II PZ 26/11

PostanowienieIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2011-10-11

Skład orzekający: Bogusław Cudowski, Zbigniew Myszka, Romualda Spyt

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy koszty zastępstwa procesowego w pierwszej instancji mogą być zasądzone na rzecz powoda, jeśli nie był on reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika w tym postępowaniu, a jedynie w postępowaniu apelacyjnym?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o kosztach postępowania, uznając, że nie można zasądzić od strony pozwanej na rzecz powoda kosztów zastępstwa procesowego w pierwszej instancji, jeśli powód nie był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika w tym postępowaniu. Ponadto, opłata skarbowa od pełnomocnictwa, która nie podlegała obowiązkowi uiszczenia na podstawie przepisów szczególnych (ustawa o opłacie skarbowej), nie stanowi kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
Stan faktyczny
Powód dochodził od pozwanego banku wynagrodzenia. Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego, zasądzając na rzecz powoda kwotę główną oraz koszty postępowania, w tym koszty zastępstwa procesowego za obie instancje i opłatę skarbową od pełnomocnictwa. Pozwany złożył zażalenie na postanowienie o kosztach, kwestionując zwrot kosztów zastępstwa procesowego za pierwszą instancję oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, argumentując, że powód nie był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika w pierwszej instancji i że opłata skarbowa od pełnomocnictwa w sprawach pracy jest zwolniona.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie o kosztach postępowania i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II PZ 26/11 POSTANOWIENIE Dnia 11 października 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Bogusław Cudowski (przewodniczący) SSN Zbigniew Myszka (sprawozdawca) SSN Romualda Spyt w sprawie z powództwa G. G. przeciwko Bankowi Zachodniemu WBK SA o wynagrodzenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 11 października 2011 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie zawarte w pkt. II wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 19 maja 2011 r., uchyla zawarte w pkt III zaskarżonego wyroku postanowienie o kosztach postępowania i w tym zakresie sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w W. do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 19 maja 2011 r. Sąd Okręgowy Wydział VII Pracy, po rozpoznaniu apelacji powoda G. G., zmienił wyrok Sądu Rejonowego IV Wydziału Pracy Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 stycznia 2011 r., oddalający powództwo przeciwko Bankowi Zachodniemu WBK S.A. o wynagrodzenie, w ten sposób, że 2 zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 56.850 zł brutto wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 24 maja 2008 r. do dnia 19 maja 2011 r. i nadal ustawowe do dnia zapłaty (punkt I wyroku), a także zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 9.753 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego za obie instancje (punkt II wyroku) - na podstawie art. 98 k.p.c. w związku z art. 108 § 1 k.p.c. w związku z § 12 ust. 1 pkt 2, § 6 pkt 5 i § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Sąd wskazał, że na kwotę 9.753 zł składają się koszty zastępstwa procesowego w pierwszej instancji 2.700 zł, koszty zastępstwa procesowego za drugą instancję 1.350 zł, zwrot opłat od pozwu i apelacji po 2.843 zł oraz opłaty od pełnomocnictwa 17 zł. W zażaleniu na postanowienie o kosztach procesu zawarte w punkcie II wyroku - w części dotyczącej przyznania powodowi kosztów zastępstwa procesowego w pierwszej instancji w kwocie 2.700 zł oraz kosztów poniesionej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł, strona pozwana domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia w zaskarżonej części, tj. ponad kwotę 7.036 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego za drugą instancję i przekazania sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania, ewentualnie zmiany zaskarżonego postanowienia w zaskarżonej części przez zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powoda kwoty 7.036 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego tylko za drugą instancję, w miejsce kwoty 9.753 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego za obie instancje, a także zasądzenia od powoda na rzecz strony pozwanej kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wnosząca zażalenie twierdzi, że zaskarżone orzeczenie narusza art. 98 § 1 i 3 k.p.c., ponieważ powód przed Sądem pierwszej instancji nie był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, a zatem nie było podstaw do przyznania mu zwrotu kwoty 2.700 zł tytułem nieponiesionych przez niego kosztów obrony w pierwszej instancji. Powód był reprezentowany przez radcę prawnego dopiero 3 przed Sądem drugiej instancji, tym samym do kosztów jego celowej obrony mogą być zaliczone wyłącznie koszty zastępstwa procesowego za drugą instancję. Ponadto, w ocenie wnoszącej zażalenie, poniesienie przez powoda wydatku na pokrycie opłaty skarbowej, do której nie był zobowiązany w procesie, nie powinno być uznane za wydatek niezbędny do celowego dochodzenia praw. Stosownie bowiem do art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. f ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz.U. Nr 225, poz. 1635 ze zm.), opłacie tej nie podlega złożenie pełnomocnictwa w sprawie zatrudnienia oraz wynagrodzeń za pracę. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie okazało się uzasadnione. Potwierdziły się zarzuty zażalenia, ponieważ ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji powód nie był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, a zatem nie poniósł w tym zakresie kosztów. W aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo udzielone przez powoda radcy prawnemu S. K. z 31 stycznia 2011 r. Skoro ten profesjonalny pełnomocnik powoda został ustanowiony już po zakończeniu postępowania przed Sądem pierwszej instancji, to nie było podstaw do zasądzenia od strony pozwanej na rzecz powoda kwoty 2.700 zł tytułem kosztów zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w pierwszej instancji. Uzasadniony był także drugi zarzut zażalenia. Z art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. f ustawy o opłacie skarbowej jednoznacznie wynika, między innymi, że złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa albo jego odpisu w sprawach zatrudnienia i wynagrodzeń za pracę nie podlega opłacie skarbowej. Dlatego nie można uznać, aby poniesiona przez powoda opłata skarbowa od pełnomocnictwa, do której uiszczenia nie był zobowiązany (na podstawie odrębnych przepisów), stanowiła koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony, do zwrotu których na mocy art. 98 § 1 k.p.c. zobowiązana jest strona przegrywająca sprawę. Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia. 4

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 98 KPCart. 108 § 1 KPCart. 98 § 1art. 2 ust. 1art. 98 § 1 KPC§ 1§ 12 ust. 1§ 6 pkt 5§ 13 ust. 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy