I UZ 28/21

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2022-02-08

Skład orzekający: Katarzyna Gonera, Bohdan Bieniek, Halina Kiryło

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zmiana pełnomocnika procesowego po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej otwiera nowy, dwumiesięczny termin do jej złożenia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zmiana pełnomocnika procesowego po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie otwiera nowego, dwumiesięcznego terminu do jej złożenia. Utrwalona linia orzecznicza Sądu Najwyższego, do której odwołał się Sąd Apelacyjny, nie podlega korekcie w oparciu o polemikę strony. Argument o naruszeniu prawa do sądu jest chybiony, ponieważ prawo procesowe przewiduje możliwość sanacji uchybienia terminu, a zaniechanie skorzystania z tej możliwości wyklucza naruszenie norm konstytucyjnych.
Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną D. T. od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 29 marca 2021 r., ponieważ została złożona po upływie ustawowego terminu. Termin ten rozpoczął bieg w momencie doręczenia wyroku z uzasadnieniem pierwotnemu pełnomocnikowi. Pełnomocnik odwołującej się zaskarżyła postanowienie Sądu Apelacyjnego zażaleniem, podnosząc naruszenie przepisów dotyczących terminu do wniesienia skargi kasacyjnej oraz prawa do sądu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie ubezpieczonej na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I UZ 28/21 POSTANOWIENIE Dnia 8 lutego 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Katarzyna Gonera (przewodniczący) SSN Bohdan Bieniek (sprawozdawca) SSN Halina Kiryło w sprawie z odwołania D. T. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w T. o rentę z tytułu niezdolności do pracy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 8 lutego 2022 r., zażalenia ubezpieczonej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 6 sierpnia 2021 r., sygn. akt III AUa […], 1. oddala zażalenie, 2. przyznaje od Skarbu Państwa (kasa Sądu Apelacyjnego w […]) na rzecz adwokat E. B. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł, powiększoną o stawkę podatku od towarów i usług , tytułem pomocy prawnej udzielonej odwołującej się w postępowaniu zażaleniowym. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w (…), postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2021 r., odrzucił skargę kasacyjną D. T. od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 29 marca 2021 r., III AUa (…), bowiem została złożona po upływie ustawowego terminu. Sąd drugiej instancji wyjaśnił, że skargę kasacyjną wnosi się w terminie dwumiesięcznym od dnia doręczenia skarżącej odpisu wyroku z uzasadnieniem 2 (art. 3985 § 1 k.p.c.). Ów termin rozpoczął bieg 12 maja 2021 r., to jest w momencie doręczenia wyroku z uzasadnieniem adwokat A. W., pełnomocnikowi ustanowionemu do wniesienia skargi kasacyjnej. Stąd następcza zmiana pełnomocnika i wyznaczenie E. B. było prawnie relewantne z perspektywy oceny terminu do jej wniesienia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2019 r., III CZ 43/19). Z tych przyczyn Sąd Apelacyjny orzekł z mocy 3986 § 2 w związku z art. 3985 k.p.c. Postanowienie Sądu Apelacyjnego zaskarżyła zażaleniem pełnomocnik odwołującej się, podnosząc naruszenie art. 3985 § 1 k.p.c. w związku z art. 124 § 3 k.p.c. i art. 45 Konstytucji, przez zastosowanie niekorzystnej wykładni przepisów, ograniczając zarówno prawo strony do sądu, jak i prawo do tego, aby jej pełnomocnik w każdym wypadku dysponował pełnym terminem do sporządzenia skargi kasacyjnej. Mając na uwadze powyższe, pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Ma rację skarżąca, że zmiana pełnomocnika może nastąpić z różnych przyczyn, co jednak w żaden sposób nie usprawiedliwia dalszego stanowiska, że w takim przypadku kolejny pełnomocnik powtórnie dysponuje dwumiesięcznym terminem do złożenia skargi kasacyjnej. Problem ten jest rozstrzygnięty w judykaturze Sądu Najwyższego, co też trafnie wyjaśnił Sąd Apelacyjny, odwołując się do spraw: III CZ 43/19 i II UZ 14/16. Polemika skarżącej z tym stanowiskiem nie stanowi sama w sobie impulsu do korekty utrwalonej linii orzeczniczej (zob. także postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 14 października 2011 r., III CZ 45/11, LEX nr 1224684; z dnia 14 stycznia 2015 r., I CZ 98/14, LEX nr 1640237). Argument o naruszeniu prawa do sądu (art. 45 Konstytucji) jest chybiony, skoro skarżąca odwołuje się do uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 2009 r., III CZP 117/08 (OSNC 2009 nr 7, poz. 91), zgodnie z którą prawo procesowe przewiduje możliwość sanacji uchybienia terminowi. Uchwała nie jest nowa i powinna być znana profesjonaliście, który miał tym samym możliwość – 3 w razie istnienia obiektywnych przeszkód do złożenia skargi kasacyjnej – uniknięcia ujemnych skutków procesowych. Zaniechanie skorzystania z tej formuły wyklucza naruszenie norm konstytucyjnych. Z tych przyczyn zażalenie podlega oddaleniu (art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.). O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej odwołującej się w postępowaniu zażaleniowym, orzeczono w myśl art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r.- Prawo o adwokaturze (jednolity tekst: Dz.U. z 2020 r., poz. 1621) w związku § 16 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (jednolity tekst: Dz.U. z 2019 r., poz. 18) w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 kwietnia 2020 r., SK 66/19 (Dz.U. z 2020 r., poz. 769).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3985 § 1 KPCart. 3985 KPCart. 124 § 3 KPCart. 45art. 39814art. 3941 § 3 KPCart. 29 ust. 2§ 1§ 2§ 3§ 16 ust. 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy