I UZ 57/05

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2006-03-28

Skład orzekający: Beata Gudowska, Katarzyna Gonera, Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kasacja w sprawie o ustalenie wysokości świadczenia emerytalnego, gdzie wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10.000 zł, jest dopuszczalna, jeśli skarżący podnosi zarzuty dotyczące sposobu ustalenia wysokości świadczenia?
Ratio decidendi
Kasacja w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych, nie przysługuje. Żądanie podwyższenia emerytury, nawet jeśli skarżący określa je jako niemajątkowe, ma charakter majątkowy, ponieważ zmierza do realizacji prawa mającego bezpośredni wpływ na stosunki majątkowe. Ponadto, takie żądanie nie jest objęte katalogiem roszczeń, w których kasacja przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia.
Stan faktyczny
Ubezpieczony złożył kasację od wyroku Sądu Okręgowego oddalającego jego odwołanie w przedmiocie ustalenia wysokości emerytury. Sąd Okręgowy odrzucił kasację, wskazując na zbyt niską wartość przedmiotu zaskarżenia (poniżej 10.000 zł) i błędne jej określenie przez skarżącego. Ubezpieczony w zażaleniu zarzucił naruszenie przepisów k.p.c. dotyczących dopuszczalności kasacji w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie ubezpieczonego jako bezzasadne.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I UZ 57/05 POSTANOWIENIE Dnia 28 marca 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Beata Gudowska (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Katarzyna Gonera SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec w sprawie z odwołania Z. J. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Z. o wysokość świadczenia, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 28 marca 2006 r., zażalenia ubezpieczonego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w K. z dnia 28 października 2005 r., sygn. akt III AUa …/03, oddala zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 28 października 2005 r. Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. odrzucił kasację ubezpieczonego Z. J. od wyroku tego Sądu z dnia 8 września 2004 r. oddalającego odwołanie w przedmiocie ustalenia wysokości emerytury. Powołując się na art. 3986 § 2 k.p.c. wskazał, że skarżący określił wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 21.128,52 zł, będącą dwunastokrotnością otrzymywanej miesięcznie emerytury, podczas gdy o wartości tej decyduje różnica między emeryturą wypłacaną a żądaną kwotą świadczenia. Różnicę tę wyraża nieprzekraczająca 833,34 zł miesięcznie wartość uwzględnienia 2 440 dniówek w stażu pracy górniczej, w związku z czym wzrost emerytury w skali roku nie przekroczyłby 10.000 złotych. W zażaleniu ubezpieczony zarzucił naruszenie „art. 398 (2)(6) § 1 i § 2 k.p.c. przez ich niewłaściwe zastosowanie wynikające z przyjęcia, że skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10.000 zł, podczas gdy w istocie wyrok został zaskarżony co do zasady w przedmiocie sposobu ustalenia wysokości świadczenia i to było zagadnienie zasadnicze mające jednocześnie charakter niematerialny, natomiast wartość przedmiotu zaskarżenia ma tu znaczenie zupełnie marginalne nie wpływające na zasadność skargi kasacyjnej”. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Rozpoznając zażalenie, Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do art. 3921 § 1 k.p.c., mającego zastosowanie do oceny dopuszczalności kasacji od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 8 września 2004 r. (por. art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, Dz.U. Nr 13, poz. 98) kasacja nie przysługuje w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych. W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych kasacja przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. Żądanie ubezpieczonego o podwyższenie emerytury i w konsekwencji uzyskiwania comiesięcznie wyższego świadczenia pieniężnego, określane w zażaleniu jako „w istocie mające charakter niemajątkowy” ma – wbrew użytemu przez skarżącego określeniu – charakter majątkowy, gdyż taki charakter ma każde żądanie zmierzające do realizacji prawa mającego bezpośredni wpływ na stosunki majątkowe (por. np. uzasadnienie orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 1961 r., 2 CR 909/59, OSPiKA 1962, nr 1, poz. 8). Zarazem żądanie to nie jest objęte katalogiem roszczeń przewidzianych w art. 3921 § 1 k.p.c., albowiem 3 ubezpieczony nie domaga się ustalenia prawa do emerytury, lecz kwestionuje jej wysokość. Wartość zgłoszonego roszczenia decyduje o niedopuszczalności kasacji (por. między innymi postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 października 1996 r., II UKN 4/96, OSNAPiUS 1997, nr 8, poz. 138; z dnia 8 stycznia 1997 r., II UKN 40/96, OSNAPiUS 1997, nr 16, poz. 301; z dnia 14 stycznia 1997 r., II UKN 51/96, OSNAPiUS 1997, nr 17, poz. 329; z dnia 21 lipca 2003 r., II UZ 45/03, OSNP 2004, nr 11, poz. 200). W tym stanie rzeczy zażalenie zostało oddalone jako bezzasadne (art. 39814 w związku z art. 3941 § 3.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3986 § 2 KPCart. 398art. 3921 § 1 KPCart. 3art. 39814art. 3941 § 3§ 2§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026. · PDF źródłowy