II UKN 458/99
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2000-03-31
Skład orzekający: Zbigniew Myszka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawo do wcześniejszej emerytury może być przyznane od daty wcześniejszej niż data zaprzestania pobierania zasiłku chorobowego, jeśli ubezpieczony spełnił warunki do jej uzyskania przed tym terminem?Ratio decidendi
Prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy powstaje z dniem zaprzestania pobierania zasiłku chorobowego, nawet jeśli wszystkie warunki do nabycia świadczenia zostały spełnione wcześniej. Jest to zgodne z zasadą niedopuszczalności równoczesnego pobierania dwóch konkurencyjnych lub wyłączających się świadczeń z ubezpieczenia społecznego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Pobieranie zasiłku chorobowego odsuwa w czasie przyznanie prawa do emerytury.Stan faktyczny
Wnioskodawca ubiegał się o wcześniejszą emeryturę, spełniając wymóg 40-letniego stażu pracy. Sąd Apelacyjny przyznał mu prawo do emerytury od 1 stycznia 1998 r. Jednakże, wnioskodawca w okresie od 1 stycznia do 12 września 1998 r. pobierał zasiłek chorobowy. Organ rentowy wniósł kasację, kwestionując datę przyznania emerytury.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego w części dotyczącej daty przyznania prawa do wcześniejszej emerytury, przyznając ją od dnia zaprzestania pobierania zasiłku chorobowego.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 31 marca 2000 r. II UKN 458/99 Nie jest dopuszczalne równoczesne pobieranie dwóch konkurencyjnych lub wyłączających się świadczeń z ubezpieczenia społecznego, chyba że prze-pis szczególny stanowi inaczej. Przewodniczący SSN Zbigniew Myszka (sprawozdawca), Sędziowie SN: Jerzy Kuźniar, Jadwiga Skibińska-Adamowicz Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2000 r. sprawy z wniosku Włodzimierza S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w P. o wcześniejszą emeryturę, na skutek kasacji organu rentowego od wyroku Sądu Ape-lacyjnego w Poznaniu z dnia 31 marca 1999 r. [...] z m i e n i ł zaskarżony wyrok tylko o tyle, że przyznał wnioskodawcy prawo do wcześniejszej emerytury od dnia zaprzestania pobierania zasiłku chorobowego, tj. od dnia 13 września 1998 r. U z a s a d n i e n i e Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu wyrokiem z dnia 31 marca 1999 r. zmienił zaskarżony przez ubezpieczonego Włodzimierza S. wyrok Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy w Poznaniu z dnia 17 czerwca 1998 r. [...], oraz poprzedzającą go decyzję organu rentowego w ten sposób, że przyznał wnios-kodawcy prawo do wcześniejszej emerytury począwszy od 1 stycznia 1998 r. oraz zasądził na jego rzecz zwrot kosztów zastępstwa procesowego. Po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego Sąd Apelacyjny uwzględnił do stażu pracy ubezpieczonego okres jego pracy najemnej od 1 maja 1957 r. do 25 lipca 1960 r. w gospodarstwie rolnym Ignacego S. w K. Spowodowało to wypełnienie warunku posiadania przez ubezpieczonego 40 letniego stażu zatrudnienia koniecznego do nabycia przezeń prawa do wcześniejszej emerytury na podstawie § 1 pkt 1 rozporzą-dzenia Rady Ministrów z dnia 25 marca 1997 r. w sprawie zasad wcześniejszego
2 przechodzenia na emeryturę pracowników zwalnianych z pracy z przyczyn dotyczą-cych zakładu pracy (Dz. U. Nr 29, poz. 159). W kasacji organ rentowy zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego w części okreś-lającej datę przyznania prawa do wcześniejszej emerytury, to jest datę 1 stycznia 1998 r., argumentując, że ubezpieczony w okresie od 1 stycznia do 12 wrzenia 1998 r. pobierał zasiłek chorobowy, dlatego zgodnie z art. 76 ustawy o z.e.p. wcześniejsza emerytura powinna być przyznana mu dopiero od 13 września 1998 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Istotnie umknęło uwadze Sądu Apelacyjnego, który skoncentrował się na kwe-stii ustalenia rzeczywistego wymiaru stażu zatrudnienia ubezpieczonego, że po usta-niu ostatniego zatrudnienia z dniem 31 grudnia 1998 r. ubezpieczony korzystał jesz-cze z zasiłku chorobowego w okresie od 1 stycznia do 12 września 1998 r. Zgodnie z brzmieniem art. 76 ustawy o z.e.p prawo do świadczeń z ubezpieczenia społecznego przysługiwało z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do jego nabycia, jednakże gdy pracownik pobierał zasiłek chorobowy, prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy powstaje z dniem zaprzestania pobierania tego zasiłku. Oznacza to, że prawo do zasiłku chorobowego i jego pobieranie odsu-wało w czasie przyznanie prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy. Pobieranie przez ubezpieczonego zasiłku chorobowego wyłączało zatem możliwość przyznania mu prawa do emerytury przed datą zakończenia okresu pobie-rania zasiłku chorobowego. W rozpoznawanej sprawie było to uzasadnione tym, że nieskładkowy okres pobierania zasiłku chorobowego jest uwzględniany przy przyz-nawaniu uprawnień emerytalno-rentowych i może wpływać na wysokość pobieranych świadczeń. Zasadą prawa ubezpieczeń społecznych jest przy tym niedopusz-czalność równoczesnego pobierania dwóch zbiegających się (konkurencyjnych lub wyłączających się) świadczeń z ubezpieczenia społecznego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Warto tu w szczególności zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 100 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.), jeżeli ubezpieczony pobiera zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne lub wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy wypłacane na podstawie przepisów Kodeksu pracy, to prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty szkoleniowej powstaje z
3 dniem zaprzestania pobierania tego zasiłku, świadczenia lub wynagrodzenia, co jed-nakże - z mocy ustępu 3 cytowanego przepisu - nie będzie miało zastosowania do emerytury, o której mowa w dziale II rozdział I tej ustawy, (która będzie przyznawana ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r.). Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy wyrokował reformatoryjnie na podstawie art. 39315 KPC. ========================================
Powiązane orzeczenia
- II URN 56/94 1995-06-07Czy prawo do emerytury powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków do jej nabycia, czy też z dniem zaprzestania pobierania zasiłku chorobowego, nawet jeśli pracownik spełniał te warunki wcześniej?
- II UK 95/09 2009-11-05Czy okres pobierania zasiłku chorobowego w trakcie zatrudnienia w szczególnych warunkach, przypadający przed wejściem w życie ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, powinien być wliczany d…
- II UKN 335/00 2001-04-18Czy przy ustalaniu uprawnień do wcześniejszej emerytury na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 marca 1997 r. okres zatrudnienia liczony jest do dnia rozwiązania stosunku pracy, czy do daty wyroko…
- II UK 445/15/1 2016-12-06Czy okres urlopu dla poratowania zdrowia, okresów zasiłków chorobowych i okresów pobierania wynagrodzenia za czas choroby zalicza się do okresu pracy w szczególnym charakterze (pracy dziennikarskiej) przy ustalaniu prawa…
- II UKN 443/99 2000-03-30Czy osoba, która osiągnęła wymagany wiek i złożyła wniosek o świadczenie emerytalne w czasie, gdy nie była już pracownikiem, lecz prowadziła działalność gospodarczą, może nabyć prawo do wcześniejszej emerytury pracownicz…
Powołane przepisy
art. 76art. 100 ust. 2art. 39315 KPC.§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026. · PDF źródłowy