I UZ 34/21
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2022-02-02
Skład orzekający: Krzysztof Rączka, Romualda Spyt, Krzysztof Staryk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprawa dotycząca ustalenia podmiotu zobowiązanego do odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne, a nie samego faktu podlegania ubezpieczeniom, jest sprawą o prawa majątkowe, w której dopuszczalność skargi kasacyjnej jest uzależniona od wartości przedmiotu zaskarżenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sprawa z zakresu ubezpieczeń społecznych, w której sporne jest ustalenie, kto był pracodawcą (płatnikiem składek) w okresie podlegania ubezpieczeniom przez pracowników, jest sprawą o prawa majątkowe. W związku z tym, dopuszczalność skargi kasacyjnej jest uzależniona od wartości przedmiotu zaskarżenia, a nie przysługuje niezależnie od niej.Stan faktyczny
Spółka wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego dotyczącego podlegania ubezpieczeniom społecznym. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną z powodu braków formalnych, wskazując na konieczność uzupełnienia wartości przedmiotu zaskarżenia. Spółka twierdziła, że sprawa dotyczy objęcia ubezpieczeniem społecznym, a nie praw majątkowych, i skarga kasacyjna powinna przysługiwać niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd Najwyższy rozpatrywał zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, utrzymując w mocy postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I UZ 34/21 POSTANOWIENIE Dnia 2 lutego 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Rączka (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Romualda Spyt SSN Krzysztof Staryk w sprawie z odwołania I. […] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. z udziałem zainteresowanej M. P. o podleganie ubezpieczeniom społecznym, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 2 lutego 2022 r., zażalenia odwołującej się Spółki na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 24 czerwca 2021 r., sygn. akt III AUa […], oddala zażalenie. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w [...] postanowieniem z 24 czerwca 2021 r., sygn. akt III AUa [...] odrzucił skargę kasacyjną wniesioną przez odwołującą się I. [...] sp. z o.o. w K. od wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z 7 stycznia 2021 r., sygn. akt III AUa [...]. Wyrokiem z 7 stycznia 2021 r., sygn. akt III AUa [...] Sąd Apelacyjny po rozpoznaniu apelacji I. [...] sp. z o.o. w K. uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w B. w punkcie 2 w zakresie dotyczącym I. [...] 2000 sp. z o.o. w K. oraz w punkcie 3 w całości i w tym zakresie umorzył postępowanie, oddalił apelację w pozostałym zakresie, zasądził od I. [...] sp. z o.o. w K. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów
2 zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym i odrzucił apelację I. [...] 2000 sp. z o.o. w K. Skargę kasacyjną od całego wyroku Sądu Apelacyjnego wniosła I. [...] sp. z o.o. w K. Wobec zaistnienia braków formalnych skargi kasacyjnej zarządzeniem z 25 maja 2021 r., doręczonym pełnomocnikowi odwołującej 4 czerwca 2021 r. zobowiązano stronę do wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia, jak i sposobu obliczenia zakreślając jednocześnie dla tego celu termin 7 dni, jak i wskazując rygor odrzucenia skargi kasacyjnej w sytuacji jej nie uzupełnienia. Pismem procesowym z 11 czerwca 2021 r. odwołująca wskazała, że nie jest w stanie uzupełnić braków formalnych skargi i wskazać wartość przedmiotu zaskarżenia będącą sumą składek należnych za zainteresowanego. Nadto podniesiono, że w podobnej sprawie w uzasadnieniu postanowienia z 14 października 2020 r., sygn. akt I UZ 16/20 Sąd Najwyższy uznał, że przedmiotem sporu jest podleganie ubezpieczeniom społecznym i wówczas skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd Apelacyjny wskazał, że przedmiotowa sprawa została wszczęta odwołaniem od decyzji ustalającej podleganie M. P. na podstawie umowy o pracę obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym u płatnika składek I. [...] sp. z o.o. w K., w którym odwołująca się spółka domagała się zmiany zaskarżonej decyzji przez orzeczenie, że płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne w okresie objętym zaskarżoną decyzją są spółki R. oraz K. [...] A zatem istotą sporu nie było ustalenie tytułu podlegania ubezpieczeniom społecznym, ale ustalenie podmiotu zobowiązanego do odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne, którego tytuł stanowiła niekwestionowana przez strony umowa o pracę wykonywana przez M.P. Z powyższych względów w niniejszej sprawie koniecznym było wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia celem ustalenia dopuszczalności wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego i obowiązek ten spoczywał na stronie wnoszącej skargę kasacyjną. Strona skarżąca mimo wezwania Sądu nie przedstawiła wartości przedmiotu zaskarżenia informując z jednej strony że nie jest w stanie jej podać, a z drugiej podnosząc, że w podobnej sprawie Sąd Najwyższy uznał, że przedmiotem sporu pozostaje ustalenie podlegania ubezpieczeniom
3 społecznym i wówczas stronie skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. Takie działania skarżącej, reprezentowanej przez pełnomocnika fachowego budzą niepokój Sądu, albowiem widoczna w tym zakresie pozostaje bierność strony nakierowana na przedłużanie procesu sądowego. Sąd Apelacyjny zwrócił również uwagę na wielość prowadzonych postępowań sądowych z udziałem skarżącej, toczących się na etapie postępowania kasacyjnego, gdzie również brakiem formalnym pozostaje wartość przedmiotu zaskarżenia, co przy tożsamej obsłudze prawnej jest kwestią bardzo dobrze znaną stronie i pełnomocnikowi. Niewątpliwie strona skarżąca jest świadoma, że w znacznej większości toczących się podobnych spraw przedmiotem sporu pozostaje ustalenie płatnika składek, a nie podleganie ubezpieczeniom społecznym, a wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia na poziomie co najmniej 10.000 zł, jest warunkiem koniecznym do nadania skardze kasacyjnej dalszego biegu. Bez znaczenia dla sprawy pozostaje natomiast wartość przedmiotu zaskarżenia podana przez organ rentowy, skoro jej określenia powinna dokonać strona wnosząca skargę kasacyjną. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła odwołująca się, zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 3986 § 2 w związku z art. 3982 § 1 k.p.c. przez ich błędne zastosowanie i niezasadne przyjęcie, że sprawa wszczęta odwołaniem od decyzji określającej podleganie obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu, rentownemu, wypadkowemu, chorobowemu jest sprawą o prawa majątkowe, w której dopuszczalność skargi kasacyjnej uzależniona jest od wartości przedmiotu zaskarżenia, podczas gdy jest to sprawa o objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym, w której skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie odwołującej się nie zasługuje na uwzględnienie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazano, że sprawa z zakresu ubezpieczeń społecznych, w której sporne jest tylko to, kto w okresie podlegania
4 przez zainteresowanych ubezpieczeniom społecznym z tytułu ich zatrudnienia jako pracowników był pracodawcą (płatnikiem składek), jest sprawą o prawa majątkowe w rozumieniu art. 3982 § 1 zdanie drugie k.p.c. Wartość przedmiotu zaskarżenia wyznacza wysokość składek za rok od jednego ubezpieczonego (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 28 stycznia 2021 r., I UZ 21/20, LEX nr 3113236). Z taką właśnie sprawą, jak wskazana powyżej, mamy do czynienia w niniejszym przypadku, na co słusznie zwrócił uwagę Sąd Apelacyjny. Przedmiot niniejszej sprawy nie dotyczy bowiem samego faktu podlegania ubezpieczeniom społecznym przez zainteresowaną pracownicę, lecz sprowadza się do negowania przez odwołującą się posiadania statusu płatnika składek. Wobec powyższego jest to sprawa należąca do kategorii spraw majątkowych, w których dopuszczalność skargi kasacyjnej uzależniona jest od wartości przedmiotu zaskarżenia. W związku z powyższym, opierając się na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia.
Powiązane orzeczenia
- I UZ 31/21 2022-02-08Czy sprawa dotycząca ustalenia podmiotu zobowiązanego do odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne, mimo że dotyczy umowy o pracę, jest sprawą o prawa majątkowe, w której dopuszczalność skargi kasacyjnej zależy od…
- I UZ 41/21 2022-02-08Czy sprawa dotycząca ustalenia podmiotu zobowiązanego do odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne, w sytuacji gdy podleganie ubezpieczeniom przez pracownika nie jest sporne, jest sprawą o prawa majątkowe, w które…
- I UZ 22/21 2021-11-25Czy sprawa o ustalenie płatnika składek na ubezpieczenia społeczne, w której nie jest sporne podleganie ubezpieczeniom społecznym, jest sprawą o prawa majątkowe, w której dopuszczalność skargi kasacyjnej zależy od wartoś…
- I UZ 36/21 2022-02-02Czy sprawa dotycząca ustalenia podmiotu zobowiązanego do zapłaty składek na ubezpieczenia społeczne, w sytuacji gdy nie jest sporne podleganie ubezpieczeniu, jest sprawą o prawa majątkowe, w której dopuszczalność skargi…
- I UZ 35/21 2022-02-02Czy sprawa dotycząca ustalenia podmiotu zobowiązanego do zapłaty składek na ubezpieczenia społeczne, w której nie jest sporne podleganie ubezpieczeniu, jest sprawą o prawa majątkowe, od której dopuszczalność skargi kasac…
Powołane przepisy
art. 3986 § 2art. 3982 § 1 KPCart. 3982 § 1art. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 2§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026. · PDF źródłowy