II PSK 146/22

II PSK 146/22 POSTANOWIENIE Dnia 6 czerwca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bohdan Bieniek w sprawie z powództwa M. R. przeciwko P. S.A. z siedzibą w W. o nagrodę jubileuszową, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 6 czerwca 2023 r., skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 6 maja 2022 r., sygn. akt VI Pa 19/22, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1.350 (tysiąc trzysta pięćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Bydgoszczy, wyrokiem z dnia 6 maja 2022 r., oddalił apelację P. S.A. z siedzibą w W. od wyroku Sądu pierwszej instancji zasądzającego od P. S.A. w W. na rzecz M. R. kwotę 10.232,52 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 2 października 2017 r. do dnia zapłaty z tytułu wyrównania nagrody jubileuszowej. Skargę kasacyjną wywiódł pełnomocnik Spółki, zaskarżając wyrok Sądu Okręgowego w całości. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania Spółka uzasadniła potrzebą wykładni przepisów, powołując się na niejednolitą wykładnię postanowień ZUZP w zakresie odnoszącym się do zasad ustalania wysokości nagrody II PSK 146/22 2 jubileuszowej, a w szczególności ustalenia podstawy wymiaru tego świadczenia, o czym mowa w ust. 3 załącznika nr 9 do ZUZP w związku z § 14 ust. 1 i 2 ZUZP, co wywołuje rozbieżności w orzecznictwie sądów w analogicznych stanach faktycznych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną powód wniósł o wydanie postanowienia odmawiającego przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz zasądzenie od pozwanej na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie przedstawia przesłanek uzasadniających przyjęcie jej do rozpoznania. Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance określonej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wykazania, że określony przepis prawa, będący źródłem poważnych wątpliwości interpretacyjnych, nie doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje rozbieżności w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych. Wątpliwości te i rozbieżności należy przytoczyć, przedstawiając ich doktrynalne lub orzecznicze źródła. Konieczne jest wskazanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych, a także przedstawienie własnej propozycji interpretacyjnej. Powołanie się na omawianą przesłankę wymaga również wykazania, że chodzi o wykładnię przepisów prawa, których treść i znaczenie nie zostały dostatecznie wyjaśnione w dotychczasowym orzecznictwie lub, że istnieje potrzeba zmiany ich dotychczasowej wykładni, podania na czym polegają wątpliwości związane z jego rozumieniem oraz przedstawienia argumentacji świadczącej, że wątpliwości te mają rzeczywisty i poważny charakter, nie należą do zwykłych wątpliwości, które wiążą się z procesem stosowania prawa. Przedstawione przez stronę skarżącą wątpliwości dotyczące wykładni przepisów prawa wskazanych we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie mogą uzasadniać przyjęcia skargi, z uwagi na to, że zostały już II PSK 146/22 3 wyczerpująco wyjaśnione w orzecznictwie Sądu Najwyższego w odniesieniu do analogicznych stanów faktycznych. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że w judykaturze podkreślano, iż postanowienia zakładowego układu zbiorowego pracy, o którym mowa w art. 771 k.p., podlegają sądowej wykładni przy zastosowaniu wszystkich jej reguł, przy czym podstawowe znaczenie ma wykładnia językowa (wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 26 stycznia 1999 r., I PKN 439/98, OSNAPiUS 2000 nr 6, poz. 216; z dnia 18 października 2022 r., I PSKP 96/21, LEX nr 3515849). Przy wykładni należy uwzględnić wszystkie części zbiorowego układu pracy, bez względu na nadaną im nazwę; ma zatem moc regulowania normatywnego również ta część układu, która została nazwana załącznikiem lub protokołem dodatkowym. Zgodnie ze stanowiskiem przyjętym przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 listopada 2022 r., I PSKP 91/21 (LEX nr 3546271), wyjaśnienia treści postanowień układu zbiorowego pracy przez odwołanie się do zgodnej woli i zamiaru stron, nie są wiążące dla sądu, gdy prowadzą do zmiany jego treści wynikającej z wykładni językowej układu zbiorowego pracy. Wyjaśnienia stron układu zbiorowego pracy dotyczące jego postanowień (art. 2416 § 1 k.p. i art. 59 ust. 4 Konstytucji RP) nie mogą powodować zmiany jego literalnej treści, która w aspekcie prawa pracownika do określonej wysokości odprawy emerytalnej byłaby w kolizji z ochroną prawa do tego świadczenia, gwarantowaną w art. 24113 § 2 k.p., a więc zależną od wypowiedzenia zmieniającego warunki zatrudnienia. W wyroku z dnia 18 października 2022 r., I PSKP 6/22 (LEX nr 3513043) Sąd Najwyższy podkreślił, że gdy strony układu zbiorowego dokonują takiego wyjaśnienia jego treści, które w istocie doprowadzić może do zmiany jego postanowień na niekorzyść pracownika, byłoby to tylko pozorne zastosowanie art. 2416 k.p. W takim przypadku nie występuje wynikające z tego unormowania związanie sądu podjętymi przez strony „wyjaśnieniami” jego treści. Sąd Najwyższy podniósł, że oceny korzystności zmiany układu zbiorowego pracy należy dokonać, porównując treść stosunku pracy wynikającą z niego, z warunkami ukształtowanymi po zmianie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 października 2006 r., I PK 81/06, LEX nr 2536315). Zdaniem Sądu Najwyższego, zmiana ujęta w protokole dodatkowym nr 1 spowodowała znaczne obniżenie nagród jubileuszowych i II PSK 146/22 4 stanowiła pogorszenie warunków zatrudnienia, których wprowadzenie wymagało wypowiedzenia zmieniającego. Zgodnie z art. 24113 § 2 k.p. postanowienia układu mniej korzystne dla pracowników wprowadza się w drodze wypowiedzenia pracownikom dotychczasowych warunków umowy o pracę lub innego aktu stanowiącego podstawę nawiązania stosunku pracy. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, że skarżąca nie wykazała potrzeby poddania skargi kasacyjnej merytorycznemu rozpoznaniu. Dlatego, opierając się na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., orzekł jak w sentencji postanowienia. (AGM) [ms]