II PZ 5/83

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN M. Rafacz-Krzyżanowska (sprawozdawca). Sędziowie SN: W. Myga, J. Sokołowski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Moniki G. przeciwko Zakładom Piwowarskim w Z. o zmianę treści protokołu powypadkowego na skutek zażalenia wnioskodawczyni od postanowienia Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Zielonej Górze z siedzibą w Sulechowie z dnia 29 czerwca 1983 r.uchylił zaskarżone postanowienie.Uzasadnienie faktyczneWnioskodawczyni wystąpiła z wnioskiem o zmianę ustaleń protokołu powypadkowego i ustalenie, że jej mąż uległ wypadkowi przy pracy, wykonując bez polecenia czynności w interesie zakładu pracy.Pozwane Zakłady wniosły o oddalenie wniosku, wywodząc, że nie uznano zdarzenia, które nastąpiło w dniu 22.V.1983 r., za wypadek przy pracy z powodu braku elementu związku wypadku z pracą. Zakładowa Komisja Rozjemcza przedstawiła sprawę Okręgowemu Sądowi Pracy w celu przejęcia jej do rozpoznania ze względu na występujące w sprawie poważne wątpliwości prawne, a w szczególności na wątpliwość, czy wypadek, jakiemu uległ mąż wnioskodawczyni, był wypadkiem przy pracy.W postępowaniu przed Sądem wnioskodawczyni cofnęła wniosek.W związku z cofnięciem wniosku Sąd na podstawie art. 37 § 1 i § 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 39, poz. 231) umorzył postępowanie, uznając, że czynność ta jest zgodna z prawem, zasadami współżycia społecznego i nie narusza słusznego interesu wnioskodawczyni.Postanowienie to zaskarżyła wnioskodawczyni, wnosząc o jego uchylenie. Skarżąca podniosła, że - wobec braku pouczenia przez sąd - nie zdawała sobie sprawy z terminu "cofnięcia wniosku".Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Sąd pracy, wydając zaskarżone postanowienie, powołał się na art. 37 § 1 i § 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z tym przepisem odwołujący może cofnąć odwołanie, a Sąd może uznać cofnięcie odwołania za niedopuszczalne, jeżeli jest to niezgodne z prawem, zasadami współżycia społecznego, albo czynność ta narusza słuszny interes pracownika.Jak wynika z wymienionego przepisu, dotyczy on cofnięcia odwołania, tj. środka prawnego wniesionego do okręgowego sądu pracy i ubezpieczeń społecznych od orzeczenia komisji rozjemczej lub komisji odwoławczej do spraw pracy. Tymczasem w niniejszej sprawie przepis ten nie miał zastosowania, gdyż wnioskodawczyni cofnęła wniosek, a nie odwołanie, którego zresztą nie mogła cofnąć, ponieważ sąd pracy przejął sprawę do rozpoznania w trybie art. 271 § 2 k.p. i rozpoznał ją jako sąd pierwszej instancji. Ocena zasadności cofnięcia przez wnioskodawczynię wniosku nie mogła nastąpić na podstawie § 37 ustawy, lecz na podstawie art. 461 § 3 k.p.c. w związku z art. 74 § 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych.W tym stanie rzeczy trzeba stwierdzić, że w razie przejęcia sprawy do rozpoznania przez okręgowy sąd pracy i ubezpieczeń społecznych (art. 271 § 2 k.p.) ocena zasadności cofnięcia wniosku następuje na podstawie art. 461 § 3 k.p.c. w związku z art. 74 § 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 39, poz. 231).Przepis § 3 art. 461 k.p.c. wymaga od sądu przeprowadzenia kontrol, czy cofnięcie żądania jest zgodne z prawem, czy nie narusza zasad współżycia społecznego lub słusznego interesu pracownika.Takiej kontroli sąd pracy nie przeprowadził w niniejszej sprawie. Jak bowiem wynika z protokołu rozprawy z dnia 29.IX.1983 r. poprzedzającej wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania na skutek cofnięcia wniosku, w początkowym stadium posiedzenia sądowego wnioskodawczyni popierała w całej rozciągłości wniosek, a dopiero w końcowej fazie tego posiedzenia - bez bliższego wyjaśnienia - oświadczyła, iż wniosek cofa. Sąd pracy, naruszając tym art. 461 § 3 k.p.c., nie zainteresował się przyczynami takiego oświadczenia i nie zapytał wnioskodawczyni, dlaczego zdecydował się na zmianę zajmowanego dotychczas stanowiska.Umorzenie przez sąd pracy postępowania na skutek cofnięcia wniosku narusza § 3 art. 461 k.p.c, jeśli sąd nie zainteresował się przyczynami, które skłoniły wnioskodawczynię do złożenia takiego oświadczenia, oraz nie ocenił tych przyczyn z punktu widzenia słusznego interesu wnioskodawcy, zgodności tego oświadczenia z prawem oraz z zasadami współżycia społecznego.W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji.