I UZ 49/15

Sygn. akt I UZ 49/15 POSTANOWIENIE Dnia 11 maja 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bogusław Cudowski (przewodniczący) SSN Jolanta Frańczak (sprawozdawca) SSN Beata Gudowska w sprawie z powództwa Uniwersytetu […] w O. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w O. z udziałem zainteresowanego A. S. o ustalenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz P., po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 11 maja 2016 r., zażalenia Uniwersytetu […] w O. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 23 września 2015 r., sygn. akt III AUa […], 1. oddala zażalenie, 2. zasądza od Uniwersytetu […] w O. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w O. kwotę 120 zł (sto dwadzieścia) tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w […] wyrokiem z dnia 10 czerwca 2014 r. oddalił apelację odwołującego się Uniwersytetu […] w O. od wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 28 października 2013 r., którym oddalono odwołanie w sprawie o ustalenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia 2 społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz P.. Powyższy wyrok zaskarżył skargą kasacyjną pełnomocnik odwołującego się Uniwersytetu […] w O. (dalej jako płatnik) wskazując wartość przedmiotu zaskarżenia w kwocie 12.937,33 zł. Sąd Najwyższy w związku z zarzutem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w O., podniesionym w odpowiedzi na skargę kasacyjną, na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. zwrócił Sądowi Apelacyjnemu w […] skargę kasacyjną w celu sprawdzenia wartości przedmiotu zaskarżenia. Wobec powyższego Sąd Apelacyjny zobowiązał organ rentowy do wyliczenia różnicy pomiędzy składką uiszczoną przez płatnika a składką ustaloną przez organ rentowy w stosunku do zainteresowanego A. S. , wynikającą z zaskarżonej w tej sprawie decyzji z dnia 2 kwietnia 2013 r. stwierdzającej, że przychody z tytułu wykonania utworu i przeniesienia autorskich praw majątkowych uzyskane przez zainteresowanego A. S. stanowią podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne. W wykonaniu zobowiązania organ rentowy wyjaśnił, że wartość przedmiotu zaskarżenia podana przez płatnika w skardze kasacyjnej nie uwzględnia regulacji zawartej w art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (obecnie jednolity tekst: Dz.U. z 2015 r., poz. 121 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, roczna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób, o których mowa w art. 6 i 7, w danym roku kalendarzowym nie może być wyższa od kwoty odpowiadającej trzydziestokrotności prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na dany rok kalendarzowy, określonego w ustawie budżetowej, ustawie o prowizorium budżetowym lub ich projektach, jeżeli odpowiednie ustawy nie zostały uchwalone – z zastrzeżeniem ust. 2 i 9. W latach 2000-2002 roczna podstawa wymiaru składek zainteresowanego przekroczyła kwoty, o których mowa w art. 19 ust. 1 ustawy. Płatnik składek w swoich wyliczeniach zawyżył także wysokość składki na ubezpieczenie wypadkowe za miesiąc marzec 2003 r. A zatem wartość przedmiotu zaskarżenia wyliczona jako różnica pomiędzy składką należną a uiszczoną przez płatnika stanowi kwotę 9.431,05 zł Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w […] 3 postanowieniem z dnia 23 września 2015 r. ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 9.431,05 zł i odrzucił skargę kasacyjną. Sąd Apelacyjny podniósł, że stosownie do art. 3982 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna nie przysługuje w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych. W sprawach o ustalenie wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, które na ogół są nieprecyzyjnie osądzane jako odwołania w sprawach o wysokość podstawy wymiaru składek, wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi różnicę pomiędzy wysokością składek należnych a składkami opłaconymi, która wyraża się wielkością zaległych składek nieopłaconych w całości od ustalonej podstawy ich wymiaru przez ich płatnika w okresie objętym odwołaniem, co wprost wynika z postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 2014 r., II UZ 77/13 (LEX nr 1441274). Ustalenie wartości przedmiotu zaskarżenia w opisany powyżej sposób na kwotę 9.431,05 zł powoduje, że skarga kasacyjna jest niedopuszczalna. Postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej w całości zaskarżył płatnik. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego – art. 25 k.p.c. w związku z art. 3982 § 1 k.p.c. przez przyjęcie przez Sąd drugiej instancji błędnych podstaw i sposobu ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawie, w której przedmiotem rozstrzygnięcia było ustalenie podstawy wymiaru składek od przychodu objętego decyzją organu rentowego, a więc przesądzenie, że wynagrodzenie z tytułu umów o przeniesienie autorskich praw majątkowych do utworów objęte jest obowiązkiem zapłaty składek na ubezpieczenie społeczne, a także naruszenie prawa materialnego – art. 83 ust. 1 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przez chybione uznanie, że decyzja organu rentowego obejmowała swym zakresem rozstrzygnięcie wymiarowe, gdy w rzeczywistości wskazywała ona tylko, „że przychody z tytułu wykonania utworu i przeniesienia autorskich praw majątkowych uzyskane przez płatnika stanowią podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne i Fundusz P.. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia przez ustalenie, że wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie wynosi 28.570 zł, czyli sumę przychodów objętych zaskarżoną decyzją oraz o przyjęcie skargi kasacyjnej do 4 rozpoznania na rozprawie z uwzględnieniem treści i uzasadnienia skargi kasacyjnej, ewentualnie o zmianę zaskarżonego postanowienia przez ustalenie, że wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie wynosi kwotę 12.934,45 zł, czyli kwotę składek ustaloną przez skarżącego w tabeli załączonej do skargi kasacyjnej pomniejszonej o kwotę 2.88 zł oraz przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na rozprawie, względnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w […] celem uzupełnienia dochodzenia w sprawie ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia poprzez korektę wyliczeń i wskazania sposobu wyliczenia wartości przedmiotu zaskarżenia celem umożliwienia weryfikacji poprawności tego wyliczenia skarżącemu i Sądowi Najwyższemu. W ocenie skarżącego, Sąd Apelacyjny wadliwie przyjął, że przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest wysokość składek na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz P. Zaskarżona decyzja organu rentowego dotyczyła bowiem ustalenia podstawy wymiaru składek, a więc za swój przedmiot miała ustalenie, czy określony przychód podlega obowiązkowi oskładkowania. Oznacza to, że pomiędzy stronami toczy się spór o zasadę „oskładkowania”, a nie o zapłatę składek. W odpowiedzi na zażalenie organ rentowy wniósł o oddalenie zażalenia i zasądzenie na jego rzecz od skarżącego kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu zażaleniowym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest bezzasadne. Zgodnie z treścią art. 3982 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych, a w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych – niższa niż dziesięć tysięcy złotych. Jednakże w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o przyznanie i wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. Wbrew odmiennemu twierdzeniu skarżącego, Sąd 5 Apelacyjny odrzucając skargę kasacyjną jako niedopuszczalną ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia niższą niż dziesięć tysięcy złotych, nie naruszył cytowanego powyżej przepisu art. 3982 § 1 k.p.c. Poza sporem pozostaje, że w rozpoznawanej sprawie zaskarżoną decyzją organ rentowy ustalił dla zainteresowanego A. S. podstawę wymiaru składek stwierdzając, że w podstawie wymiaru składek nie uwzględniono przychodu uzyskiwanego poza wynagrodzeniem z tytułu umów o przeniesienie praw autorskich do utworu. Przedmiot sporu wynika z przyjętej w art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych konstrukcji uznania osoby wykonującej pracę na rzecz własnego pracodawcy za jego pracownika. Oznacza to, że przedmiotem sprawy było w istocie ustalenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne (wysokości podstawy wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne) od tego przychodu. Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał, że wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie o wysokość podstawy wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne równa jest różnicy pomiędzy wysokością składki zapłaconej przez odwołującego się a składką należną, ustaloną w zaskarżonej decyzji za sporny okres (por. postanowienie Sądu Najwyższego: z dnia 12 stycznia 2016 r., II UZ 37/15, niepublikowane; z dnia 19 sierpnia 2015 r., II UZ 14/15, niepublikowane; z dnia 24 marca 2015 r., II UZ 2/15, niepublikowane; z dnia 15 października 2014 r., I UZ 16/14, LEX nr 1777869 i powołane tam orzecznictwo; z dnia 28 sierpnia 2014 r., I UK 92/14, LEX nr 1738479). W tym kontekście nieuprawnione jest stanowisko skarżącego, że wartość przedmiotu zaskarżenia powinna odpowiadać kwocie przychodu podlegającego obowiązkowi oskładkowania, który określony jest zaskarżoną decyzją w kwocie 28.570 zł. Z uwagi na to, że wartość przedmiotu zaskarżenia wyliczona prawidłowo według reguł, o których mowa w rozważaniach powyżej, stanowi kwota 9.431,05 zł, to skarga kasacyjna została zasadnie przez Sąd drugiej instancji odrzucona. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w związku z art. 39814 k.p.c. oraz art. 108 § 1 k.p.c. orzekł jak w sentencji. 6