spór dotyczy wysokości składki, gdyż w takich sprawach organ rentowy kwestionuje treść tytułu podlegania ubezpieczeniom społecznym. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Sprawa, w której wniesiono skargę kasacyjną, jest sprawą o prawa majątkowe, niezależnie od tego, czy dotyczy ustalenia podleganiu ubezpieczeniom społecznym, czy określenia wysokości świadczeń z tego ubezpieczenia. W takich sprawach w skardze kasacyjnej oznacza się wartość przedmiotu zaskarżenia (art. 3984 § 2 k.p.c.) m.in. w celu sprawdzenia jej dopuszczalności, stosownie do art. 3982 § 1 k.p.c., przewidującego, że skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych, chyba że przedmiotem sprawy jest objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, przyznanie lub wstrzymanie emerytury lub renty. Treść art. 3982 § 1 k.p.c. nie upoważnia do zaaprobowania zaprezentowanego w zażaleniu wniosku, że sprawa wszczęta odwołaniem, w którym kwestionowana jest wyłącznie wysokość świadczenia, uzależniona od
3 przyjętej podstawy wyliczenia (wynagrodzenia), dotyczy „objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego”. Pojęcia te nie pokrywają się w żadnym zakresie, a Sąd Najwyższy przyjmuje, że spór o włączenie określonych świadczeń do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne nie jest sporem o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 17 lipca 2009 r., I UZ 22/09, OSNP 2011 Nr 5-6, poz. 88, z dnia 8 lutego 2002 r., II UKN 45/01, OSNP 2003 Nr 22, poz. 553, z dnia 9 października 2002 r., II UZ 94/02, OSNP 2004 Nr 6, poz. 107, z dnia 17 września 2008 I UZ 14/08 OSNP 2010 Nr 3-4, poz. 54 oraz z dnia 8 września 2009 r., I UZ 61/09, z dnia 1 września 2009 r., I UZ 72/09 i z dnia 16 czerwca 2009 r., I UZ 16/09 - niepublikowane). Wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie o wysokość podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne równa jest różnicy między wysokością składki wskazywaną przez ubezpieczonego i należną, ustaloną w zaskarżonej decyzji za okres sporny, jeżeli jest krótszy niż 12 miesięcy (art. 22 w związku z z art. 3982 § 1 k.p.c.). Wskazanie więc przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia jako trzykrotnego wynagrodzenia miesięcznego, było nieprawidłowe. Wysokość wynagrodzenia – podstawy, od której wylicza się należne składki – nie stanowiła przedmiotu sporu. Mając to na względzie, Sąd Najwyższy zażalenie oddalił jako bezzasadne (art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- I UZ 8/14 2014-08-20Czy spór o wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne, w którym wartość przedmiotu zaskarżenia nie przekracza 10.000 zł, jest sprawą, w której skarga kasacyjna jest dopuszczaln…
- II UZ 61/13 2013-11-08Czy skarga kasacyjna w sprawie o wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10.000 zł, a sposób jej określenia przez str…
- I UZ 7/14 2014-08-12Czy skarga kasacyjna w sprawie dotyczącej ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, gdzie wartość przedmiotu zaskarżenia nie przekracza 10.000 zł, jest dopuszczalna, jeśli przedmiotem spo…
- II UZ 4/22 2022-10-04Czy skarga kasacyjna w sprawie o ustalenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10.000 zł?
- I UZ 16/17 2017-06-13Czy skarga kasacyjna w sprawie o ustalenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, gdzie wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10 000 zł, jest dopuszczalna, jeśli strona skarżąca twierdz…
Powołane przepisy
art. 3982 § 1art. 3984 § 2 KPCart. 3982 § 1 KPCart. 22art. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy