II UKN 115/97
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1997-05-13
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okoliczność, że poszkodowany zgłosił się do lekarza po pewnym czasie od zdarzenia i że symbol choroby na zwolnieniu lekarskim nie wskazywał na wypadek przy pracy, wyklucza możliwość zakwalifikowania zdarzenia jako wypadku przy pracy?Ratio decidendi
Dla oceny, czy zdarzenie jest wypadkiem przy pracy, nie ma znaczenia data zgłoszenia się poszkodowanego do lekarza ani symbol choroby umieszczony na zwolnieniu lekarskim. Istotne jest, czy zdarzenie miało charakter nagły, było spowodowane przyczyną zewnętrzną i pozostawało w związku z pracą. Prawomocny wyrok sądu ustalający wypadek przy pracy jest wiążący i upoważnia do ubiegania się o świadczenia.Stan faktyczny
Powód Jerzy O. dochodził ustalenia, że doznał wypadku przy pracy w dniu 19 kwietnia 1995 r. podczas pracy jako kierowca w Rejonowej Kolumnie Transportu Sanitarnego. Sąd Rejonowy ustalił, że wysiłek fizyczny związany z przenoszeniem chorego spowodował pogorszenie stanu zdrowia powoda i uznał zdarzenie za wypadek przy pracy. Sąd Wojewódzki oddalił apelację strony pozwanej, zmieniając wyrok jedynie w zakresie kosztów. Kasacja strony pozwanej kwestionowała ustalenia sądów niższych instancji, wskazując na późne zgłoszenie dolegliwości i brak odpowiedniego symbolu na zwolnieniu lekarskim.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację strony pozwanej, utrzymując w mocy zaskarżone orzeczenie w zakresie meritum.Pełny tekst orzeczenia
- 1 - Wyrok z dnia 13 maja 1997 r. II UKN 115/97 Dla oceny, czy zdarzenie jest wypadkiem przy pracy, nie ma znaczenia data, w której poszkodowany zgłosił się do lekarza oraz symbol choroby umieszczony na zwolnieniu lekarskim. Przewodniczący SSN: Teresa Romer (sprawozdawca), Sędziowie SN: Maria Mańkowska, Barbara Wagner. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 13 maja 1997 r. sprawy z powódz-twa Jerzego O. przeciwko Rejonowej Kolumnie Transportu Sanitarnego w S. o ustalenie wypadku przy pracy, na skutek kasacji strony pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 10 grudnia 1996 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach wyro-kiem z dnia 10 grudnia 1996 r. po rozpoznaniu apelacji Rejonowej Kolumny Trans-portu Sanitarnego w S. od wyroku Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Sosnowcu z dnia 8 sierpnia 1996 r., którym to wyrokiem Sąd ten ustalił, że powód Jan O. uległ w dniu 19 kwietnia 1995 r. wypadkowi przy pracy - oddalił apelację zmieniając zaskarżony wyrok tylko co do kosztów postępowania. W uzasadnieniu wyroku Sąd Wojewódzki podał, co następuje: Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Okoliczność, iż powód w dniu zda-rzenia nie zgłosił wypadku przy pracy przełożonym nie przesądza o tym, że zdarze-nia nie można kwalifikować jako wypadku przy pracy. Podobnie winna być oceniana kwestia umieszczonego na zwolnieniu lekarskim symbolu choroby. Chybiony jest
- 2 - zarzut bezkrytycznej oceny opinii biegłych przez Sąd I instancji. Obie opinie zostały przez Sąd I instancji ocenione i ta ocena jest prawidłowa. Podniesione przez stronę pozwaną okoliczności, których w ocenie pozwanej, biegły neurolog i Sąd I instancji nie analizowali, nie mogłyby obalić ostatecznych wniosków opinii. Biegła dokładnie zanalizowała stan zdrowia powoda i wskazała na istnienie chorób samoistnych. Tym samym błędny jest zarzut, że Sąd nie ustalił, czy tylko wysiłek fizyczny miał wpływ na stan zdrowia powoda w dniu 21 kwietnia 1995 r. Zarówno biegła, jak i Sąd uwzględ-nili samoistne i wywołane wysiłkiem w dniu 19 kwietnia 1995 r. przyczyny zdarzenia. Rzeczą Sądu było stwierdzenie, czy zdarzenie było wypadkiem przy pracy w rozu-mieniu art. 6 ustawy z 12 czerwca 1975 r. i dokonana ocena jest właściwa. Powód, co prawda cierpiał na schorzenia samoistne, co biegła podkreśliła; stwierdziła jednak jednoznacznie, że przebyty wysiłek fizyczny stał się powodem wysunięcia dysku (prawdopodobieństwo graniczące z pewnością). Zatem, skoro obok przyczyny wew-nętrznej wystąpiła przyczyna zewnętrzna w postaci wysiłku fizycznego i to ona spo-wodowała pogorszenie stanu zdrowia powoda, to zdarzenie należało uznać za wy-padek przy pracy. Ewentualne przeciwwskazania do wykonywania tego rodzaju pra-cy, czy też ich brak tego wniosku nie niweczą. Sąd Wojewódzki podkreślił, iż opinia drugiego biegłego-okulisty zawiera szczegółową analizę przyczyny pogorszenia sta-nu zdrowia powoda, a jej ocena dokonana przez Sąd I instancji nie była bezkrytycz-na, ale rzeczowa i rzetelna. Wobec ustaleń dotyczących urazu kręgosłupa doznane-go na skutek wysiłku fizycznego w dniu 19 kwietnia 1995 r., okoliczności powstania schorzenia oka lewego powoda nie mają zasadniczego znaczenia dla ustalenia, czy zdarzenie było wypadkiem przy pracy. Kwestie te dotyczą bowiem wielkości uszczer-bku na zdrowiu powstałego na skutek wypadku przy pracy i jako takie będą oceniane przez komisję lekarską. Zasadny jest natomiast zarzut apelacji dotyczący obciążenia opłatą wpisową. Istotnie, zgodnie z art. 8 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych jednostki państwowe, których zadanie nie polega na prowadzeniu działal-ności gospodarczej zwolnione są od ponoszenia opłat sądowych. Tym samym strona pozwana nie powinna być obciążona opłatą wpisową. W kasacji strona pozwana zarzuciła Sądowi Wojewódzkiemu naruszenie prawa materialnego - art. 6 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz. U. z 1983 r. Nr
- 3 - 30, poz. 144 ze zm.). Kasacja w uzasadnieniu polemizuje z ustaleniami Sądu I instancji przede wszystkim dlatego, że powód - kierowca u pozwanej, dolegliwości swoje zgłosił dopiero trzeciego dnia po zdarzeniu, a uzyskane przez niego wówczas zwolnienie lekarskie nie było opatrzone symbolem wskazującym na wypadek przy pracy jako przyczynę tego zwolnienia. W końcowym fragmencie kasacji strona pozwana stwierdza, że ponieważ posiada zwolnienie lekarskie z dnia 21 kwietnia 1995 r. bez podania wypadku przy pracy jako przyczyny niezdolności do pracy - "sentencja wyroku Sądu Rejonowego ustalająca wypadek nie będzie stanowiła podstawy do świadczeń wypadkowych bez postępowania powypadkowego". Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: Mimo, że kasacja formalnie powołuje się na naruszenie przez Sąd Woje-wódzki przepisu art. 6 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz. U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm.), to w rzeczywistości sprowadza się ona do polemiki z ustaleniami Sądu I instancji dokonanymi w granicach swobodnej oceny dowodów (art. 233 KPC). Kasacja kwestionująca prawidłowość ustaleń dokonanych w granicach swo-bodnej oceny dowodów mogłaby być, zgodnie z art. 3931 pkt 2 KPC uzasadniona, gdyby Sąd drugiej instancji naruszył przepisy postępowania w taki sposób, iż uchy-bienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd drugiej instancji nie pro-wadził we własnym zakresie postępowania dowodowego. Orzeczenie swoje, oddala-jące apelację co do meritum sprawy, oparł na materiale zebranym w postępowaniu w pierwszej instancji (art. 382 KPC). Wnioski do jakich doszedł Sąd Wojewódzki, zgodne z ustaleniami Sądu pierwszej instancji, mieszczą się w granicach swobodnej oceny dowodów i są wyni-kiem wszechstronnej oceny okoliczności sprawy. Ustalenia te prowadzące do konklu-zji, że nadmierny wysiłek powoda w czasie i w związku z pracą u pozwanego - zno-szenie po schodach chorego o dużej wadze ciała do karetki pogotowia ratunkowego - spowodował istotne pogorszenie stanu zdrowia i stanowi wypadek przy pracy w ro-zumieniu art. 6 ustawy wypadkowej, odpowiadają treści tego przepisu. Są także
- 4 - zgodne z wieloletnim, ustalonym orzecznictwem sądowym dotyczącym pojęcia wypadku przy pracy. Bez znaczenia dla ustalenia, że zdarzenie miało charakter wypadku przy pracy w rozumieniu art. 6 ustawy wypadkowej jest to, kiedy poszko-dowany pracownik zgłosił się do lekarza i jaki symbol choroby lekarz umieścił na zwolnieniu. Istotne jest natomiast, czy zdarzenie miało charakter nagły, było spowo-dowane przyczyną zewnętrzną i pozostawało w związku z pracą. Te ustalenia zostały w sposób niewadliwy, po ustaleniu okoliczności zdarzenia i zasięgnięciu opinii biegłych - poczynione w postępowaniu sądowym. Niezrozumiały wręcz jest przytoczony wyżej, końcowy fragment kasacji, w którym sugeruje się, że strona pozwana nie będzie respektowała ustaleń Sądu Rejonowego wobec treści zwolnienia lekarskiego, które nie miało symbolu wypadku przy pracy. Sąd Najwyższy zauważa, że prawomocny wyrok Sądu Rejonowego z dnia 8 sierpnia 1996 r. jest wiążący co do tego, że powód uległ w dniu 19 kwietnia 1995 r. wypadkowi przy pracy w Rejonowej Kolumnie Transportu Sanitarnego. Ustalenie to upoważnia powoda do złożenia u pozwanego wniosku w sprawie jednorazowego od-szkodowania. Wniosek taki strona pozwana jest zobowiązana przekazać właściwemu Oddziałowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych celem ustalenia, czy i jaki uszczerbek na zdrowiu poniósł powód w wyniku wypadku przy pracy w dniu 19 kwietnia 1995 r. (rozporządzenie ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych oraz Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 17 października 1975 r. w sprawie zasad i trybu orzekania o uszczerbku na zdrowiu...Dz. U. Nr 36, poz. 199). Kierując się powyższymi względami Sąd Najwyższy na mocy art. 39312 KPC orzekł jak w sentencji. ========================================
Powiązane orzeczenia
- II UKN 616/99 2000-06-30Czy zdarzenie polegające na poślizgnięciu się na mokrych schodach w miejscu pracy i uderzeniu barkiem, które nie spowodowało bezpośredniego, widocznego uszczerbku na zdrowiu, może zostać uznane za wypadek przy pracy w ro…
- II UKN 523/98 1999-03-18Czy zdarzenie, którego następstwa chorobowe ujawniają się po okresie znacznie przekraczającym jedną dniówkę roboczą, może być uznane za wypadek przy pracy w rozumieniu ustawy z dnia 2 czerwca 1975 r. o świadczeniach z ty…
- II UKN 349/98 1998-12-08Czy długotrwałe oddziaływanie szkodliwych warunków pracy, które doprowadza do nagłego ujawnienia się skutku chorobowego, może być uznane za wypadek przy pracy w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o…
- II UKN 208/99 1999-11-23Czy dopuszczenie pracownika do wykonywania pracy na podstawie obiektywnie błędnego orzeczenia lekarskiego o jego zdolności do pracy stanowi zewnętrzną przyczynę wypadku przy pracy w rozumieniu ustawy o świadczeniach z ty…
- II UKN 734/99 2000-09-27Czy zdarzenie polegające na dźwignięciu ciężaru, jego upuszczeniu i odczuciu bólu kręgosłupa, które nie spowodowało natychmiastowego istotnego pogorszenia stanu zdrowia pracownika, może zostać zakwalifikowane jako wypade…
Powołane przepisy
art. 6art. 8art. 233 KPCart. 3931 pkt 2 KPCart. 382 KPCart. 39312 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy